Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
← Archiv von «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №36 за 1997 рік

16 S. · 16 Einträge · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Maschinelle Übersetzung aus dem Ukrainischen. Zitate, Namen und Zahlen mit der Originalseite abgleichen. 3 von 16 Einträgen werden auf Ukrainisch angezeigt, während ihre Übersetzung aktualisiert wird.

Der Text wurde aus dem PDF gewonnen und automatisch in Beiträge geteilt. Die Grenzen mancher Beiträge sind redaktionell nicht geprüft: Ein Eintrag kann mehrere Beiträge, nur einen Teil eines Beitrags oder einen Serviceblock (zum Beispiel einen Abo-Hinweis) enthalten. Primärquelle ist die Zeitungsseite im PDF.

Seite · S. 1Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

ПА БВІНННЕТО ЕВРО. Регсіаве їгого мм А-РОЕ сопт'ї0 тетоувчійе м/аїегтагк і: Р нні ре | Й зи 0 - ГАЗЕТА ВСЕУКРАЇНСЬКОГО ТОВАРИСТВА «ПРОСВІТА» ІМЕНІ ТАРАСА ШЕВЧЕНКА ЧЕРВЕНЬ, Ч.б (36) 1997 РОКУ я КОНСТИТУЦІЯ, ЯК І ДЕРЖАВА, -- Е ВЖЕ ФАКТ ДОКОНАНИЙ 1 ПЕРЕГЛЯДУ НЕ ПІДЛЯГАЄ У ніч із 27 на 28 червия 1996 року Верховна сумнів якийсь один пункт чи статтіо Конституції, цеще ституції як факт незворотний, незалежно від Рада прийняла Осповний Закон нововідродженої можна зрозуміти. Але коли ставлять під сумнів весь того, хто завтра прийде то влади? | держави -- Конституцію України. Саме цій комплекс законів, які є в Конституції, -- це все одно, що -- Справа в тому що Конс гитуція сама собою довільно знаменній події присвячується розмова з одним | ставити собі запитання: чи я є на СВІТІ, ЧИ мене немає ? пе формувалася Був Грнналииу дгателони пе ріод, із її активних творців -- народним депутатом - Конституція, слід їм, отже, зрозуміти, - це який починався із моменту проголошеннямикратни нев України, головою Всеукраїнського товариства вже факт неспростовний! лежною державою З того момент) поча ся створення ердослта правоЖОт М ееченка Шаплом Мовчаном. | - Конституція, як і держава, - це вже факт докона: Конституційної комісії. До речі, я входив до першого п ний, Вінне вимагає ні спростувать, ані уточнень. Можуть складу Пропрацьовувалися всі пункти і Положення - Шановний Павле Михайловичу, минає рік від | уточнюватися лише якісь окремі положення. І, очевидно, Основного Закону, вони узтоджу валися з міжнародними часу прийпяття Конституції пезалежної України. це буде робитися. У США Конституція ось уже скільки нормами, з поси ганнями на снуючі чеханізми У Вічно вчорашні ставлять під сумнів доленосність часуіснує 1 діє бездоганно, там місяцями можуть розгля" - Процес іпніциовався й зда пами а цієї події. Про які здобутки року, що минув, дати одне якесь положення чи поправку. І вона, ця можна казати, що за Одну ніч ІЗ 4/ на іерви ве Ро можемо вести мову? Чи працює Конституція поправка, обговоріоється майже всім суспільством, не депутати прий вод Комо З У цу Соціаліст 3 й РЕ чі - сьогодні? лише законодавчою структуроїо. Сенаті Конгрес МОЖУТЬ комуністи називають цих депутатів групок 0 зЯнехотівби доводити необхідпість розуміння важли - Виходити З такими інщіативами, але а З кой а СНУССЛДНЕНЬЛІЙЮ. ИН пеки п ко о ті прийпяття Основного Закону держави для тих, хто результат, ім не ВІДОМО, Це надто тривала | падаррчаюно - змепер: що, УЛ: б 5 розв зу | р УНК . | ( щей досі ставить під сумиів державність України, а відтак | важка процедура підходів 1 змін конститу ційних іддоден осла то важить ше хай нінрюуь ибитоно мебча КР: А У Конститупію бо правила, за якими ми живемо. Це все, Власне, тільки там, де мІШЯЛоОСЯя в ОСНОВІ Все - ІДСОЛОГІЯ, говорилося й не писало | Делого 4 5 ід це дж ЗВУ мені здається, потрібно розглядати окремо, за дужками державне утворення й таке інше, - лише там виникала | схвалено продаканим нем і і ее х п з ай таб | | цього документа. І розглядати слідчими органами, Служ- | необхідність перегляду Конституції. ЛА рони пр у кни» се й ле греба М бою безпеки на предмет того, чому в державі диоть ті, Хто - Й усс ж, зважаючи на реалії, в яких живемо, Луганської попутедуя не нен бли щі б ба живе поза правилами цього суспільства Якщо ставити під чи можемо вести ниши мову про прийняття Копрозуміти, що не можна оудува «АБО У КЕЛе взятій області. - Стаття 10 Ісонституції України стала одним у і із основних каменів спотикання в парламен- И О Х ті, -- здобували її з боєм. Зусилля «Просвіти» ) чі відіграли, мабуть, вирішальну роль, аби вона Р ї шлях від проголо була прийнята. Відомо, що | і шення до утвердження не З легких. Що необхідно о робити, як діяти, щоб українська мова як державна посіла належне їй у нашому суспільстві Представники чоудій ИЗД А ЗО. | | | | 84 | місце? о о чоПУаННЯМ шести шкіл міста ни ані ій а озон нано 08 МИНЬОНЮОЮМ |0 формування статті 10, бєзумовно, вм грона у - б Ер ВУ о гом б столів», скільки було роз яснювальної роботи. Наши Всеукраїнського То- у ЗВУ ЗАВ | | виступи, заяви, протести, вимоги - ВОНИ акумулювали вариства «Просвіта» ПОЗУ СС ос с А ОН Р в собі вимоги всього україства імені Тараса Шевчен- Пк 1 КРОН ЕР п -... найбільш концентровано ка, на установчій ЛО РО Рй ЗАГОРГ Р 3413 ДОНХОДО ЗСУОААК-9- зИеє - Саме так. Мені довелося брати участь У роботі конференції утвори- М до 111001 ДЮ 0 одувальної комісії, яка пропрацьовувала статтю цу ли дві молодіжні | | а зрив анванова пого зво Бела ОД ЗВ ЗО ї я висловлював, ясна річ, певною мірою не лише воях і секції "Молодої погляди, але й позицію просвітянської організаці Але Просвіти», які стали 7 , і РЕВІНОМЕГО СКОРО Ко ЗОВ - с про утвердження цієї статті як про добуток «Прок вла Я ДО В РАНО Р Ме і ЗБОРУ СЯ 7) і Я - ПТО СроЇ | се ЗЖАЗНОВІ З С вимога всього українства. | було 6 абсурдно, Б, Молоді просвітяни, | 74 8 «МФО 4 я а Че СУ ЗР ул ча аративного характеру Ше " рідпрацьовии - як пезчаінаіньної і У резо- | ее савани е в нано я | і чеханізми Й кожна с гаття потребує у гочиснь У ЗакКОНО це загальні виходять з Того, що найтоловнішим чинником нестабільності дарчих актах, розробках МОНСТИТУЦІЯ і їу, та ж положения. | щоби праціовала для прикла фу: алювати стаття 10, про яку ми ведемо мору, греба ухралк р | З | | і . пого призшюя ий апатії у молодіжному середовищі є втрата суспільних 1 національнопатріотичних ори нтирів, відсутністі улобонічкрвн | МИТИ Й у у С(учепилно, м. Бо колій духовних ідеалів, соціальна незахищенисть молоді існуючою Верхоїною Радою і на чомл Основними ивпрямками спос діяльності молоді просвітяни ввижають виховання в української молоді кажемо, що іаконотворчим проме ГААААК й почуття національної гідності лобові до України гад 11 народу, формувинния у молодих громадням писокКих пики жат гу Ж моральних якостей, готовиості до оборони своєї Вітчизни, захист громадянських прав молоді, пре гиситу допомогу їй в отриманні «раху та працевлашніту ваний Головами секцій Київської «Молодої Просвіти» обрано Павла Марайченцева 1! улексу ТОрченка -- СсТтУДеНІТІМ повий Заком про мови . ж пін грунтується / |Їлс, ма преїи ЧИ полятьно малитаці мя ЦИОмО | 5 я Сьогодні, на мій погляд. Пре М крани У (рмонопрою ом Иою гуУОМЛьЬСЯ НОПИМОк ррАЛАН ЛИ тб й - її ї ії Е ч ї ї і і 1)Ї І ) І11Сі, ОГО Н роурреВІРРУРТЮІМА РІрЛХ 11 Иигегу а" (« Мр І|ІРІСТ!.МОИ|Т1РІ ІІТ МО ІОдДИХхХ 11020 ПІР УІі ДО 1Ї і 1 | 1 І | і ню є | | | , (Продовження читайте на стор. "Д | ( Проловження читамте на |
Seite · S. 2Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

(Ciąg dalszy. Początek na str. 7) …sięgnąć po jakąś ustawę, która, jak sądzę, będzie jak nigdy dotąd na miejscu — o nadzwyczajnych środkach gospodarczych. — Bez nich, oczywiście, nie zadziała żaden artykuł Konstytucji. — Oczywiście. Bo obywatel musi czuć się obywatelem. Wszystko pozostanie tylko deklaracją, jeśli nie będzie gwarancji emerytury, pracy i tak dalej... Niech on sam robi, co może, i jak może, wykonuje tę czy inną sprawę. Ale trzeba mu tworzyć odpowiednie warunki. I tu, ku naszemu wielkiemu żalowi, dochodzi do politycznych spekulacji na problemach. Nie dochodzi do rozwiązywania problemów, lecz tylko do spekulowania nimi. Bo im dłuższe będą okresy naszych kłopotów, tym większe będą możliwości politycznych spekulacji tych, którzy nie chcą ani Konstytucji, ani artykułu 10, ani Ukrainy w ogóle. I ja uważam, że u nas wszystko jest ściśle ze sobą powiązane, lecz trudno to sprowadzić do wspólnego mianownika. U nas absolutyzowano kwestie ekonomiczne, nie rozumiejąc, że istnieją fundamentalne wartości, na których opiera się wszystko — i rozwiązanie, i perspektywa rozwiązania tych gospodarczych kłopotów, które mają miejsce... — Warto chyba, po raz kolejny, przytoczyć przykład Niemiec i Japonii, które osiągnęły cud gospodarczy na czysto narodowym gruncie. – Ciągle powoływałem się na to doświadczenie, przez kilka lat z rzędu – na Japonię, Niemcy... Trzeba sobie uświadomić, że nie jesteśmy po prostu konglomeratem. Obce, zapożyczone modele nic nam nie dadzą. Już się o tym przekonaliśmy. Coraz mocniej zaciskamy na sobie pętlę. Jeśli już określiliśmy się politycznie, to zmuszona jest to zrobić także władza wykonawcza, która powinna powiedzieć: problematyka narodowa ma pierwszeństwo. I nie dlatego, że przesadzam z tym pojęciem – problematyką narodową. Konieczne jest, by każdy poczuł, że jest obywatelem, tak jak czują to, na przykład, w Rosji. «Biały» czy «czerwony», «zielony» czy «niebieski» – on tam i tak jest obywatelem i to czuje. I zawsze będzie wychodził z tego, co najważniejsze – z interesów narodowych – rosyjskich. – Jak na przykład Polacy – nasi sąsiedzi – z drugiej strony. – Ich socjaliści i nasi, ich komuniści i nasi – to, mówiąc obrazowo, niebo a ziemia. – Jest tam także ważny czynnik jednoczący: w pierwszym przypadku – Rosyjski Kościół Prawosławny, w drugim – Kościół katolicki. A u nas jaki jest spektrum «państwowych» religii, – U nas cerkwie są podzielone i społeczeństwo Ale ten temat jest obszerny i wymaga osobnej rozmowy. – Podsuwa nam się różne modele rozwoju społeczeństwa – to kanadyjski, to szwajcarski, to bałtycki... Jedni proponują opierać się wyłącznie na własnych siłach. Jaki model rozwoju, wychodząc z zapisów Konstytucji, według Pana opinii, jest najbardziej do przyjęcia dla Ukrainy? – Potwierdzam jeszcze raz: musi być priorytet narodowy. Wtedy, jeśli jesteście tego świadomi, możecie powiedzieć: jeszcze wytrzymam, poczekam, będę pracował w trybie samoograniczenia, żeby potem było lepiej mnie i moim dzieciom. A kiedy panuje żywioł bezkarności i korupcji, zwłaszcza wśród tych wszystkich ludzi, którzy są związani z władzą wykonawczą, to rzecz jasna zwątpienie toczy wszystko, nawet u narodowo świadomych ludzi. – Czy Konstytucyjna instytucja, powołana do czuwania nad przestrzeganiem przepisów Ustawy Zasadniczej państwa, wypełnia należycie nałożone na nią uprawnienia? - Wydaje mi się, że to jakiś szczątkowy wyrostek — nie rozumiem jego miejsca ani celowości powołania. A jego bezczynność, najprawdopodobniej, spowodowana jest samym składem. - Zapewne jego działanie zależy od osobowości, a takich na olimpie władzy nie ma aż tak wielu. - Wszystko zależy od osobowości, a przede wszystkim nasza sprawa narodowa i Ukraina. — Rada Najwyższa powinna na podstawie Konstytucji uchwalać nowe ustawy niezależnego państwa. Czy istniejący parlament, — na ile dziś wyraża interesy Ukrainy? Duży odsetek deputowanych, jak wiadomo, nie złożył przysięgi wierności ukraińskiemu narodowi. Kierownictwo parlamentu udaje, że nic szczególnego się nie stało... Czy nie grozi nam przeniesienie parlamentarnych bitew w społeczeństwo? - Co tu mówić, to absurd, kiedy kierownictwo organu ustawodawczego nie dba o interesy narodowe, kiedy podważa się celowość wejścia Ukrainy do NATO, kiedy ogłasza się różne formuły pozablokowości. Zawsze mówię, że państwo to nie tylko słowo, lecz zrozumienie tego, że wszystkie jego składniki są jak członki naszego organizmu: wszystko działa w jednym systemie. Czy u nas to jest dopasowane, czy wykształcone jako jeden organizm? Gdyby tak było, nie byłoby tych, którzy działają przeciwko Ukrainie otwarcie, jawnie, w każdej dziedzinie. Ego zawsze towarzyszy człowiekowi, ale nigdzie nie jest tak dominujące jak u nas. Bo dlaczego ten czy inny deputowany broni interesów nieukraińskich, nienarodowych, niepaństwowych. Dlatego, że go przekupiono, przeciągnięto na swoją stronę. A mówić o organie ustawodawczym, który w pełni wyrażałby interesy ogólne, społeczne, można tylko wtedy, gdy nastąpi najważniejsze: zrozumienie, że człowiek identyfikuje się ze słowem «obywatel». Musi nastąpić, po pierwsze, identyfikacja narodowa, po drugie, obywatelska. A jeśli obywatel, który warunkowo uważa się za obywatela tylko dlatego, że ma tu mieszkanie lub paszport, a interesy ma nieukraińskie, to o jaką reprezentację interesów ludzi można mówić. Wyborcy działają przeciwko samym sobie, wybierając tych ludzi, którzy nie dbają o ich interesy. Oni spekulują ich interesami, niszcząc to, co trzeba zbudować, – niszczą własną perspektywę. I trzeba to wyraźnie zrozumieć. - Jeden z punktów artykułu 17 Konstytucji Ukrainy stanowi: «Na terytorium Ukrainy nie dopuszcza się rozmieszczania obcych baz wojskowych. W tym samym czasie Ukraina, poprzez podpisanie międzynarodowego porozumienia, przedłuża terminy pobytu na Krymie rosyjskiej Floty Czarnomorskiej jeszcze o 20 lat. Czy nie jest to rażącym ignorowaniem przepisów konstytucyjnych przez najwyższe kierownictwo państwa ukraińskiego? – Poruszono nadzwyczaj złożone pi: Jego nie można sprowadzać do Sąd jako ГАНЯяЯ. ни біб ет ти patriotycznej retoryki. Zastanówmy się: czy fakt uznania Ukrainy za suwerenne i niepodległe państwo także w samym Sewastopolu – części składowej suwerennego państwa – jest pozytywny czy negatywny... Chyba pozytywny. Ale czy nie było alternatywnych wariantów, kiedy mogliśmy powiedzieć: nie? Trzeba brać pod uwagę to, że Moskwa, która ma broń, prowadzi w Paryżu rozmowy z NATO, w których mowa o Ukrainie, o jej roli i miejscu w systemie europejskich koordynat, a także o tym, pod czyimi wpływami ona będzie się znajdować. Trzeba rozumieć, że jeśli NATO, ten potężny blok, na równi prowadzi rozmowy z Rosją, to jak my, oddawszy naszą broń strategiczną i taktyczną, możemy ignorować to? Jesteśmy faktycznie nadzy. Gdybyśmy wcześniej osiągnęli uznanie na arenie międzynarodowej i gdyby nastąpiło szybkie zbliżenie do NATO, a my weszlibyśmy do NATO, moglibyśmy dostrzec jakąś perspektywę, moglibyśmy rozmawiać z Rosją innym, bardziej kategorycznym tonem. Bez tarczy obronnej, czego możemy żądać, skoro dodatkowo mamy jeszcze problemy gospodarcze i niestabilność. Musi być choćby jakiś dorobek w sferze międzynarodowej. Ja osobiście nie traktuję podpisanych umów z Rosją jako porażki: 20 lat – cena śmiesznie niska. – Ale wiemy, jak Rosja przestrzega podpisanych umów. Pozostaje tylko mieć nadzieję na jej zasadnicze zmiany w zakresie przestrzegania wymogów międzynarodowych. – Można stawiać wymagania kategoryczne, można nie ratyfikować tych umów, można domagać się ich rewizji – jest wiele metod, które można zastosować w takim przypadku. I to, oczywiście, trzeba będzie z czasem zrobić. Ale w naszym parlamencie nie ma silnego bloku politycznego, który wpływałby na postępowanie i linię polityczną naszego kierownictwa. Mam na myśli prawe skrzydło. – A jak na szczeblu międzypaństwowym: czy idea stworzenia swoistej strefy buforowej między Zachodem a Rosją, tzw. pasa bałtycko-czarnomorskiego, nadal ma sens? – Ta idea należy do Michaiła Horynia, sprzed pięciu lat. Nie została zrealizowana, ten pas został przerwany przez Łukaszenkę, prezydenta Białorusi. — Na międzynarodowym seminarium «Wsparcie i prawna ochrona polikulturowości w pluralistycznych społeczeństwach», które odbywało się od 20 do 23 maja w Kijowie, sekretarz naukowy Instytutu Stosunków Narodowych i Politologii NAN Ukrainy Wiktor Kotyhorenko poddał w wątpliwość celowość postanowień Konstytucji o narodzie tytularnym, rdzennych narodach i mniejszościach narodowych. Wyrażając prawdopodobnie stanowisko nie tylko swoje, ale i całego Instytutu, referent wezwał do odrzucenia priorytetów kogokolwiek z wymienionych wyżej 12 kategorii ludności Ukrainy. Poparli go liczni obecni. W tym kluczu jak można ocenić brak w Ukrainie Koncepcji ideologii narodowej jako ideologii postępu narodu ukraińskiego? — «Proświta», warto przypomnieć, była inicjatorem nie jednego forum i «okrągłego stołu». My przeprowadzaliśmy specjalny kongres już cztery lata temu, poświęcony ideologii państwowej. Nasze inicjatywy, niestety, podejmowano nie u nas, lecz w Moskwie. I potem działają przeciwko nam. Jelcyn dał polecenie [...] Zapytajmy, co w instytutach oprócz nazwy. Stare kadry i stare biura pozostały, ich [...] kadry, a ideologia się zmieniła. Jeśli ONA się zmieniła, to tylko terminologicznie. Ich zorientowanie, mentalnie, skierowane na Moskwę, na bezimienność, na obywatela Związku Radzieckiego, nie zmieniło się do dziś. — Godne naśladowania, sądzę, jest stanowisko krajów bałtyckich w obronie interesów narodowych. «Polityka językowa i konflikty społeczne na Łotwie» — referat wygłoszony na wspomnianym wydarzeniu przez pana Borysa Cilewicza, w przeciwieństwie do referatu Wiktora Kotyhorenki, dowodzi, że istnieje też doświadczenie przydatne dla Ukrainy jako państwa postradzieckiego. Wariant kanadyjski, który nam proponują, pasuje do zupełnie innych realiów. — Bezsprzecznie. Ponieważ my odziedziczyliśmy problemy analogiczne do tych w krajach bałtyckich. W Kanadzie ludność rdzenna praktycznie już nie istnieje, została wytępiona. My, dzięki Bogu, znajdujemy się w innych realiach. — Jaka, Pana zdaniem, Ukraina wejdzie w trzecie tysiąclecie? Różdwa Chrystusowego? Jak długo może trwać proces samoidentyfikacji Ukraińców jako narodu, który stworzył swoją pierwszą konstytucję (Pakt Orlika) na długo przed wieloma dziś rozwiniętymi krajami świata? – Pylyp Orlyk to nieco formalne odniesienie. Powołałbym się przede wszystkim na Ruski Statut Książęcy, w którym znalazły odzwierciedlenie wszystkie normy naszego życia, i to znacznie wcześniej. Nasza myśl wyprzedza wszystkie nasze zamiary, tak jak marzenie wyprzedza rzeczywistość, przechodzi w majaczenie, w zamiary. Jaka będzie Ukraina? To zależy w najbliższym czasie od kierownictwa, które będziemy mieli, które wybierzemy. Przede wszystkim od parlamentu, od Prezydenta, od struktur wykonawczych. Od tego zależy perspektywa państwa: czy będzie ono prawdziwe, czy też stałym dodatkiem do cudzego organizmu, czy będzie rzeczywistym krajem, czy też poligonem dla kolejnych obcych eksperymentów. Wszystko to zależy od rozwiązania tego, dla czego właściwie spotykamy się tutaj, w «Proświcie». Jak wyraźne będzie u wszystkich zrozumienie tego, że od nas wiele zależy zarówno w Europie, jak i u nas samych, co będą mieli nasze dzieci w przyszłości, stale w polu siłowym Rosji, w kręgu jej wpływów. I w tym sensie umowy podpisane między Jelcynem a Kuczmą dają podstawy do niepokoju, że będziemy wiecznymi satelitami Moskwy i nigdy nie wyrwiemy się na wyższy poziom ekonomiczny, zawsze będziemy na uwięzi u niej. Albo podejmiemy zdecydowane wysiłki, orientując się na Europę, ale zachowując swoją odrębność, tak jak czynią to właśnie Polacy, Rumuni, Włosi, Francuzi, po swojemu. Mimo wszystkiego, co się dzieje, procesy integracyjne zachodzą na poziomie makroekonomicznym, a na dole, jak mówią, cywilizacja dyktuje swoje. Jeśli będziemy ludźmi, którzy stracili swoją kulturę, to wraz z tym utracimy swoją perspektywę na samobytność, na niepodległość. Jeśli będziemy po prostu ludźmi cywilizacji, to szybko rozpuścimy się w świecie i staniemy się nikim. Właśnie na to są skierowane wysiłki wielu ludzi w Ukrainie i poza jej granicami, aby Ukraina stała się taka. Dlatego też tak zwani «uczeni» sekretarze, których wychowała władza radziecka, stają się narzędziem w rękach zupełnie innych ludzi – wcześniej komunistycznej ideologii, a teraz już nie wiadomo jakiej. Zatem albo będziemy Ukraińcami-gospodarzami na swojej ziemi (ale to nie znaczy, że musimy realizować ów bezsens, który uważam za prowokacyjny, tak jak hasło «Ukraina dla Ukraińców»), albo będziemy po prostu rezydentami na własnej ziemi. Od takiej perspektywy odmawiamy raz i na zawsze, co też potwierdzają określające postanowienia Konstytucji (Ustawy Zasadniczej) Ukrainy. Pytał Wołodymyr HERMAN чининнійн они и нь

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 3Originalseite ↗
Słowo Proświty Pierwszy krok do odrodzenia duchowego oczyszczenia W Ukrainie pamiętają o tym, że nad poległymi, często symbolicznymi mogiłami, na bratnich mogiłach stawiano krzyże na pamiątkę narodów, w ich oczach... (Tekst OCR jest tu silnie zniekształcony.) Na wielu mogiłach ustawiano krzyże ku pamięci obrońców ojczyzny: poległych w walkach o niepodległość, ofiar represji, żołnierzy UPA, kozaków i bohaterów, którzy oddali życie za wolną Ukrainę, od Zakarpacia po Donbas, od Chmielnickiego po Zborów. Krzyże na mogiłach ofiar stalinowskiego i sowieckiego terroru oraz Wielkiego Głodu 1903–1933 stawiano wielokrotnie, czasem w pobliżu zbiorowych mogił. Są to krzyże, pod którymi spoczywamy – płaczemy, NADRA RANA «PROSVITA» 1868–1997 KRZYŻ ŻYCIODAJNY były poświęcone zmarłym, aby o nich pamiętano. Z inicjatywy pierwotnej komórki Sekretariatu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki postawiono na obrzeżach Kijowa, w Wodycy, krzyż-przestrogę dla żywych, przypominający o tym, co niezwykłe i wieczne. Proświatanie oczyścili zaniedbane koryto dawniej cudownego źródła, modląc się do Pana naszego Jezusa Chrystusa, aby z Jego pomocą, wspólnie, jak za dawnych czasów, oczyścić zamulone dusze naszych braci, ukraińskich rodaków, z ich poczucia niższości, drugorzędności i upokarzającego zniżania się przed wczorajszym „starszym” bratem. Ten Krzyż jest pierwszym i tak bardzo chcemy wierzyć, że nie ostatnim. Niech od niego rozchodzą się podobne krzyże po całej naszej ojczyźnie, Ukrainie, po „naszej, ojczystej ziemi”. Na tych nieznanych krzyżach wyryjemy: „Ludzie! Bez czystych źródeł nie będzie wolności. Nie będzie szczęścia...” – od Sanu do Donu Ukrainy. Mykoła Lytwyn Prezydent UAAN «ZIELONA NIEDZIELA ROZPOCZYNA LATO» Pod tą poetycką nazwą pogodnego letniego dnia 1/ czerwca w sali konferencyjnej stołecznego Domu Nauczyciela odbył się wieczór folklorystyczny, który kontynuował cykl imprez «Szanujmy i odradzajmy obyczaje rodzimego narodu». Zorganizowało tę barwną, kolorową imprezę Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki niż sto razy usłyszeć: barwne stroje wykonawców, tradycyjne haftowanie, dary przyrody początku lata – oto atrybuty, które cieszą oko i zachwycają obecnych. Swoje umiejętności i talent gościom święta ofiarowały zespoły folklorystyczne «Dibrowa» ze wsi Hrebinki rejonu wasylkowskiego obwodu kijowskiego CZY MINISTERSTWO OBRONY POKONA GŁUCHĄ OBRONĘ KIEROWNIKÓW KATEDR I WYKŁADOWCÓW WOJSKOWYCH ZAKŁADÓW NAUCZANIA? 23 kwietnia w Kijowskim Wojskowym Instytucie Zarządzania i Łączności odbyła się naukowo-praktyczna konferencja, w organizacji i przeprowadzeniu której aktywnie uczestniczyło Kijowskie Zrzeszenie Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta». Główną tematyką referatów i dyskusji na konferencji było funkcjonowanie języka państwowego w wojskowych zakładach nauczania. Okazało się, że po proklamowaniu niepodległości Ukrainy Ministerstwo Obrony wydało już kilka dyrektyw, które zobowiązują katedry podległych mu zakładów nauczania do przejścia na wykładanie w języku ukraińskim. Ostatnia taka dyrektywa jest datowana na 25 grudnia ubiegłego roku. Jak wykazała ankieta socjologiczna, wykładanie w języku państwowym w stołecznych wojskowych zakładach nauczania prowadzą jedynie katedry ukrainoznawstwa oraz pojedynczy wykładowcy katedr ogólnokształcących. Oni przestrzegają ustawy i wymogów ...wykonywali dyrektywy nie dzięki swojej dyscyplinie i praworządności, lecz dzięki pewnej orientacji społeczno-politycznej. Jednocześnie okazało się, że ponad 70 procent kursantów jest już dziś całkowicie gotowa słuchać wykładów w języku ukraińskim, a 56 procent wykładowców – czytać je po ukraińsku. Oznacza to, że dyrektywy Ministerstwa Obrony nie są wykonywane, mimo że większość podległych mu wykładowców jest gotowa je realizować. W czym więc rzecz? Jaka jest przyczyna głuchej obrony, jaką zajęły katedry, odpierając ataki Ministerstwa Obrony? Komitet organizacyjny konferencji skierował do Ministra Obrony notatkę służbową, w której udziela odpowiedzi na postawione pytania i formułuje rekomendacje komitetu organizacyjnego. Od Proświty skierowano odpowiedni list do naczelnika instytutu, w którym odbywała się konferencja. Poniżej publikujemy ten dokument. MINISTROWI OBRONY UKRAINY generałowi pułkownikowi KUZMUKOWI O.I. Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, Starokijowski Rejonowy Wydział Kultury, Kijowski Miejski Dom Nauczyciela ...obrzędów, zwyczajów, tradycyjnie należy układanie WIANKÓW, wodzenie «Topoli», rusałki wpisują się w cykl wykonywania веснянок, trojickich i pietrowskich pieśni... Odradza się przyroda, która symbolizuje odrodzenie ... z ludzkim narodzinami dziecka. W Ukrainie istnieje obrzęd kumowania – chrzestni rodzice uważani są za swoisty amulet dziecka. Do zielonoświątkowego kręgu zwyczajów ... Harmonijnie kontynuuje się ... w błogosławionym, owocodajnym czasie... Każde działanie zasługuje na obszerny opis. Ale lepiej raz to zobaczyć, «Daj, Boże» Tarasa Szewczenki Pod kierownictwem Leopolda Jaszczenki. Tradycyjnym i ustalonym w... Nasz korespondent. Śladami naszych wystąpień PREZYDENTOWI UKRAINY L. KUCZMIE ZAPYTANIE POSŁA «O sytuacji finansowania priorytetowych programów w dziedzinie kultury, w szczególności działalności gastrolowo-koncertowej czołowych ukraińskich wykonawców» Wysoce szanowny Leonidzie Danyłowiczu! Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki jest zaniepokojone sytuacją, jaka wytworzyła się w sferze duchowo-kulturalnej naszego państwa. Przez ostatnie pięć lat na Ukrainie odbywa się bardzo wiele tournée aktorów i wykonawców z Rosji i innych krajów, których działalność komercyjna nie podlega należytej kontroli ze strony organów państwowych. Brak jest rejestracji i ewidencji koncertów i przedstawień, a także jakiejkolwiek kontroli systemu wypłat honorariów, które dyktuje cieniowa gospodarka; większa część dochodów jest ukrywana przed opodatkowaniem. Tymczasem państwo nie ma wpływów pieniężnych na finansowanie priorytetowych programów w dziedzinie kultury, zwłaszcza na finansowanie tournée wiodących ukraińskich wykonawców i zespołów artystycznych, nawet w granicach kraju. Prowadzi to do zniwelowania narodowej kultury, strategicznych kierunków jej rozwoju, a także do ukrytego wywozu znacznych środków walutowych poza granice Ukrainy przez przejrzyste granice. Proszę Pana, wielce szanowny Panie Prezydencie, o poinformowanie, czy istnieje możliwość podjęcia działań, aby Gabinet Ministrów opracował i udoskonalił system kontroli nad działalnością gastrolersko-koncertową i innymi formami działalności artystycznej na terytorium naszego państwa w celu zmniejszenia obciążenia budżetu i uzyskania dodatkowych środków na rozwój rodzimej kultury? Czy nie byłoby celowe wydanie w tej sprawie Dekretu Prezydenckiego? Z poważaniem Pawło MOWCZAN RADA NAJWYŻSZA UKRAINY Na polecenie Prezydenta Ukrainy z 11 kwietnia 1997 roku, nr 001/8062-01, Gabinet Ministrów Ukrainy rozpatrzył interpelację poselską posła do Rady Najwyższej Ukrainy Mowczana P. M. „O sytuacji z finansowaniem priorytetowych programów w dziedzinie kultury, zwłaszcza działalności tournée wiodących ukraińskich wykonawców” Informujemy, że Gabinet Ministrów Ukrainy 19 kwietnia br. otrzymał od Ministerstwa Kultury projekty uchwały Gabinetu Ministrów Ukrainy «O organizacji działalności gastrolowej na Ukrainie» oraz «Regulamin trybu prowadzenia działalności gastrolowej», przygotowane w celu uporządkowania działalności gastrolowej na Ukrainie i zapewnienia jej finansowania. Przewidują one m.in. utworzenie przy Ministerstwie Kultury, na zasadach samofinansowania, upoważnionego organu, który będzie prowadzić tę działalność, przyznając pierwszeństwo i prawo największego wsparcia wiodącym ukraińskim zespołom i wykonawcom. Obecnie projekty te są uzgadniane w ministerstwach i innych centralnych organach władzy wykonawczej. Gabinet Ministrów Ukrainy na swoim posiedzeniu 15 maja br. planuje rozpatrzyć kwestię poruszoną w zapytaniu poselskim P. M. Mowczana i podjąć odpowiednią decyzję, która przyczyni się do normalizacji sytuacji z finansowaniem działalności koncertowo-gastrolowej. Z poważaniem Wicepremier Ukrainy KURAS obwodu (kierownik artystyczny Olha Hawry-), Kijowskiej Dziecięcej Szkoły Muzycznej nr 3 im. W. Kosenki (kierownik artystyczny Olha Melnyk), wszechobecny znakomity chór «Homin» pod dobrej drogi trudów i odpoczynku, w przyrodzie rozmaitości woła wszystkich piękne lato swoją Zieloną Niedzielą, Trójcą, która symbolizuje nierozerwalne związki człowieka z Przyrodą oraz odradza się i rodzi się z Twórcą, opiekunem wszystkich ludzi i Ukrainy-Matki. A ta droga, z pieśnią w sznurze, poprowadzi wszystkich do jesieni-pracownicy, z darami hojnymi, owocami i pełnymi spichlerzami chleba, bo ludziom, na granicy wiosny i lata, obdarowanym pieśnią, przyroda hojnie Szanowny Panie Ministrze Informujemy, że 23 kwietnia br. na bazie Kijowskiego Wojskowego Instytutu Zarządzania i Łączności odbyła się konferencja naukowo-praktyczna na temat «Armia Ukraińska — język państwowy i tradycje narodowe». Konferencję przygotowało Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta», Kongres Inteligencji Ukraińskiej przy udziale Głównego Zarządu Pracy Wychowawczej Ministerstwa Obrony oraz dowództwa Kijowskiego Wojskowego Instytutu Zarządzania i Łączności. W konferencji wzięli udział i wystąpili deputowani ludowi Ukrainy: przewodniczący Komitetu Rady Najwyższej ds. kultury i duchowości M. Kosiw oraz członek Komitetu ds. obrony i bezpieczeństwa państwowego Je. Łupakow. Z referatem wystąpił szef Głównego Zarządu Pracy Wychowawczej Ministerstwa Obrony generał-major W. Sytnyk. Na konferencji obecni byli zastępcy szefów wojskowych uczelni oraz innych jednostek wojskowych, odpowiedzialni za pracę wychowawczą. Program konferencji został zrealizowany. W referatach i wystąpieniach wyrażono zdecydowane przekonanie, że Siły Zbrojne Ukrainy nie mogą tak długo pozostawać rosyjskojęzyczne ani dalej orientować się na tradycje armii dawnego ZSRR, lecz powinny stać się siłą konsolidującą w ukraińskim państwie. Jednak mimo sześcioletniego doświadczenia budowy armii niepodległej Ukrainy oraz przyjęcia prawie rok temu tej Konstytucji, która proklamuje język ukraiński językiem państwowym, mimo istnienia szeregu dokumentów kierowniczych Ministra Obrony Ukrainy i potencjalnych możliwości ich wykonania, funkcjonowanie języka państwowego w ukraińskiej armii nie jest należycie zapewnione. Na tym tle szczególną uwagę zwraca fakt, że proces dydaktyczny na wielu katedrach wojskowych zakładów edukacyjnych nadal prowadzony jest w języku rosyjskim. I nikt dotąd nie podjął się odpowiedzialnie pełnego wprowadzenia języka ukraińskiego w ukraińskich wojskowych zakładach edukacyjnych. W ten sposób ukraińskie wojsko nie może stać się prawdziwie ukraińskim. Na polecenie uczestników konferencji członkowie komitetu organizacyjnego przestudiowali i uogólnili rekomendacje oraz propozycje zgłoszone w referatach i wystąpieniach, o których informujemy Państwa poniżej. Zalecić Ministrowi Obrony rozpatrzenie na Kolegium Ministerstwa kwestii rzeczywistego stanu funkcjonowania języka państwowego w Siłach Zbrojnych oraz wykonania dyrektyw Ministerstwa dotyczących nauczania w języku ukraińskim w wojskowych uczelniach, a następnie wydanie stosownego Rozkazu, w którym zostanie określony zespół działań, mających na celu podniesienie odpowiedzialności kierowniczych kadr wojskowych za zapewnienie wykonywania ustawodawstwa językowego, organizację niezbędnej do tego bazy metodycznej oraz stymulowanie oficerów i wykładowców. Wśród wymienionych działań warto przewidzieć: 1) personalną odpowiedzialność szefów instytutów, wydziałów oraz kierowników (zawiadowców) katedr za wykonanie Rozkazu Ministra i dyrektyw Ministerstwa, 2) włączenie do charakterystyki kwalifikacyjnej absolwenta wojskowej uczelni znajomości języka państwowego, 9) zwiększenie liczby godzin dydaktycznych na kurs języka ukraińskiego i ukrainoznawstwa oraz utworzenie kursów języka ukraińskiego przy katedrach ukrainoznawstwa; 4) zapoczątkowanie materialnej zachęty dla oficerów i wykładowców prowadzących proces wychowawczy i dydaktyczny w języku państwowym; 5) wspieranie tworzenia oddziałów «Proświty» w jednostkach wojskowych i szkołach wojskowych oraz wykonywania ich stendów informacyjnych; 6) wspieranie ruchu żołnierzy, zwłaszcza kadetów, na rzecz opanowania języka ukraińskiego na poziomie zawodowym; 7) przeprowadzanie atestacji ze znajomości języka państwowego wśród oficerów i wykładowców przy ich mianowaniu (wyborze) na pracę pedagogiczną; 8) zalecenie uwzględniania stosunku kierowników (zarządzających) katedr do wykładowców w zakresie przestrzegania obowiązującego prawa językowego przy kolejnym ponownym wyborze na swoje stanowiska; 9) wymóg systematycznego rozpatrywania kwestii funkcjonowania języka państwowego w procesie dydaktycznym na radach naukowych wojskowych szkół wyższych i na posiedzeniach katedr. Przedstawiciele «Proświty» i Kongresu Inteligencji Ukraińskiej w komitecie organizacyjnym konferencji potwierdzają wyrażone wcześniej przez liderów tych organizacji pragnienie spotkania się z ministrem obrony w celu konstruktywnej dyskusji nad kwestiami związanymi z wychowaniem patriotycznym i funkcjonowaniem języka państwowego w Siłach Zbrojnych Ukrainy. Członkowie komitetu organizacyjnego konferencji: A. Pohribnyj od Kongresu Inteligencji Ukraińskiej; J. Hmatkewycz od Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta»; płk W. Koczerha od dowództwa Kijowskiego Wojskowego Instytutu Zarządzania i Łączności

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 4Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

ен о / ЛАСЯ МИТИ о РО РУКИ! (080 ПРОСВІТ / / 9 і на всі україномосн: запитання КОреє і ч Р З « ала манже ДВІ У, Хор надходить багато листів, автори яких З початку року редакція газети отримала | вивчає іноземні мови. Автори 713 болів: , Укра соб НІ : ідь нашим адресатам чи міст! ьо уболівають за долю України, Особливо е завжди ми мали змогу дати відповідь мо гелепрограм замисть Того, щоб дотри часто пишуть про мопу | це цілком '- | ИСЛОВЛІ ватися мовного режиму ; Й | у надрукувати їх звернення на шпальтах газети, але всім в -- «мим, зрозуміло, бо марод живе доти, доки ГІ , и : спонукати ДО шщІнО ШИХ ""ІЛьки 2 з - - )»; З | І живе його мова Сом шаодяки мопі Вдячність: низьким вам УКЛІН, донори «Слова росвіт екають, щої! і пбвиЄВНІ ВОгя | РМЛІ укриїтиським народ, упродопж століті, по-р ІЙСЬКІ І Пе| "6 На ТУ м ! ; У Гу роакиданий між ржаними державами. | віть На пя | рОамі 7 ТЕТЕ во РА | | г | ще - у г слал-- Микола Бересень, з лм ЛЯ зюСєріг сере як ОТНІЧчЧНУ СПІЛЬНОТУ За часів перебування З Роси ькКіи імперії псоблигпо їиповий прикла; , | У й І ОВ! У 1 М і ' НАГи ; | Ь | Ге | б перто м мій о род 1 1) пльшоОпвицьким період україні Ка МОГ А зазнала гро і лІч , грат І не ник ІС монОГО ТРІО УГТНГО СХІДНОЇ | ГУСГІД | г и "М 4 ї у пре . ре ч РТ - гр Р Ї | ссіЛУ У ПУ! ІРА! Учотаточно тільки завдяки своїй давно її, Рлибокти укоріненості в рідну земліо Серпги ТГигипко Іван Біжан, не Ка? хочу ІТИ, ЩОї ь-який | - о 2 | е нор пи 1 1 її нНеІНІТІ | | ПІ і Ії ДЮ ПШеля здобуття Україною незалежності здавалося що українська мова досить У сі ці та подіОНІ ДО НИХ ЛІОДИ зуть у всій своїй масі володіти й послу ватис. жа й З ї - |; Швидко поверни СОС б грачене, опанує Ті г сфери поширення з яких бу па витіСсненл УТОМУ ЧИСЛІМ укратимх ЬКИЙ, й 2 г я г их би із я папеї о є Ї ИчЧИИ упей МО М | б | і МОВОГО КОЛИПІНЬОЇ метрополіі (Уднак мина( шостий рік юридично неза пежної мопою олизьких чи дауп их род | гей УкКІ ЕТ гІСУЧІАГІ М | і | ТИШІ ї о : й і - СІ | І 1 і ; , у і ПИ і і ) 4- України, а ДрРеВеВРе Мова ДОСІ Не стала повноправною господинего дерзк ІВниИХх ізіінасньй о ї "| з ча пог го | глемлі Отож, піІДКІ пимо Ш | гі за потре. у власному домі ріднти зи | а зані 1 . її "т і г - пує правового захисту ржави есорливаюе разовий гахист ІРИЧМИН Такого стану СІЛлЬьШш НІЖ досить, але памголовнішІя /Я; рай сус прає 1 Гі 1 гра гоп тпержавну мову нех туї ЧГГТиИНарламем. й нк справедливо зазначає в сво му листі заступник голови стаємо заступника може йтися, коли д Ху, чи? ) б з | їв НО-М «ТІКІВСЬК у Кк ) зОололимр бФете 7 гу 1:сам генеральний . базі рра МАНЯЬКОЇ МІСЬКОЇ Прі затоьН Во мдимир РУКА галоби «с тост», АЄка віЛлітЗзОВваніии дерокла ба ІЗ Ук Ігу ПУ притадять полягає в тому, що українська мова не мас правничої підт римки вОУуДЬьсСяКкІЙ ЦИВІ , | . - - , 171 вропейських І світових організацій їв нашти державі. Оскільки влада виявля: нерішучість в обороні но педколегци нашого представники різних євр т ЗО | - з ; - Р | правами націона ьЬРкрРА Менійин Р чу української мови, у відстоюванні 1ї законних прав, перевірити, як у нас! брак зро п ААУ ЯКЕ 1 и 3 . га г 1 пканвитЬьСся іиомеає УКРраінськ: антиукраїнські сили дедалі більше розперізуються Знахобидання птофесора оре. Ал ому сь тд ай | з МОВА 1 г - , г і ПК г М течі: ЕНТРРА Да РИ дві" і дяться кваліфіковані Тлумачі десятої статті Консти ТУЦІЇ 0 3 /) вс належні! права - Й У - і - з я жа й й і «єксантпа анилови еп З ЗАЛІ Во не ИЇ іНеуїОптТЬСсСЯ ПебД0ЦІї рий: ). «1 ГИ десятої ї країни, які обминатоть п ри два абзаци і починаю ії, ЧИТати ге ма М ч 4 : , . Т пом МОВОЮ В УК і Р(1' : Є УКТУ: г згадану статтю з абзацу третього, де идеться про мови ча Тоном апеба (3 статті Конституції ержавної РОСЬ національних меншин мова Зросійщеність населення акремих теренів України ЩІ ТЛУ-присвоєнням збання Ді ржава аоезпі ус БеСОРЕмМУ і І | ПРУМАЦІОНУВаННЯ ; мем ПОДають як І(Ссторично зумовлене явище, тож змінити ГУт «За - У 277 - "я української мови в усіх сф СУСПІЛЬНОГО ЖИ " 3 ВО і мовляв, нічого не можна 3 УСІХ національних меншин одна гериторії України | у навіть корінній нації. Коли вмикаєш те певізор, то створюється нічого, бо не може почувати себе в правах людина залежна ло) ї враження, ніби перебуваєш не в Україні, а десь у ростиській безправної нації. А нація, мова якої має хоч якісь обмеження на глибинці Можна скільки завгодно обурюват ися тим, що наші своїй землі, неповноправна спортсмени не розмовляють українськоо Читаючи публікації на економічні теми і спостерігаючи наше багатостраждальне життя, хочеться висловити деякі міркування Отже, хто мені пояснить, як можна прожити на мінімальну зарплату 17 гривень, якщо продовольчий «кошик» У апоріжжі коштує 60 гривень на І люди- мовою. Міс- Україна повинні потягнути за собою всі інші Україні слід найближчим часом вийти на світовий ринок з літаком АН-70, доки нас не наздогнали конкуренти, Сміливіше ити на кооперацію з іноземними фірмами, але для цього необхідні розумні податки і стабільне законодавство Олександр ПОНОМАРІВ Репліка В ЧИ Є НА ОБОЛОНІ ВУЛИЦЯ СЄВЕЄРНАЯ 2 Ге ж саме стосується приватного ну, адже треба ще платити за комунальні підприємництва. Якщо уряд розписався ЧІ, якщо вірити міським довідником, такої вупиц ФіТе Києві ВзОгаЛ послуги та проїзд Для нашого уряду та | у власному безсиллі нагодувати народ, законодавців ці 17 гривень є якоюсь абвін має дати можливість народу нагоду- | немає «А в чому річе» запитає читач, А в тому щі ковому СКЛІ страктною цифрою, від котрої ведуть ватисебе самому Повинні бути відмінені кількох маршруток, що за 50 копійок в гум Р . уз у бі свій початок різні розрахунки, але для. всі платні ліцензії 1 різні побори. Ліцепзії і ешруток, що з і А | зроатьох громадян України зарплата 25, треба видавати на виробництво та Дніпра, дублюючи маршрут тролемоусо а рни | | юс у гривень та пенсія 50 гривень є реалізацію ПАР | лі | сумна реальність. Це гроші, за які не а) зброї; написано «СЕВЕРНАЯ». Цей факт є надто дивним, | і вин 9 неарне не тіІЛЬКИ ЖИТИ, але навіть існува- 0) отруйних та наркотичних речовин | по білому написоно «ПІВНІЧНА» На Оудинках, що | и 7я зямують обидва ти. гепер порушується питання про (ліків), є збільшення мінімальної зарплати та в) порнографії згадані транспортні засоби, теж позначено «ПІВНІ Розмірковую нод тим, якими ж усе-таки процесам « мережах ТІк особи, яка вивела ета ю рукою «Северная: регулюнваї еїЇ 1 ВОДіння рукок ЯК ПРОЖИ і И «| ХТО взогалі ця особа?» "" Запитую сє бе Може в зким Піо гі рввожаоє що КміВ свою грамотність І ЗНОННЯ «ВЄЛІКОВО І магучєево» дпе з | провило кеГ, чу роз НА ЗАРП. ІА | У 9 писати «улица Пивнична» Якщо ЙОГО, ТОГО раомотія, прі ще 3 | о не називає е жо ВІН себе Кукушкою Найскорше зжкерніаі дрететнт "г чемр | художником не керувапи А пил ою бе лмієчті пенсій хоч би до 71 гривні Мало! Підприємець, сплативши 25 відсотків | "У ; РУВОЛІ водила рукою бездум каме Мінімальна заробітна плата повинна пок- ЄВого чистого прибутку, має вільно роз- | українського слова, ЗІДСУТНІСТЬ ПОМ ЯТІ, В якій мало б бути зописон 1 | українець тро не - ; поряджати уштами о залишилі ризати затрати на їжу, житло і транспорт Р джетись коштами, що залиш "ТИСЬ, | що живе у столиці Української держови, у Консті гуції якої зазначено шо державною с треба забувати, що ми живемо нев розширяти свою справу, купувати | | | | Африці і треба ще вбиратись та взува- ПОТрібні речі або прогуляти їх, алебажа- | мовою в Україні є українська. Нічого тут, зрештою вного нема один ТОким тись. Зарплата повинна бути не менше що» усе це він робив у ме ках України. громотій у Києві живе. Дивно інше Поряд з зупинкою таксомотогу золейбуса стоїть 120--130 гривень, Але уряд говорить, що -Падприємству, 1 підприємцю не | | аксомотора опейбу порадити законодавцям, щоб урядовцям, Ристовуються податки, вони повинні номери таксомоторі ( 51 і асо ули Їхній замість міністерських ЕРГЛАМ почали ТІЛьКкИВвЧчасно і сповна ці податки сплати- Бо орів В 2147 Кі та 51 128 КВ. Які ах ОЦІОЦІЇ ВИНИКаюЮТІ чих, КОЛИ КАРИ ти погляд зупиняється на табличках назва! виплачувати по 17 гривень на місяць доти, доки міністри не підуть геть або, що ОіЛЬШ імовірно, знайдуть можливість збільшити за рплату та пенсії хоча б до 71 гривні Нині, коли ціни на товари 1 вартість комунальних послуг наближаються до середньоєвропейських, можна зробити висновок -- я повинен одержувати середньоєвропейську зарплату. Для того, щоб гидприємство (державне, акціонерне, приватне) могло платити таку зарплату, треба, щоб воно платило менше податків, могло працювати 1 розвиватись економічно. Податки не повинні додаватись до обігових витрат та не повинні перевищувати 25 відСОТКІВ ЧИСТОГО при- Куди і для чого використовуються кошти податкоплатників, має знати передусім місцева влада Всі області повинні себе повністю фінансово забезпечувати, і водночас вносити певими гідСОТОК СВОЇХ прибутків у державний бюджет -- це десь 20--25 відсотків Усі інші кошти залишаються в розпорядженні місцевот влади, котрі вона використовує на першочергові потреби Для підтримки об'єктів культури, науки, медицини треба Олагодійні фонди оон ке бере в цьому ніякої участі, окрім однієі, -- всі пожертви від срізичних та гіоридичних осіб, а також діяльність усіх Оолагодійних над українським хлібом гордо виведено Тут таки, неподоплік від районної Одного маршруту На них написано «меті Отже, все-таки є в Киє ві УНІВЕРСИТЕТ З являються під час відвідин оболонських гастр СВІТЛІ ІОЛоОви, які створювати |----- о НС-С-ЄЗб. чу ца дамі мих таксомоторів? Мабуть токі ж І"ОНІОЛАІВ " ЗІЛЬШОСТІ яких" клібному ВІДДІ і Чи Ї «ХЛЄ0 укромнский» (1 Г АКА ТІ»Є З п д 11 ть Змі ще щ 114 егергнтій » «ІКСООми УР Ле Мін ь КО) зУуТтиняю і площа Ш Ісаче Кк (і Шіно 50 коп Р ЯКІ Де з ж СА Б ю- ) іні фр | чу чо 1нНіС0ЇКОоТь У Георгій ПИЛИП юк «ПРОСВІТИ» ДІЄ. - зГ й І ЗОН2РІ ке С ь - бутку фондів ЦІЛКОГИТО ЗзНнІЛЬнНЯЮТЬСЯ ЗіДд («ЬкК ФОЛак ни ОС ( т ме кицини авілувач агент тичною лює т | 4 - - - ч Особливу увагу треба звернути на ПОдДатків - нання «Просвіти» провело | апте ,» К У народе" Ж ( : б Сьогодні частка заробітної: плати в Зм Гекок Іодест Годлевський | | тих, хто працює на експорт Чим більш нови С п реорганізацію свого дар навсті М У керу | ї й й я | , Р і . і х ПН 1 С є ) р ч г ч - , | і | "г ІТИ ПИ ч М | чнауковомістку продукцію випускає ка МО АННА СО МАМА 9 й ра ко и х у нього дітища -- Наролим, стра ла Українець. Я . "тдприємство, тим менше воно має спла- Ро АЛЛУ р и Ра бо ки | й у верситету з тим, щоб п леЗАНОГо ЗМАдІЛОМ етно рафи обласного краєам | - | | з аїнами о ї ( у | чувати мити 1 податків (до 10 відсотків ЗР Ви | зл 10 60 м ОМ ЛУ ню діа 99 розширити ту ого музею; «сільський госполар» ІСЗА | Р « г ї - й ч " |! " чистого прибутку), -- підприємство спла- Показник досяге , ни Мо ) ЗАУЧИТИ слухачів, поновити Гором п | Олександр | «рт г . , | - .-ь СИ МІГ ІТТ М нІДСОТОК ОО ДОСАНОМІ Й тодим лекту З Ї М 1114 Мої | ме)уватнмое « ( ч | гує суміжникам за якісні комплектміочи зитрати 1 харч ї Р) Гал нау» - ; "рип вої витрати на чування латюк ЛА умих не вироби, високу зарплату своїм зе іє | 7 Р | ут Зар ме б | На Великодні свята мАКРрИВСЯ філ п АД ори ги їі - . ж Р | ль і , ; Р ; ; і Р ї | працівникам зда гарну роботу, розробку ЖИТЛО, КИ, ані 10) М 1 ; 4 че з | - університету в Центрі чотлтал чгупник хиректора інститу" | цій п | че? Ї чт й ЧІ С і Її ! нової техніки або технологій на світовому ПО пара ра Й поь о А бос б украгих ЬКОГО кіно СпІЗООТОЛОГІЇ кОопенті наг ГІ кам " ь 1! ДЕР і Ії. Тіз ї ; г) ( Ц . , М |" вм рівні. У свою чергу, підприємство пови МО к ие о З б є 3 б ен а рости», де працюватимута кафед ра політології як свідчений ; бно збільшувати обсяг експорту і | Чайближчі ре КР у пе ої | Р'с історії, якою завідуватиме к нАанла че Ли «іння про - | - "1 ИДоОМать! і мот по "б ор | узаАвАлІнН повертати валюту у вигляді грошей або но и і и РР | : і 3 У ян сСтТОричних наук, є арший науко 3 | уча ЧАРИ КЛИМ рег) ( РЛьи 111 1) Й і і комплектуючих Усі кошти, спрямовані РУДА ЛНИ вк іа м мн | АРЕАЛ ППросві и» Микола Рухик Й | пого укриїнській економіці, а також на самій | СПІВробітник обласного крає зі | йа технічне переобладнання підприємсти. МН САМО ГУ повинні авільнятисС і. ВІД ПОДаткіг Україні необхідно розвивати або та суднобудування, зиробримцтпа єлектроніки гаєлектротехитси І Ц ГАЛУЛІ Я о ор Укр іні МОеЕнНО буде постапити лесі О. ЩЕТИНІМ м. Запоріжжя музею Гурій Бухало кафедра права, яких змолюопатиме лаг УПИИк нах ІлЛьЬНниИка й М і 1 часного уПпромління "ОС ГАТТ) |) М 1 ! й ІІлахті ІКАО іі і 16 б 4 з ГчАрОдДНОЇ Та ни І ОА Й НО; Гь, "ас «УЗ змчечського СОЯ , ї оо ЄДдчанмннюо "оааглниства Таке? "7
Seite · S. 5Originalseite ↗
«TAKIE INSZE» – LUDOBÓJSTWO JĘZYKA I KULTURY? Zdaємy sobie sprawę z tego, że tylko rodzima mowa jest fundamentem narodowej samoświadomości i idei narodowej. Otóż, budować państwo narodowe można tylko przy pomocy języka ojczystego. A co robi się z nami w Ukrainie? Siedem lat temu Rada Najwyższa przyjęła ustawę o językach na Ukrainie, ale w Charkowie i Doniecku ukraińskojęzyczne gazety ukazują się w liczbie 1–2 tytułów, a w Odessie jedyna ukraińskojęzyczna gazeta ujrzała światło dzienne dopiero na początku tego roku. Kierownicy państwa, obwodów, rejonów, posłowie ludowi nadal posługują się na poziomie urzędowym językiem sąsiedniego państwa. Pod koniec stycznia przez obwodowe radio Sumskie nadano relację kierowniczki wydziału oświaty sumskiego zarządu miejskiego Ludmiły Lewczenko. Komentując wystąpienie, spiker powiedział między innymi, że 7 szkół rosyjskojęzycznych objęło dwadzieścia jeden szkół miasta, i ocenił te wyniki jako „slava Bogu”, chociaż nawet w klasach ukraińskich historia i jeszcze niektóre przedmioty wykładane są na podstawie rosyjskich podręczników, a praca, kultura fizyczna, ochrona zdrowia – po rosyjsku. Koncerty kółek dziecięcej działalności artystycznej odbywają się w całości lub częściowo w języku „obszczeponiatnom jazyke”. Na pytanie: „Dlaczego?” – odpowiedziano: „Na prośbę rodziców”. A oto jak obwodowe radio propaguje ukraińską sztukę piosenki (wybiórczo): Data | Czas | Piosenki ukr. | Piosenki ros. 23.10.96 | 18–20 | – | 5 01.11.96 | 18–10 | 5 | 10 06.11.96 | 16–00 | | 30.11.96 | 18–10 | | 18–15 | 24 | 12 | 96 16–00 03.02.97 | 19–30 | | 12 To jest w obwodzie, gdzie mieszka 83 procent Ukraińców! W Komitecie Radiowym tłumaczą tę sytuację różnie: brakiem środków na nagrywanie piosenek, prośbami słuchaczy. Była też i taka odpowiedź: „Nie podoba się – nie słuchajcie”. Redaktor naczelny M. Tarasziok obiecywał przestrzegać proporcji 50 do 50 procent, ale wszystko pozostało bez zmian. Przeważającą część audycji muzycznych w języku rosyjskim w Sumskiej Kompanii Radiowo-Telewizyjnej wiążą z bliskim sąsiedztwem z Rosją oraz z tym, «że w najbardziej północnym obwodzie mieszka wiele rosyjskojęzycznej ludności». A na pytanie, czy jest naruszeniem Konstytucji Ukrainy fakt, że wiele państwowych szkół stolicy obwodu prowadzi nauczanie w języku rosyjskim, odpowiadają jednoznacznie: «NIE!», ponieważ dla «przejścia na język państwowy... potrzebny jest czas». Niezrozumiałe jest tylko, po co «czas», skoro nie ma naruszenia. Notabene, u naszych sąsiadów język ukraiński w szkołach i środkach masowego przekazu nie jest używany. Tak więc po obu stronach granicy wcielane są w życie dwie ideologie: niewolnicza i imperialna. Wychodzi więc na to, że nie «migranci», «małżeństwa» wpłynęły na sytuację językową (wpływ ten jest wzajemny), lecz «takie tam inne» – otwarte ludobójstwo ukraińskiej duchowości, jej podstaw – języka. Dlatego do dziś jedna część ludności czuje się w prawach starszego brata, a reszta w większości swojej – błotem Moskwy, jak pisał T. Szewczenko. Dziesiątym artykułem Konstytucji Ukrainy powinny kierować się wszystkie struktury państwowe obwodu, a nie troską o jedną mniejszość narodową ku szkodzie narodu rdzennego, tym bardziej że «okres przejściowy» na język państwowy przeciągnięto prawie na siedem lat. W Sumach spośród kilkudziesięciu gazet sprzedawanych w kioskach tylko 3–4 są ukrainojęzyczne. Wprowadzenie przez Charkowską Radę Miejską dwujęzyczności, nieprzyjęcie przez Radę Najwyższą Ukrainy projektów ustaw dotyczących korekty kwestii językowej w paszporcie osobistym i obywatelstwie świadczą o tym, że art. 10 Konstytucji Ukrainy o języku państwowym jest interpretowany przez różne siły polityczne w świetle dla nich korzystnym. A to oznacza, że żadna kwestia dotycząca ukrainizacji na poziomie legislacyjnym nie zostanie rozwiązana (taka sama rozbieżność w interpretacji, jak wykazały debaty w Radzie Najwyższej nad Kodeksem ziemskim, dotyczy także art. 14 Konstytucji). Można z pewnością powiedzieć, że na Ukrainie nadal szaleje masowa rusyfikacja. Dla przeprowadzenia zasadniczych zmian konieczne jest, moim zdaniem, rozwiązanie następujących kwestii: — domagać się od Trybunału Konstytucyjnego jasnego określenia treści art. 10 oraz innych artykułów dotyczących tożsamości narodu; — przyspieszyć opracowanie projektu ustawy o językach i jego uchwalenie przez Radę Najwyższą; — przewidzieć w ustawodawstwie sankcje za naruszenie językowych wymogów Konstytucji; — opracować program wprowadzenia języka państwowego we wszystkie sfery życia społecznego i podjąć działania na rzecz jego realizacji. Mamy nadzieję, że utworzona przy Prezydencie Ukrainy Rada ds. polityki językowej stanie na czele i skieruje wysiłki patriotów na odrodzenie narodowego państwa ukraińskiego. — Słowa ujęte w cudzysłów pochodzą z odpowiedzi Sumskiej Obwodowej Kompanii Telewizyjno-Radiowej. Wołodymyr BUBNOW Sumy U NICH — ZAKON, U NAS... — DYSZEL …застою… W Ukrainie… przyczyny chaosu i korupcji… ograniczają się jedynie do działań… Istota rządu, czy to „okresu przejściowego”, czy restrukturyzacji gospodarki… pojawia się wtedy, gdy zanika poczucie odpowiedzialności. Człowiekowi właściwe jest brać na siebie tyle zobowiązań, ile jest w stanie wypełnić. Oczywiście chodzi o człowieka zdrowego i zobowiązanego. Z reguły poziom odpowiedzialności w społeczeństwie określają poziomy reprezentacji. Tak więc w Ukrainie ukształtowała się dość dziwna reprezentacja wydarzeń, zjawisk i systemów rzeczy. Masa wydarzeń przy tytułach i stanowiskach reprezentuje wyłącznie własną osobowość — obywatela. Zaproponowana nowa ustawa o wyborach do parlamentu znów podnosi kwestię ograniczonej odpowiedzialności społeczeństwa. Za siebie. Kto jest podmiotami walki politycznej w Ukrainie? Poszczególni obywatele, ich ugrupowania czy partie polityczne, ich bloki? 50 na 50 rodzi tę samą odpowiedzialność. Niektórzy dowcipnisie uwarunkowują podobny stan społeczeństwem półustrukturyzowanym. To nie odpowiada rzeczywistości, bo brak ostatecznych znaków, kryteriów w ocenie stopnia ustrukturyzowania społeczeństwa. Ponieważ ten proces jest jeszcze dynamiczny i permanentny, mówienie o „strukturyzowaniu” społeczeństwa to oszukiwanie samego siebie. Moim zdaniem należy jasno określić się wobec życzeń. Konstytucja nie jest doskonała, odpowiedź – życzenie społeczeństwa może. Nasze społeczeństwo niczego nie chce, a po prostu żyje w bieżącym momencie politycznym. Warto życzyć sobie, by podmiotami walki politycznej były partie i ich bloki. Co nam do tego, że… …w każdym razie jest organizacja, która będzie odpowiadać za… na przykład odpowiada za większościowy okręg wyborczy. Po pierwsze, to okręg… należy pociągnąć do odpowiedzialności polityków… Jest organizacją, którą można… wraz z moim reprezentantem… 10 procent… To nie wystarczy… Przedstawiciel może w najlepszym razie odpowiadać wyłącznie za własne działania. Działa pod wpływem namów wszystkich, odpowiada za własne działania. To – inna sprawa – partia, bloki… to organizacja jednomyślnych. Po drugie, ona reprezentuje całą odpowiednią pionową strukturę społeczeństwa na świecie. Wydawałoby się, że jednostki mało interesują się polityką. Na przykład w USA obywatele nie biorą udziału w wyborach prezydenckich… …procent obywateli, którzy mają prawo głosu. To prawo. Ale co ma do tego ODPOWIEDZIALNOŚĆ przedstawicieli wobec tych, którzy ignorują… Ministrowie, prezydenci składają sprawozdania przed partiami, a nie przed zebraniami dziesięciu osób z jednego wejścia albo przed „pracowniczymi” kolektywami. W Ukrainie wszystkie kolektywy są pracownicze, system proporcjonalny wyborów w warunkach wielopartyjności nie daje proporcjonalnej odpowiedzialności. Nie prowadzi ona do solidarnej odpowiedzialności. Czy można ściągnąć z konkretnego okręgu szkody wyrządzone przez jego przedstawiciela w parlamencie, w rządzie? Czy taki przedstawiciel jest w stanie zapłacić za szkody nawet w razie wyroku sądu? Przy partyjnych wyborach ministra, którego wystawiła partia, która wygrała, odpowiedzialność poniesie cała partia, a nie cały naród, który „poparł” tę partię w wyborach. Od wszystkich rozliczyć się nie da, ale od konkretnej partii politycznej zawsze można się rozliczyć – politycznie, w sądzie, w arbitrażu. Proporcjonalny system wyborów jest dobry w systemie jednopartyjnym, kiedy istnieje jedna siła, która odpowiada za wszystko, i ta siła sama karze swojego konkretnego członka. Po każdej rewolucji musi nastąpić restauracja. Do tej nowej restauracji jeszcze nie dorośliśmy. Ile będziemy czekać? Jeden „protoplasta” ukraińskiego rządu z „tamtego” świata mówił, że 20 lat to za mało. A co dopiero 200? Otóż, aby przystąpić do reform czy rewolucji, trzeba znać miarę kary dla wszystkich i za każdy konkretny czyn. Nasz Kodeks Karny na to pytanie nie odpowiada. Wyłączono z niego ustawowo artykuł o szkodnictwie (art. 61). A jaki on był dobry! Jego lub bezczynność (zgodnie z nim) skierowaną przeciwko „działalności” przemysłu, rolnictwa, systemu pieniężnego, handlu lub innych gałęzi gospodarki narodowej, a także działalności organizacji państwowych i społecznych… ССмО і урганноа і ААС'ТО)Ю» osłabienie Państwa Radzieckiego, jeżeli czyn ten popełniono przez wykorzystanie państwowych lub społecznych przedsiębiorstw, instytucji, organizacji albo przez przeciwdziałanie ich normalnej pracy, – karane jest pozbawieniem wolności od ośmiu do piętnastu lat z konfiskatą mienia lub bez niej, z zesłaniem na okres do pięciu lat lub bez tego» Minister, deputowany, urzędnik służby państwowej może działać, a może nie działać. Od tego jego szkodnictwo nie maleje. Państwo radzieckie dbało o odpowiedzialność za działanie lub zaniechanie, a ukraińskie – nie. W tej samej Ameryce szkodliwi ministrowie i urzędnicy państwowi do sądu nie dożywają. Niech spróbuje tamtejszy minister zawrzeć z Ukrainą umowę, która wyrządzi Stanom Zjednoczonym 25 mld dolarów strat. Jego prawnuki będą jeszcze spłacać dług wobec państwa. A u nas minister Szmarow jedną tylko umową wyrządził Ukrainie szkód na 44 mld dolarów USA. To dwa roczne PKB Ukrainy! Kto z nas »powiesił« na Szmarowie, na tym ukraińskim ugrupowaniu, na jego rodzinie ten dług? Jak odpowiadają USSP czy MBR za skutki takich rządów swojego reprezentanta? Musimy zabezpieczyć ten dług wszystkim, czym dysponują te USSP i MBR, ich członkowie oraz utworzone przez nich struktury. Musimy szukać mechanizmów odpowiedzialności. Jednym z nich jest odpowiedzialność partii za ich bloki, za skutki polityki i rządzenia. Inaczej – chaos, inaczej »prawa nie działają«. Niektórzy teraz przestrzegają zasady: »Kradnę, kradnę – przestanę, a gdy bogaci się staniemy – wtedy znów zacznę przestrzegać praw«. Tak się nie stanie. Ci, którzy dziś kradną, a potem planują »wprowadzić w życie prawa«, srogo się mylą. Nie uwzględniają zepsucia społeczeństwa swoimi działaniami. Właśnie TO zepsucie nie pozwoli przestrzegać »wprowadzonych w życie praw«. Dość już. Tych, którzy kradną, będą kraść. Będą ich ścigać po całym świecie, konfiskować i karać ich dzieci, krewnych i innych. Ta droga została już przebyta. Ci, którzy grają na przekór, szkodzą sobie i całemu społeczeństwu. Tylko bezwzględne przestrzeganie uzgodnionych zasad gry (Konstytucji i ustaw), karanie łamiących je da możliwość uchronienia społeczeństwa przed chaosem. Może wtedy każde zwołanie najwyższych organów ustawodawczych, ...ustawą o wyborach, każdy kolejny ...MBR albo «Nasza Ukraina», które wygrają wybory, ...wyrządzając szkodę państwu, rządząc nim, społeczeństwem, znajdą się na ławie oskarżonych i wszyscy oni będą musieli: odszkodowywać, odszkodowywać, odszkodowywać Mykoła CHARKIW Krym Głos czytelnika ESPERANTO – JĘZYK PORozumienia Szanowna Redakcjo! Przypadkowo odkryłem dla siebie Waszą gazetę. Przeczytałem nr 3 z 1997 r. – wszystko tu jest piękne i mądre. Tylko w odniesieniu do artykułu pani Natalii Okolitenko mam jedną uwagę dotyczącą języka esperanto. Nie dlatego, że jestem starym esperantystą, lecz wyłącznie dlatego, że chciałbym, aby autorka tego pięknego artykułu, który ma niezwykle oryginalne spojrzenie na pozornie zwykłe i oczywiste zjawiska, unikała w przyszłości nieścisłości. ESPERANTO jako język międzynarodowego porozumiewania się powstało w 1887 roku. Czyli zanim rozpoczął się nasz wiek, jeszcze nie nadszedł moment, gdy Ludwik Zamenhof opublikował swój wynalazek. Autor języka nie miał zamiaru stworzyć jakiegokolwiek zamiennika dla istniejących języków narodowych. Esperanto powstało jako most do wzajemnego porozumienia się ludzi różnych języków. Dopiero później bolszewicy chcieli wykorzystać esperanto do swoich celów – rewolucji światowej i światowego panowania. Poza tym, że faktycznie żadne z wielkich państw świata nie popierało idei używania esperanto, a Stalin i Hitler w swoim czasie po prostu niszczyli esperantystów, ten język mimo wszystko ma swoich zwolenników na całym świecie i to niemało. Wydawane są książki, gazety, czasopisma, prowadzone są regularne audycje radiowe (Warszawa, Rzym, Watykan, Wiedeń, Pekin, Hawana.), co roku odbywa się wiele międzynarodowych spotkań różnego szczebla z użyciem esperanto. Ten język żyje i rozwija się od ponad stu lat. I MA SWOICH RODZIMYCH MÓWCÓW. Jest ich miliony na całej planecie. Ihor DRUL Łuck Złóżcie zamówienie CZASOPISMO POD TYTUŁEM «TRYNAD NAZWOJAT'» W Iwano-Frankiwsku zaczął się ukazywać nowy czasopismo literacko-artystyczne i historyczne pod tytułem «Trynadcjat'». To wydawnictwo studia literackiego Klubu Twórczej Inteligencji Prykarpacia (ko-pedagogiczny). Ukazały się już cztery numery. W nich m.in. opublikowano fragment z «Ewangelii» «Jezus i dwunastu apostołów», fragment wiersza T. H. Szewczenki «Mnie trzynasty rok minął…» (w 150. rocznicę napisania), opowieści o kijowskim czasopiśmie «Sucz asnist i czas» oraz o międzynarodowym słowiańskim festiwalu folklorystycznym «Koliada» w Równem, a także o sławnych ojcu i synu – ministrze spraw wojskowych Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. ...Dmytra Witowskiego oraz naczelnika żandarmerii Stanisławskiego okręgowego zarządu OUN Jarosława Witowskiego, o zbrodniach popełnianych wobec dziennikarzy w naszym państwie i poza jego granicami, o uczniach, pedagogach i wychowawcach Iwano-Frankiwskiej Szkoły Średniej nr 13 oraz Wyższej Szkoły Zawodowej nr 13, materiały z okazji 50. rocznicy zbrodniczej akcji polsko-stalinowskiego rządu «Wisła», polegającej na przymusowym wysiedleniu Ukraińców z ziem etnicznych Nadsania i Łemkowszczyzny, Chełmszczyzny i Podlasia, wiersze klasyków literatury ukraińskiej: S. Rudańskiego («O czarnobylu»), O. Oleśa («Upadłe»), W. Atamaniuka («Naprzód idziemy»), O. Babija («Makówka»), a także współczesnych autorów: Niny Hnatiuk (Winnica), Tamary Diaczenko (Sewastopol), Iwanny Zubal (Polska), J. Jaroszа (Iwano-Frankiwsk), A. Struka (Moskwa), debiutantek z Kijowa i Iwano-Frankiwska: Weroniki Skorobrechy, Lesi Medwid i Eleny Jaremczuk, piosenki Ju. Kanaki i M. Bilana, życzenia od narodowego artysty Ukrainy Iwana Popowicza, dla którego liczba 15 ma symboliczne, magiczne znaczenie, wiadomości z życia pisarzy, aktorów, malarzy i muzyków. Na przykład w kwietniowym wydaniu zamieszczono informację, że ilustrowana zachodnioukraińska gazeta «Tyżdeń» w trzynastym numerze opowiedziała o wielodzietnej rodzinie ze Lwowa w reportażu «Trzynaście o nazwisku Stasyk». Cena numerów 1–2 czasopisma «Trzynaście» wynosi 90 kopiejek z wysyłką pocztową, taka sama cena obowiązuje za dwa kolejne (3–4). Przedpłaty prosimy przesyłać na adres redakcji: 284000, Iwano-Frankiwsk, Poczta Główna, skrytka abonencka 5. Wasyl SOFIJUK, Iwano-Frankiwsk

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 6Originalseite ↗
TRWA Do Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» napływają odzewy się najwyższy sąd – sąd narodowy. 16 kwietnia tego roku, oskarżeni Marczenko i Witrenko, «sprowokował bójkę», «Ogniki przed świtem», nr 9). Publikując w dzisiejszym numerze «Proświty» otrzymane listy, zwracamy się do naszych czytelników z prośbą o napisanie nam, jak oni Przewodniczącego Rady Najwyższej, Marczenko tak ocenia siebie i swoich kolegów: krzykliwi, ale w sumie tchórzliwi, poprzeć praktycznie wszystko – «Proświta» kontynuują obywateli Ukrainy i opinię publiczną zagranicy, oburzonych chuligańskim czynem deputowanych-killerów N. Witrenki i W. Marczenki. Dopóki trwa śledztwo, wyrok wydaje… Wszystkich normalnych ludzi bezgranicznie oburzyła zbrodnia, która dokonała się w murach Rady Najwyższej, a także cyniczne oświadczenia, jakoby to Paweł Mowczan pierwszy polazł w bójkę» (gazeta numer otrzymanych listów, zwracamy się do naszych czytelników. Oceniają politykę członków PSPU, ich stałe podburzanie do masowej niesubordynacji, obrażanie Konstytucji, Prezydenta, wszystkich deputowanych. Przykładowo, w swoim artykule «Nagonka na opozycję» («Ogniki przed świtem», nr 9) W. Mar- «Polityczny farsz Rady Najwyższej stał się rozmiękły i podatny, czasem pt w -- zon rRna nn w 0 rij - ї szcz; żywcem 9 lzrri! Burzo tpilzija! NAJWYŻSZY SĄD – NARODOWY i spokojnie w deputowanckich fotelach. I nagle – ... partia ... – formująca się opozycja, rosnąca i wypierająca postępowych socjalistów, ... to, co się dzieje». Bawesi s Jakie cyniczne bezczelność, ale jaki precyzyjny rachunek b | | 1 poddadzą się «lewicowcy» na rzekomo bliskich im ... Marczenki i Witrenki, nie oddadzą pod sąd ustawy; wszystko się rozniesie, a tam, patrz, «otwieracze i wysadzacze» … za rewolwery się wezmą… Fe Na fali rewolucyjnych przemian zawsze na wierzch wypływa pianka – brudna, wrząca, lepka, … gotowa zbrukać wszystko, co święte i nieprzemijające dla innych. Przypadkiem potknąwszy się o coś lub wpadłszy w to nogami, człowiek dziwi się: skąd to mogło się wziąć? Ale potem bierze się za szmatę, miotłę, łopatę, by zaprowadzić porządek. Sądzę, alegorie są zrozumiałe. Ja Że N. Witrenko i W. Marczenko są bojownikami na zamówienie, wiadomo od dawna. Czy nie czas wykryć również to, czyją dudkę grają te polityczne marionetki? A. RUDENKO GOTOWI utrzymać się w JAK TO MOŻLIWE? Prezydentowi Ukrainy L. Kuczmie Ministrowi sprawiedliwości Ukrainy S. Hołowatemu Prokuratorowi Generalnemu Ukrainy H. Worsinowi Z głębokim oburzeniem przyjęliśmy doniesienia środków masowego przekazu o haniebnej napaści liderów Progresywnej Partii Socjalistycznej Ukrainy na głowę Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, deputowanego ludowego Pawła Mowczana. Pan Mowczan jest szeroko znanym poza granicami Ukrainy działaczem społecznym i politycznym, którego wszystkie siły i umiejętności są skierowane na utrwalenie narodowego odrodzenia narodu ukraińskiego, ojczystego języka ukraińskiego we wszystkich sferach życia społecznego. Przykro stwierdzić, że miejscem tego haniebnego czynu stała się najwyższa instytucja ustawodawcza państwa, Rada Najwyższa Ukrainy. Jeszcze bardziej bolesny jest fakt, że przyczyną pobicia deputowanego Pawła Mowczana stało się jego domaganie się, by wszyscy członkowie Gabinetu Ministrów Ukrainy władali językiem ukraińskim. Trudno uwierzyć, że w państwie Ukraina, w którym Konstytucja zapisuje język ukraiński jako język państwowy, mogą pojawiać się nieporozumienia co do konieczności znajomości języka państwowego przez odpowiedzialne osoby, reprezentujące Ukrainę. Ten zbójecki grupowy napad na Pawła Mowczana nie dodaje autorytetu młodemu państwu w oczach światowej opinii publicznej. Mamy nadzieję, że Pan ... Zjednoczenie Ukraińców ... Ukraiński Kongresowy Komitet Ameryki APEL 16 kwietnia 1997 roku deputowani Rady Najwyższej Ukrainy Marczenko i Witrenko dopuścili się haniebnego czynu kryminalnego – brutalnie pobili przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, deputowanego Pawła Mowczana. Przez cały czas swojej działalności deputowani Marczenko i Witrenko wykazywali nieprzejednane antyukraińskie stanowisko. Wystarczy wspomnieć, że nie złożyli przysięgi na wierność Konstytucji Ukrainy. Znani są ze swojego skandalicznego i agresywnego zachowania, które nie ma nic wspólnego z elementarnymi ogólnoludzkimi pojęciami moralności, honoru, przyzwoitości, a nawet z ogólnokulturowymi wartościami. Długie przebywanie Ukrainy w składzie imperium moskiewskiego pozbawiło nasz naród poczucia narodowej godności, właściwego wszystkim narodom świata; ta brutalna moskiewska polityka starała się uczynić z nas, Ukraińców, małorusinów, a potem „sowieckich ludzi”, których najbardziej typowymi przedstawicielami są agresywni i skandaliczni Marczenko i Witrenko, a absurdalność i nieadekwatność ich czynów od dawna stały się „przypowieścią wśród narodów” nie tylko wśród mieszkańców naszego obwodu. Czy można odnieść to, co powiedziano, do wszystkich wyborców Romenszczyzny i Konotopszczyzny? Stanowczo odpowiadamy: NIE! Wynika z tego, że tych, którzy wybrali ich na deputowanych, zastraszeni i zastraszani przez komunistycznych brygadzistów, „czerwoni” przewodniczący kołchozów, najemnicy BYŁEGO „systemu sowieckiego”... A my, Ukraińcy, wciąż przyklejamy im etykiety... sії ożyny opa — — ...ści, a jeszcze raz pokazuje, że to problem polityczny. ...gwarantów konstytucyjnej praworządności, zdołacie należycie ocenić antyukraiński czyn i podjąć zdecydowane kroki w obronie praw... Już dawno, bo jeszcze w maju 1967 r., czyli dokładnie 30 lat temu, otrzymałem bezcenny prezent – książkę z takim autografem: „Drogiemu Leonidowi Mikołajowiczowi na dobre wspomnienie od Pawła Tyczyny «Wiosna naszej dojrzałości» brzmi u Was – i pełno, mocno, i pięknie 11.V.67” Za co więc Paweł Hryhorowicz Tyczyna tak mnie pochwalił? O jaką „Wiosnę naszej dojrzałości” mu chodziło? W moim archiwum zachowała się notatka, którą w tym samym 1967 r. wydrukowała „Literaturna Ukraina”. Tam pisałem: „Jestem przekonany, że należy stworzyć takie warunki, w których Rosjanin, mieszkający na Ukrainie, nie mógłby nie znać języka ukraińskiego” Oto teraz, w dzisiejszych dniach, przypomniałem sobie o tej mojej notatkę, kiedy usłyszałem słowa Pawła Mychajłowicza Mowczana, które wypowiedział w swoim wystąpieniu na niedawnym posiedzeniu Rady Najwyższej: «No gdzie, w jakim kraju może być człowiek, który nie włada językiem państwowym?» Tak, to nie tylko zdumiewające, ale i oburzające. No, a kiedy taki człowiek jeszcze wszczyna bójkę pod sklepieniem Rady Najwyższej?! Cóż tu więcej mówić? O jakiej wiośnie naszej dojrzałości może tu w ogóle być mowa?! Pawła Mowczana znam już od wielu lat jako utalentowanego ukraińskiego poetę i bardzo uprzejmego człowieka. Dlatego nie mogę nie wyrazić swojego oburzenia z powodu zachowania W. Marczenka oraz N. Witrenko, deputowanych naszej Rady Najwyższej. Gdzie, w jakim państwie może być coś takiego?! partii nad głową Ogólnoukraińskiego Gi - Ukrainy, Pawłem Mowczanem stał się najwyższym organem ustawodawczym wystąpienia na posiedzeniu plenarnym że kwestia językowa nadal Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» Ukraińsko-Amerykańskich Organizacji, Związek Ukrainek Ameryki Zjednoczenie Kobiet OCzSU m. Rochester, USA, Leonid Wyszesławski DO WYBORCÓW SUMSZCZYZNY takich nieudolnych deputowanych, ich my prawie jednogłośnie, bezmyślnie, nieodpowiedzialnie, za los Ukrainy, los swoich dzieci i wnuków głosujemy na nich i podobnych im deputowanych: Bublika z Trościańca oraz Rudka z Konotopszczyzny, którzy też nawet nie złożyli przysięgi na wierność Konstytucji, a więc i Ukrainie. Rodakom spadnie zasłona z oczu i oni na zawsze stracą ciepłe posady pod dachem ukraińskiego parlamentu; ci zezwierzęceni nieudacznicy sięgają po pięści, przykrywając w ten sposób swoje [...] ignorancję i amoralność. A to najdobitniej świadczy nie o nich. Tacy deputowani, komuniści-internacjonaliści, nigdy nie będą utwierdzać ukraińskich państwowo-narodowych idei, ukraińskiej kultury i duchowości, tak jak robią to dla swoich narodów wybrańcy w innych krajach, powiedzmy w tej samej Prybałtyce. Wstyd gnębi naszą świadomość z powodu tych mieszkańców Romen, którzy po raz drugi wybrali na posła rosyjskojęzycznego, agresywnego zwolennika „progresywno-socjalistycznego” sposobu wymierania, Marczenkę, który z zasadniczych pobudek nie przemawia na sesjach Rady Najwyższej w języku swoich wyborców, przez to kalając jasną pamięć mieszkańców Romen: P. Kałnyszewskiego, A. Potebni, H. Waszczenki, I. Kawaleridzego i S. Szkurata. Boli nas również to, że ci konotopczycy, którzy nie znaleźli godnego posła we własnym domu, dali się „nabrać” na Witrenko, nie dostrzegając za histeryczną paplaniną elementarnego politycznego dyletanctwa, [liczącego] na siłę, a o całkowitej politycznej, prawnej i zawodowej bezsilności. Dlatego czuwajmy, aby podczas kolejnych wyborów nie wybrać na ich miejsce takich samych ignorantów. Od tego zależy nasza teraźniejszość i przyszłość Ukrainy. Sumskie obwodowe zrzeszenie Towarzystwa «Proświta» zwróciło się z pismem do Przewodniczącego Rady Najwyższej O. Moroza oraz Prokuratora Generalnego H. Worsinowa z żądaniem należytej oceny chuligańskich działań posłów Marczenki i Witrenko, pozbawienia ich immunitetu poselskiego i pociągnięcia do odpowiedzialności karnej, zaproponowano także [przedstawienie] zaświadczenia lekarskiego, które w pełni potwierdzałoby ich stan zdrowia. Być może to chociaż powstrzyma powtarzanie się podobnych haniebnych historii, opartych na łatwowiernych prostakach. Oto takie są owoce wychowanków rezerwy i pomocnika partii komunistycznej – leninowskiego komsomołu, którzy zręcznie manipulując polityczną retoryką, znaleźli sobie ciepłe posadki w Radzie Najwyższej. Jawnie spekulując na cierpieniu i nędzy swoich wyborców, zamierzają tam pozostać także w przyszłości. Obawiając się, że przed następnymi wyborami w naszych [szeregach] [Przewodnicząca] obwodowego zrzeszenia Towarzystwa «Proświta», koordynatorka obwodowego zrzeszenia «Za Ukrainę» …fobami i ukraińskim [nacjonalizmem?] …ci korzenie zapuściły, a owoce wydały proletariackiego internacjonalizmu i kosmopolityzmu. Ogólnoukraińskie Towarzystwo zwraca się do Prezydenta z apelem o bezkompromisowe wystąpienie przeciwko demagogii, która rozpala wrogość narodową i wzywa do powrotu do „Związku Nierozerwalnego”. Towarzystwo «Proświta» powinno należycie odpowiedzieć ukrainofobom, demagogom i prowokatorom Prezydentowi, Obywatelom Ukrainy, Ukraińcom zagranicznym, Ogólnoukraińskiemu organowi Towarzystwa «Proświta» im. T. Szewczenki OŚWIADCZENIE Chuligański napad Marczenki w pomieszczeniu Wierchownej Rady Ukrainy na Pawła Movczana, deputowanego ludowego Ukrainy, przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, wywołał wśród szerokich kręgów ukraińskiej społeczności oburzenie, ból i niepokój. Kolejny cios i pogarda wobec nosiciela narodowych podstaw duchowości – języka, kultury, samobytności, którą bronił bezkompromisowy jej obrońca Paweł Movczan. Nawet gdyby Movczan w zapale obraził Marczenkę słowem, ten ostatni nie ma prawa stosować bandyckiego samosądu. Przecież ile razy Marczenko wulgarnie plugawił ukraińską państwowość i Prezydenta, nikt fizycznie nie rozprawiał się z nim, a on sam jest raczej prowokatorem. Nim kieruje jaskiniowy instynkt, wychowany na klasowej nienawiści, stadnej ideologii, która głęboko weszła w jego świadomość, jak i jego jednomyślnych obrońców «Związku Nierozerwalnego». To właśnie oni, osłaniając się demagogicznymi hasłami, na każdym kroku podkreślają swoją pogardę wobec obrońców narodowego odrodzenia i języka ludu. Ale janczarzy-bezojcowie są straszniejsi i obrzydliwsi niż wesz tyfusowa, bo jak pasożyt na ciele narodu są śmiertelnie niebezpieczni. Ignorując państwowe prawa, przysięgę wierności narodowi Ukrainy, podobni ukrainofobi nie mają moralnego prawa występować w ukraińskim państwie w imieniu ukraińskiego narodu. Naród ukraiński nigdy nie wybaczy ich czarnych uczynków. Ale Marczenkowie, Symonenkowie, Moisiejenkowie nigdy nie występowali tak bezczelnie i obraźliwie, gdyby Nie mogą zapomnieć o tłustych korytach nie mieli poparcia wśród rządu i w parlamencie «Sojuzie nierushimych». Nie tylko w stolicy, ale i w obwodach, konkretnie w Ługańskim. Nazwijmy tylko niektóre fakty ukrainofobskiej polityki na Ługańszczyźnie. Tak, na przykład, po ostatnim spisie ludności tylko w obwodowym centrum – 132364 Ukraińców wyrzekło się ojczystego języka w tym czasie, kiedy zamknięto wszystkie szkoły ukraińskojęzyczne, średnie i wyższe zakłady edukacyjne przeszły na «powszechnie zrozumiały» Już za czasów ukraińskiej państwowości dwie ukraińskojęzyczne gazety przestały istnieć. Natomiast w obwodowym ośrodku pojawiło się blisko dziesięć rosyjskojęzycznych gazet. Dwa budynki teatru należą do rosyjskiej sceny. Język ukraiński stał się bezdomną służebnicą potomków imperium. Takie gazety, jak «Sowiecka Ługańszczyzna», «Bratja sławiane» i inne z zoologiczną nienawiścią oblewają błotem młode pędy narodowego odrodzenia: język, kulturę, historię. Z okazji 5-lecia ukraińskiej niepodległości administracja obwodowego ośrodka przygotowała stend wybitnych ludzi Ługańszczyzny. Na pierwszym miejscu, jak na pośmiewisko, umieszczono Katarzynę II i jej następców, ale tam nie znalazło się miejsca dla żadnego wybitnego działacza ukraińskiej kultury i nauki. A komunoideologowie na wszystkie tony wrzeszczą o słowiańskim braterstwie. Nie bez wiedzy Ministerstwa Informacji cała Ukraina jest zalana rosyjskojęzyczną bulwarową i szowinistyczną literaturą. Bywają dni, kiedy we wszystkich programach telewizyjnych nie usłyszysz ukraińskiego słowa. Prawie co tydzień, na zaproszenie zarządu kultury obwodu ługańskiego, przybywają z Rosji gastrolerzy, którzy wywożą walutę. Tymczasem ukraińskie zespoły artystyczne z innych miast Ukrainy są ignorowane. Dla pociągu Ługańsk–Kijów kierownictwo kolejarzy kupiło zasłony do okien z herbem Ługańska. Nie zapomniano też umieścić portretu Katarzyny II z napisem «Ługańsk». Należy podkreślić, że Ługańsk «russkojazyczny» i Nic dziwnego, że deputowani na sesji obwodowej 27 października 1994 roku postanowili uzakonić oficjalność języka rosyjskiego. I to wtedy, gdy ukraiński język został niemal do cna wykorzeniony w wyniku mazmatycznego «jeden naród, jeden język». Nie dziwi więc, że na zadeptanej ukraińskiej ziemi, wraz z ich pomocnikami-janczarami, Właśnie z Ługańszczyzny 13 deputowanych ludowych ODMÓWIŁO złożenia przysięgi na wierność Konstytucji. Administracja odebrała pomieszczenia. Od obwodowego zrzeszenia Towarzystwa «Proświta» miasta Te wyżej wymienione, a także inne przyczyny -sprzyjają konsolidacji i rozwojowi dru? [...] Międzynarodowej etyki na Ługańszczyźnie Ługańskie obwodowe [...] Proświta im. T. Szewczenki? [...] [...] nieposłuszeństwa wobec Praw Wzywamy wszystkich obywateli Ukrainy, państwu ukraińskiemu Ługańskie obwodowe zjednoczenie [...] Proświta / im. T. Szewczenki? [...] - 7 М 4 "Г» РУ [...] ! [...] - с" -б

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 7Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

ЕКеріМй НО) і ГО ВІРЕРІНИЙ 0 ІО УКР 11 С і ЦІіІ мелілеє бр, | Твди | -т ТУ і ть А! Є роСЛі ІТінночі 11 1 ІХАЛИСЯ мо І проснвітнни на спій періфнийи уста звчий ІЛ "Їе було на цьом". і 11 ном» р |2Дді | "Мої ри рІДдемтгі 1рИЇ і 111 Верх ІРО Рали РІ ІТрем єр міністра, які Так рновміЮТЬ Говорити соки х ПМИОУМУН про Ппросрл "В І ОСТ ПОМОСТІГАРІН А Жаль. 50 спухати було б гцо уумати було 0 над тим нашим найнишщим державним дДо- ОННИКкаИмМ (1 імніМм нашіптувичом, НКІ дяпвляють, Омцімто в У крашо національна | неспрацювала лише тому, що наше суспільство -"-поліІТтИиИЧНе, пненаціюональшто гпомалпннське 11 е інліО Як кого, п мене осористо ло глибини душі вразив виступ учениці 10-го класу а Тернопільщини ФУіотолки Барви - Ше й тепер, на шостому році ПОЗОЛОоОЖНОСТІ НАС хочуть пероекона ти. що пе ДУХ, а ковбаса первинна. Вожді пролетаріату ге й досі проглядають 31 пікільних та вузівських підручників, а з радіо 1 телевізора чуємо чужинську мову. Вона ову трибуни М п дикуп ЧИТЬ 1 і українського парламенту отримали нпеза лежність 1, як дорогопінше почали намистинку За розкидати 11. Мимо державу Нерхов «РІВІВо намисто, тиамистинком цоОЛлІі СТАЄ ДреВиМ А те Ради за страптіно за коли побгичиш |олопу "ПО трибупоїо СосСіІЙНОЇ ПІД першотравнеєвом у синьо-жовтим прапором, а на ПІД будувати збіговиську червоним. Як же можна державу, коли її наийвитці постой пики, мов персопано 0 ВБВІДОМОЇ державно байки, гдосили тягнуті го воза у різпі Ооки Закони приймаються зумисне недоскона ЛлиИми, адлишаються у пих протиги для оловживань у держати А тому їі нас брумпо процюрвІітТтаають проституція, наркомани, ЛОЧИННІСТЬ Юнак убиває юпака, сип убиває матір. ЩОСЬ не так у наопти державі, треба це ЩОСЬ пегайнє змінювати, треба нам, молодим, займати більш активпу ПОЗИЦІЮ. Бо як пе ми. то хто?! Бо як не тепер, то коли"! Молодь готопа 1 підСсТОаПЛлЛЯяС плече. але НО ЦІ Бех фрормові Шо ПЛечі ношу. Ї вузу, а кладуть інколи заважку Без ВСТУПИЮО ЦО ГОДІ Пу і НУ ІОтТьєсС)Ї грошей пе Закінчивши зномти робо- ТУ Л сім'ї вуз, МОЛОДІ Мо кордоп, гом'у М МОЛОДІ! ДОЛІ таамлаються лодь масово витодить За працею заробити Діти щоб там тяжкою ТООЇ, собі па прожиття. Україно, «па чужині, на чужій ро ОСТІ» Я слухав Наталкуй думав, що справді комусь дуже хочеться, щоб не тільки а й мивиїххали на чужину, Всі, українця, птинашці о останнього етнічного СХІДННКАЯа" і ? ІіІХІДНЯКО те як хі ТІ "и ТьоОгО часу Сталін з Берією то Жуковим уалйнЯИЛИ СВОГО | замість орати рідний перелії ечту ж ОЮ СИ о РА «ЧУЖИНІ проклитім »е роботою » А яко ся ечужкії ПОООТ А о н бачив рік тому п далекін Америці З кі НАЙновітн'! ШІ емігранти ('х тара еміграція зневажливо називниє емо її прибл имие) можуть В США хіба що МИТИ І |" "иску" іІТафн ОП ДО ТІЇРІ, ПИНОСИ Гб удна -ГТІД пноемічноИи х перестиарі 11їх | купди життям, вікначикагських та нью-йоркських хмародерів. Комусь дуже хочеться, щоб ми займались отакою «чужою роботою», а вони тим часом на нашій, як сказав літописець, емолоком 1 медом плинучій» землі будували російськомовну Україну, з політичним. а не націонал-громадянсь:- ким суспільством. Великий Кобзар не чорнилом, а кров'ю свого зболеного серця писав: Загинеш, згинепі, Україно! Не стане й знаку на землі... Щоб цього не сталось, власне й виник - іо Товариство української мови, азгодом на його базі й є Просвіта »,яка,яксказав, ПІТОЮЧИ МОЛОДИХ просвітян, 11 Голова, народний депутат України Павло Мов: своєму статуті засадничо заявила, що прагне найважливішого самоіндентифікації нації... Ніяка економіка, ніякі реформи не відбудуться, якщо будемо спиратися лише на запозичені моделі. А не відбудуться, бо в нас ще Й ототожипоє себе з нас ще й досі грома- України може себе вільно в цій державі, Чи вши и, не маючи жодної відчуваючи жодного до рідного краю... Коли демократи, невеличка шщопта уже восьмий рік переконати парламен більшисть, що урахування специфіки не вивести економіку 01 коми, то до ЧІСН, «у тому досі українцем. У україшець не дяюнмний почувати чи будь-якій прив'язки, не сентименту М и людей, ось намагаємось тську без НОаЦІОНОЛЬНОЇ стану пас не хочуть дослухатися. Натомість бездіяльність свою прикривають урапатріотичною фрра- ЗРОЛОГІЄЇО. Але СЬОГОДНІ Вже ВСІ фразеологія їхня бур- конкретна бачать, тцо розвивається, а стоїть по МІСЦІ. Більше вона занепадає. Тож як пам ти нашого державного воза Як досягти того, щоб живлющі соки паціопальної ідеї, які так необхідні сьогодпі для економічних та аграрних зрушень, наповнили й застугоніли артеріями хворого державного організму?» Молоді просвітяни, представники Донецька, Луганська, Криму, Києва, Запоріжжя, Дніпропетровська, Львова, Гернополя, Гвано-Франківська та інших неньки України на це орхіважливе для нас УСІХ ПИТОаННЯ підпОВІЛИ вустами Андрія Довганюка. Голова «Молодої Просвіти», складової Всеукраїнського товариства Шевченка скааав, "«ФІВУВІКИ справа Мо)мев Ззруши з місця? МІСТ ІД «ІСТИНИ П рос піТта» іМмЕИННіІ М, то є«есаме в переломні моменти, коли історія ставила наш народ перед пибором бути пому чи не у паза я» рю, бути, молодь відігравала надзвичайно велику роль, позиція її була визначальною і максималістською. Згадаймо українських січових стрільців, героїв Крут їі Базару, вояків легендарної УПА. Згадаймо студентську голодівку 1990 року, коли молодь у Києві на майдані Незалежності голосно й безкомпромісно заявила свій протест прокомуністичному уряду. Сьогодні, в ім'я святої ідеї, від нас, молодих, вимагається пе жертва свого життя, а, як сказав Іван Франко, «невтомна тиха праця», здатність будувати й міняти наше життя на краще. «Молода Просвіта» ставить собі за мету допомогти молоді самоутвердитись, вибрати правильний життєвий шлях. Покликана формувати у неї такі риси, як професіоналізм, дисциплінованість, виховувати молодих людей в дусі патріотизму й любові до української культури, мови, традицій, «Молода Просвіта» зробить все від неї залежне, щоб у їш лавах виросли 1 сформувалися завтрашні президенти ії прем 'єрміністри, голови Верховної Ради, політичні 1 громадські діячі, які ставитимуть понад усе не вузькопартійні чи кланові інтереси, а почуття національної ГгіДПОСТІ, любов до України та ш народу». Голова Київської міської організації Павло Карайченцев переконаний, що виховувати лідерів це благородна справа. Аленемени олагородно виховувати! рядових громадян свідОомМИМмМИиИ українцями. | це ми, сказав Павло, уже робимо. До нас потягнулися молоді люди з вулиці. Багато з них не володіють українською мовою на належному рівні. Ми кажемо ім, го це не біда, що ми навчимо іх І української мови, 1 української історії та культури, але за умови, якщо вони хочуть жити у вільній демократичній великій Україні «від Сяну до Дону». І вони відповідають, що хочуть, й залишаються з нами. Через деякий час їх уже не треба буде агітувати йти на вибори, не треба умовляти, за кого ім голосу- вати. Вони обов'язково прийдуть на пибори 1! проголосують за тих кандидатів у народі депутати, які також хочуть великої: України «від Сяну до Дону». Заступник голови Молодого Руху Павло Розенко, вітаючи «Молоду Простту» з офіційним днем народження, закликав своїх юних друзів 1 однодумців не боятися участі в політичних акціях | політичних партіях. економіІЧНИМмМИи беаздарної тендітним, шанці тунето. Став надією на воскресіння и о и о о о и Но о и КНЕМИ, ТО ХТО? К НЕ ТЕПЕР, ТО НІКОЛИ: ча о ик: -- На жаль, -- сказав Павло, -- нема в нас ще сьогодні української України, українського уряду, українського президента. Тож бути поза політикою, бути лише пасивним спостерігачем не маємо права. Чи ж де не символічно, що саме «Просвіта» разом з Народним Рухом стали ініціаторами і засповниками виборчого блоку «Рух за народ, за Україну». Делегати від Донеччини, Луганщини, Дніпропетровщини, Запоріжжя, Криму скаржилися на тяжкі, іноді нестерпні умови праці. І все тому, що при владі в цих регіонах не демократи, а комуністи й соціалісти. Для них просвітянин, та ще й україномовний -- сізмєннік» та «западєнський агєнт». І все ж молоді просвітяни на Півдні, Півночі, Центрі, Сході вже збулися й гартують свою волю ісвій дух, як колись любили говорити «у класових битвах». Дуже відрадно було бачити й чути, що вони у цій тяжкій, виснажливій боротьбі не самотні. Молоді просвітяни західних областей, за плечима яких великий досвід батьків 1 дідів, благородні починання яких всіляко підтримує здебільшого демократична влада, пообіцяли (хоч як це нині й тяжко фінансово зробити) подати побратимам 31 Сходу всіляку допомогу. І цеобнадіює. Бо, як сказав голова Херсонської областої організації Олег Олексюк: Тільки разом ми сила, з якою місцева влада змушена буде рахуватися. І гце він сказав, як на мене, золоті слова: Нам треба все зробити, щоб структура організації не нагадувала піраміду, перевернуту з ніг на голову, щоб ми не повторили сум ний досвід деяких політичних партій демократичного спрямування, в яких сьогодні на кожного Івана по три гетьмани. Я рішуче проти зарахування до «Молодої Просвіти» будь-кого з вулиці. Адже бочку меду можна дуже легко зіпсувати ложкою дьогтю. Майбутніх молодих просвітян вулиця нам не виховає. Треба йти в дитячі садки і школи, вишукувати там талановитих дітей 1 процювати о ними, пе покладаючи рук, не чекаючи віддяки. Запам'ятаймо сей день, 25 травня 1997 року, бо він для нас, озлоблених негараздами, безгрошів'ям, діями бездарного уряду та пустопорожньою балаканитою не менш Верховної Ради став нехай але все ж промінчиком у Микола ЛИТВИН -е -- пи 0 они - - РРЗШЕЕЕРРЕ, ь" жо
Seite · S. 8Originalseite ↗
Ucząc się w szkole, ani razu nie spotkałam nauczycielki języka ukraińskiego, która potrafiłaby wyraźnie wyjaśnić słowa Maksyma Rylskiego o słownikach: «To bujny jar, a nie smutna przepaść». A cóż to za „dojrzały owoc” w słownikach Hrinczenki i Dala? Nie mam prawa potępiać moich sumiennych nauczycielek za ich nieznajomość tej sprawy. Same nad tym się nie zastanawiały, a nie było komu im tego wyjaśnić. Szkoda, że współczesna edukacja pedagogiczna nie potrafi wytłumaczyć przyszłym nauczycielom wartości znakomitych słowników języka ukraińskiego oraz słowników języków innych narodów. Rzeczywiście, trudno pojąć wysoki poziom kultury, w jakim sporządzano te słowniki, i jak kolosalna pod względem objętości i jakości była praca ich twórców. Kultura to bardzo szerokie pojęcie. Jedno z wyjaśnień tego słowa sięga dawnego Rzymu. Myśliciel Cyceron postrzegał kulturę jako pożywienie dla ludzkiej myśli, pielęgnujące zdolności umysłowe człowieka. Współcześni uczeni dodali do tej definicji następujące określenie: kultura to umiejętność wykorzystywania przez człowieka swojej inteligencji i wiedzy w życiu. W dzisiejszych czasach wzrosły potrzeby społeczeństwa w zakresie nauki języków. Coraz więcej ludzi w pracy i w nauce sięga po słowniki, zarówno wielkie akademickie, jak i kieszonkowe, zapisane na cienkim kompakt-dysku, oraz wydawane w kilku opasłych tomach. Korzystając ze słowników, demonstrujemy swoją kulturę, czyli umiejętność przyswajania i stosowania wiedzy, którą nasi poprzednicy lub współcześni zgromadzili w postaci słowników. Prawdziwe, poważne słowniki wchłonęły w siebie duchową i materialną kulturę narodów, zawartą w słowie. Wiedza zdobyta podczas korzystania ze słownika daje nam impuls do dalszego rozwoju umysłowego. Popularne omówienie rodzajów słowników i ich historii pomoże Wam właściwie wybrać słownik i korzystać z niego tak, aby uzyskać jak najwięcej potrzebnych informacji, czyli pożywienia dla umysłu, oraz osiągnąć najlepsze wyniki w praktycznej działalności. Innymi słowy, umiejętnie korzystając ze słownika, podnosimy własny poziom kulturalny. M - Pierwsze słowniki w historii ludzkości powstały w starożytnych Chinach, Indiach, Grecji i Rzymie. Historia ich powstania sięga w głąb trzech tysięcy lat. Najwcześniejsze słowniki były wielojęzyczne, przeznaczone do tłumaczenia, albo objaśniające, które pomagały zrozumieć znaczenie słów. Ludzie minionych epok sięgali po słowniki objaśniające swoich czasów, tak jak my sięgamy dziś po współczesne słowniki-encyklopedie. Dążyli do wyjaśnienia znaczenia rzadkich, mało używanych, gwarowych i zapożyczonych słów, terminów technicznych i naukowych (które wówczas istniały). Ponadto budziły pytania nieznane słowa z Biblii, Koranu i innych ksiąg świętych. Słowniki, które objaśniają lub tłumaczą niezrozumiałe słowa i wyrażenia jednego utworu albo wielu utworów określonego autora, nazywane są glosariuszami. Glosariusz do Wed, świętych zbiorów hymnów i formuł ofiarnych dawnych Hindusów, powstał już w I tysiącleciu przed naszą erą. 7 33 z opisu, za czasów reżimu radzieckiego, kiedy jeszcze żywe i zdrowe były takie archaizmy jak pionierka, komsomoł, nastolatki, które „stawały się dorosłe”, paląc pierwszego papierosa w cudzej klatce schodowej. Kryzys i upadek Hindusów W VI wieku p.n.e. starogrecki uczony Protagoras z Abdery zebrał i wyjaśnił „trudne” słowa z dzieł Homera. Potrzeba glosariuszy do ksiąg świętych rosła wraz z tym, jak religie rozprzestrzeniały się wśród narodów, których język nie pokrywał się z językiem świętych ksiąg tych religii. Jaskrawym przykładem jest „Leksykon” Ławrentija Zyzanija-Hustyńskiego, pierwszy ukraiński drukowany słownik, który tłumaczył i objaśniał słowa języka cerkiewnosłowiańskiego na język ukraiński. Do tego należy dodać, że do dziś, mimo wprowadzenia technologii komputerowych i opracowania programu leksykograficznego, który nie wymaga od wykonawców głębokiej wiedzy z zakresu językoznawstwa i kultury, tworzenie słowników nie może uwolnić się od wpływu człowieka, obecności określonej osobowości. «Słownik języka ukraińskiego» Borysa Hrinczenki, do którego kartoteka, liczącą 68 tysięcy słów, sam autor przejrzał i przebrał własnoręcznie w ciągu kilku lat, nie tylko pokazuje wielowymiarowość i potencjał języka ukraińskiego, ale też dostarcza cennego materiału do zrozumienia / / / / / / С "ПОДОРОЖІ ЗІ - | 4 У 2 С СЛОВНИКОМ -. морю ь ч' о - "з - і т - "Чи ни т нь т і- - б. "Чь ч чн " ПР Objętość słownika przekraczała tysiąc słów, kultury Ukrainy, poczucia ducha, nieznanych szerokiemu ogółowi. Otóż dawni leksykografowie – uczeni, którzy pracowali nad układaniem słowników – tworzyli słowniki objaśniające w zasadzie na wzór glosariuszy, zapisując w nich wyłącznie słowa nieznane szerokiemu ogółowi. Dopiero później do słowników zaczęto wpisywać wszystkie słowa z rzędu: zarówno zrozumiałe, jak i niezrozumiałe. Pierwszy taki słownik języka angielskiego został opracowany przez N. Bailey'a w XVIII wieku. Innym wynalazkiem leksykografii dawnych czasów (leksykografia – nauka językoznawcza o układaniu słowników) były słowniki rymów i porównań. Z takich słowników korzystali poeci. Wiele interesujących słowników rymów powstało w Chinach jeszcze w VII wieku n.e. Słowniki poetyckich porównań układali arabscy uczeni w VIII–XI wieku. U narodów posługujących się pismem alfabetycznym stosunkowo niedawno pojawiły się słowniki, w których hasła są ułożone w porządku alfabetycznym. Arabowie ułożyli pierwszy taki słownik w VIII wieku n.e. Nazywał się on «Kitab al-Ajn» al-Chalila ibn Ahmada. Włosko-angielski słownik Johna Floria, w którym słowa zebrano według liter alfabetu, ukazał się w 1598 roku. Wcześniej słowa w słownikach łączono w duże grupy tematyczne: przyroda, gospodarka rolna, rzemiosło, stosunki międzyludzkie, nauka, religia i inne. Długo tworzenie słowników było sprawą jednej osoby, dopiero w 1612 roku na świecie ukazał się encyklopedyczny słownik Akademii della Crusca, stworzony przez zespół autorów. Uczeni, którzy w dawnych czasach układali rozmaite słowniki, mogli być nie tylko leksykografami, a także teologami, kaznodziejami, alchemikami, pedagogami. Układaniem słowników zajmowali się najbardziej wykształceni ludzie swoich czasów. prawdziwego protestu społecznego, dro… (cytat niedokładny). Zachodu». Navряd czy te zjawiska były następstwem chociaż I śpiewa rosyjski zespół rockowy «Czajf»: «Ja stałem się metapistą pod pionierski bębniarski Ludzkie cnoty – kategoria zmienna. poznawanie kultury naszego narodu poprzez słowo. Powtórzyć i ulepszyć taką pracę nigdy nie będzie możliwe. Zastosowanie wyłącznie sztucznej inteligencji (hipotetycznie) w tej sprawie, nawet wykorzystując te same źródła, co Hrinczenko, pozbawi możliwy duplikat słownika przynależności do miejsca i czasu. Ten przykład – nie więcej niż przypuszczenie dla przykładu. Jednak trudno zaprzeczyć twierdzeniu, że maszyna, a nawet człowiek – językoznawca niezbyt obeznany z kulturą swojego i INNYCH narodów – zdoła dodać najniezbędniejsze słowa do definicji określonego wyrazu albo nie pominie najjaśniejszego, najbardziej charakterystycznego przykładu użycia tego słowa w literaturze. Układanie słowników w naszym czasie Odbywa się to według dwóch zasad. Do słownika wpisuje się wyłącznie normę językową albo, obok leksyki normatywnej, żargon, slang, wulgaryzmy i wyrazy języka potocznego. Stosunek między normą językową, archaizmami a żywym językiem potocznym jest w każdym języku ŚWIATA różny; zależy od historii rozwoju języka i od konkretnego społeczeństwa W CAŁOŚCI. Stosunki tego narodu z innymi, a także potrzeby tłumaczeń z języków obcych i na języki obce również dyktują warunki twórcom nowych słowników. Trafnie określić, jakie słowniki są w danym momencie potrzebne społeczeństwu, to trudne zadanie dla leksykografa. Dotyczy to oczywiście poważnych językoznawców, a nie autorów rozmówników slangowych. Ich „dzieła" jedynie zaspokajają popyt na produkty we współczesnym społeczeństwie, marginalnym pod względem kulturowym. Te, … podobną smak ta kulturnu vidstalist svoho spozhyvacha, Tak — poprawka: wszystko musi być po polsku. że słownik wulgaryzmów tylko pielęgnuje złe «Murzyńskie dzielnice» Kijowa Stacja metra Obołoń i Studmiastecznko obok dawnego WDNCh. Notabene w tym ostatnim rządzą prawdziwi Murzyni, u których można kupić nie tylko odpady z przemysłu KONOPNEGO, ale i coś „cięższego” – na przykład heroinę. z komunistyczno-bolszewickiego potwora wylano niezmierzoną ilość „zakazanych owoców”, sytuacja radykalnie się zmieniła. W wyobraźni sowieckiego ucznia słowo „anarkoman” malowało obraz takiego obszarpanego łajdaka w podartych dżinsach i koszulce z anglojęzycznym napisem. Ruch hipisowski (młodzieżowa „choroba” Zachodu lat 60.–70.), którego zwolennicy „kultowo” zażywali narkotyki, ledwie muśnął Sowdepię. W Związku Radzieckim byli i hipisi, i punkowcy, i metaliści, ale stanowili oni bardzo niewielki procent młodzieży. fali zachwytu kulturą „gnijącego Zachodu” ... pojawili się ... ale ... pozostają. 99 procent współczesnej ukraińskiej młodzieży nie słyszało ani słowa o filozofii hipisów, ale słowo „marihuana” jest im znane. „Nirwana” dla nich to raczej „coś” z buddyzmu, a nazwa amerykańskiego zespołu rockowego to (w przenośni) kompleks doznań podczas zażywania narkotyków. Notabene pewna część młodych ludzi wie o nich nie „z palców”, lecz z własnej (choćby jednorazowej) praktyki: „zdobyć” narkotyki, zwłaszcza lekkie (tę samą marihuanę), w Kijowie nie jest trudno. Najsłynniejszymi „dzielnicami murzyńskimi” stolicy są Swiatoszyn, rejon stacji ... Piata Proseka ... Narkomania w środowisku młodzieżowym to palący problem współczesności. Drogi jej rozwiązania w zupełnej ciemności są całkowicie niejasne. Potrzebna jest jedna rzecz – ALTERNATYWA. Nasza gazeta już pisała o „programie metadonowym” (zob. „Hurt” nr 1), ale na jego realizację potrzebne są środki, których w budżecie państwa nie ma ani grosza. Być może problem częściowo mogłyby rozwiązać młodzieżowe organizacje. Oczywiście – poprzez zaangażowanie młodych narkomanów w aktywną działalność społeczną. „Młoda Proświto!” Słyszysz? Oleksa Jur

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 9Originalseite ↗
Słowo Proświty Ci, którzy uczyli nas w przeszłości, że pierwszym człowiekiem na ziemi był Lenin, wiedzieliśmy więcej, niż o naszych dziadkach i babciach, którym kiedyś Lenin na III Zjeździe Komsomołu obiecał życie w komunizmie. Nasi dziadkowie i pradziadkowie budowali społeczeństwo na rzecz dobra marksistowsko-leninowskich cytatów, które uchodziły za prawdę. Moi rodzice w młodości starali się znaleźć przyczyny wszystkich problemów i wskazówki, jak je rozwiązać, w wielotomowych wydaniach Marksa, Lenina, w trzech tomach... Czytanie tego wszystkiego okazało się daremne. Nauka Marksa opierała się na siłach wytwórczych minionych wieków. Narzędziami, którymi posługiwał się Marks, były kirzowe buty, kufajka, młotek. Najnowocześniejszym osiągnięciem techniki tamtych lat była maszyna parowa i krosno tkackie. Genetyka, cybernetyka, teleskopy, międzykontynentalna rakieta, komputery i inne rzeczy wówczas jeszcze nie istniały, a oficjalne stanowisko cybernetyki jako nauki, którą Związek Radziecki długo nie uznawał, głosi: „Wraz ze wzrostem objętości i składności systemów sztywne regulowanie ich funkcjonowania staje się hamulcem”. Nasi rodzice właśnie budowali socjalizm tak, jak tego wymagała radziecka władza, która usiłowała kierować prawami dialektyki, zamiast się do nich dostosować. Ale przecież te prawa są obiektywne. Kapitaliści je studiowali, obserwowali eksperyment „budowy komunizmu” i dostosowywali swoje działania do praw dialektyki. A co się działo na naszej wielce udręczonej ziemi? Czy ludzie nie widzieli, dokąd idziemy? W imię czego były cierpienia? Co wytrawiano z narodu? Miłość do ziemi, do pracy. Mojego pradziadka rozkułaczono, a prababkę pamiętam dobrze. W 1933 roku z głodu, po ustawowym grabieży, zmarło jej pięcioro dzieci i mąż. Dlatego monolog starego Kornija z powieści Ułasa Samczuka «Maria» mógłby być monologiem także mojego pradziadka Iwana. Sens jego w tym, że stary Korniej przypomina, z czego zaczynało się jego «kułacckie» gospodarstwo. Z rowu i zarośniętego pola, z jednej wiśni i zbierania dziczek, z rożna i do siódmego potu. «Siłę twoją, krew twoją potrzebują pola, ziemia». I nie myślano, kto zje tę pszenicę, warzywa, «...ty nie dla siebie się urodziłeś» Cieszyli się ludzie, że «swobodnie» mogą wypełniać Boży nakaz: «W pocie oblicza twego będziesz jadł chleb swój». Jaki więc grzech popełniał chłop, który wstawał rano wraz ze słońcem, dbając o urządzenie swojego domu i gospodarstwa, wyhodowawszy «z jednej krowy sześć», «z dziesięciu płodnych drzew dwieście», wyuprawiwszy «z dwóch dziesiąt ziemi dwanaście»! Za co więc nazywano pracownika «golotą» i «kułakiem»? Za to, że nie chciał oddawać swojej pracy na próżno i iść z wyciągniętą ręką do komuny? «...Żebym ja, który całe życie lał pot, który wytworzył tyle chleba, że można nim wykarmić całe państwo, szedł do owej komuny i tam każdego wieczoru wyciągał starą rękę, żeby mi jakiś Jankiel dawał kawałek lepkiego chleba? O nie!.. Żadna rozumna osoba, nawet taka stara jak ja, nie pozwoli sobie na drwiny z siebie» Nie udało mi się jeszcze ani kupić powieści, ani przeczytać jej w całości. Bo wszędzie sprzedaje się nieukraińskie książki w jaskrawych okładkach, które częściej szkodzą, niż coś dają umysłowi czy sercu Moja babcia i prababka żyły na wsi i było im wszystkiego w bród: i mleka, i słoniny, i warzyw. Lecz po ich śmierci moi rodzice niemal za darmo oddali tę chatę obcym ludziom, u których szybko zarosła chwastami i pociemniała. Bo w nowych gospodarzach nie ma ani zdolności, ani miłości do ziemi, ani pracowitości. A jaki to był raj! Choć starzy podlewali go potem Czy przepełnione domy opieki dla osób starszych, bezdomne dzieci i żebracy nie są skutkiem rozkułaczania, przy takiej liczbie żyznych ziem na Ukrainie? Czy nie dlatego w wielu miejscach jedynym, co rośnie na stepach, są chwasty, a łaski oczekuje się z nieba i od Boga? Czy też opuszczone wsie i samotni starcy w nich nie świadczą o zgubnej polityce władzy radzieckiej? Współczesne bezrobocie jest paradoksem dla państwa tak bogatego w czarnoziemy, jak Ukraina. Lekceważenie ludzkiej pracy i obojętny stosunek do jej doskonalenia są wynikiem tego, że charakter produkcji społecznej nie odpowiada prawdziwie ro ного хе ий 0 о Б РЕ о п нн Я. 040 ЕНН СОЮ 04 ЛАНА 0 БОМ 0 ані W ŚWIECIE WŁASNYCH KONCEPCJI uniwersalnym formom ludzkiej pracy. Nasi chłopi obrabiają ziemię motyką i tym, co pod ręką, wyprawiają skóry prymitywnymi narzędziami, szyją obuwie szydłem z naparstkiem, ubijają masło drewnianą łyżką. Moja babcia całe życie marzyła o separatorze, ale tak i umarła, nie doczekawszy się, aż pojawi się w sklepie. A towary powszechnego użytku według współczesnej technologii wszystkie są opracowywane za granicą. Jak więc nam stać się podmiotem gospodarczym działalności ekonomiczno-prawnej? Od kogo się uczyć? Podstawą każdej gospodarki jest ludność zdolna do pracy. Czy naprawdę nasza władza, struktury kierownicze jeszcze nie określiły trzech problemów ekonomicznych każdego społeczeństwa: 1) jakie towary i usługi powinny być wytwarzane i w jakiej ilości; 2) za pomocą jakich zasobów, przy jakiej technologii i przez kogo będą wytwarzane towary; 3) przez kogo i w jaki sposób towary oraz usługi będą konsumowane. Możnowładcy, korzystający z importowanego wysokiej jakości towaru, mogą nie troszczyć się o swój naród. Nikt ich do tego nie zmusza, a sumienie milczy. A czasopismo «Ekonomika Ukrainy» i inne wydawnictwa ekonomiczne czyta się z trudem, ponieważ zawierają one w większości ogólne rozważania filozoficzne, polityczne, historyczno-ekonomiczne oraz analizę pewnych aspektów, poszczególnych bloków systemów, problemy teorii ekonomii itd. A wszystko to jest tak daleko od konkretnej grupy ludzi, przedsiębiorstw, z których większość obecnie nie jest w stanie zapewnić pracy swoim pracownikom. My, młodzi przyszli wytwórcy, oczywiście wybieramy gospodarkę rynkową z orientacją społeczną, która zakłada wolne przedsiębiorczość. Rozwój infrastruktury rynku w rozwiniętych krajach świata zaczynał się od drobnych właścicieli, którzy stopniowo łączyli się w firmy. Ale Ukraina musi dokonać skoku gospodarczego. Rozumiemy, że praca z natury swojej jest społeczna. Przedmioty ludzkich dóbr są wynikiem łącznej działalności poszczególnych zespołów. A praca jednego człowieka jest punktem wyjścia dla pracy innych. We współczesnych warunkach efektywna działalność ludzi jest niemożliwa bez wzajemnego porozumiewania się. Bernard Shaw podkreślał wymianę informacji na przykładzie jabłek. Jeśli dwoje wymieniło się jabłkami, to każde z nich zostało z jednym jabłkiem. A jeśli wymieniły się ideami, to każdy ma po dwie idee. Dlatego bez ekonomicznej oświaty Ukraińcom trudno stanąć na nogi. Czy sprzyjają temu nasza władza, prasa, telewizja? Dlaczego przedsiębiorczość produkcyjna rozwija się tak powoli? Czy nie dlatego, że pytanie, co produkować i dla kogo, rozstrzyga się za pomocą cen? Jeśli zaś zamorskich towarów, choć niskiej jakości, napływa tyle, że choćby tamę stawiać, to spróbuj konkurować z niewidzialnymi wytwórcami, wyposażonymi w najnowszą technikę i technologię. Tu bez polityki państwowej i ukierunkowania gospodarki na interesy narodowe się nie obejdzie. Przyzwoitość, patriotyzm, wysokie wykształcenie, pracowitość i zdrowy rozsądek powinny być właściwe zarówno urzędnikom państwowym, jak i przedstawicielom władzy, Każdego z nas ogłoszono państwowym właścicielem. Ale polityka państwowa dotycząca produkcji towarów niezbędnych społeczeństwu nie jest prowadzona. Prawie wszyscy ubrani są w tureckie, obuci we włoskie, mówią po rosyjsku, jedzą polskie. Czy nie dlatego, że narodziło się nowe państwo Ukraina, a ustawodawcy już prawie 6 lat kołyszą ją w pieluszkach? My, młodzi, musimy się zjednoczyć, wypracować własne koncepcje, pokonać w sobie apolityczność i rozwiązywać problemy ekonomiczne i polityczne wspólnie ze starszymi profesjonalistami. Cieszy, że w dużych miastach młodzież angażuje się w pracę na rzecz idei ukraińskiej. Organizowane są wieczory poświęcone ukraińskim tradycjom, pisarzom, poetom i działaczom społecznym. A jak mamy postąpić my, na peryferiach? W sklepach i na bazarze prawie nie da się kupić kaset z nagraniami ukraińskich wykonawców, w instytucie wszystko wykłada się po rosyjsku. Klasyczne wydania z ekonomii, marketingu i menedżmentu to w przeważającej części tłumaczenia z rosyjskiego. Z telewizji wyłania się wrażenie, że do szczęścia człowiek potrzebuje jedynie gumy do żucia i podpasek. A chciałoby się czytać wydania serii «Nauka. Ekonomia. Biznes» i choć czasami rozmawiać z ich autorami, znanymi biznesmenami i ukraińskimi politykami. Chciałoby się także chodzić na koncerty rodzimych artystów. Zwracam się do ukraińskiego studenctwa. Skupmy nasz potencjał umysłowy i fizyczny na problemach naszej „Ukrainy – udręczonej perły, którą kiedyś Bóg upatrzył sobie, a potem hojnie oddał Ukraińcom. Czytajmy klasyków literatury ukraińskiej i odczuwajmy ich ból za zniszczonym rajem, który oni kiedyś budowali na swojej ziemi. Olga NIEWODNICZA, studentka Krzemieńczuckiego filiału Charkowskiego Uniwersytetu Politechnicznego, członkini Towarzystwa «Proświta» Kijowski Żeński Liceum – „Instytut szlachetnych panien” czy placówka nowego typu? Kijowskie Żeńskie Liceum to elitarna placówka edukacyjna, utworzona w 1992 roku na bazie szkoły z internatem nr 13 w Kijowie. W swojej stosunkowo krótkiej historii zdążyło ono już stać się zjawiskiem w ukraińskiej oświacie współczesnej. Dyrektorka KŻL, pani Switłana Alekseienko, uważa, że odtwarzanie systemu kobiecej edukacji w przedrewolucyjnym kształcie jest niecelowe. Zamiast tego lepiej wziąć wszystko, co najlepsze, co istnieje na współczesnym etapie rozwoju nauki o wychowaniu, i po prostu wlać w to głęboką, wieczną treść. „Najważniejsze – to nie niewiedza. Najważniejsze – to wychowanie” – uważa pani Switłana. KŻL dla niej to «szkoła- зу г б я г "гав 5 - о о РР РЕ ьо анннії - п нин ПР ч чо З ко …„Rodzina”, szkoła miłosierdzia. To ostatnie ma całkiem realne uosobienie. Rzecz w tym, że wraz z utworzeniem Fo internat (nota bene specjalistyczny, dla dzieci „z sercem”) nie przestał istnieć, lecz działa nadal równolegle z liceum (jako szkoła podstawowa i średnia, do 8. klasy). Zatem program wychowania w duchu miłosierdzia i osobistej ODPOWIEDZIALNOŚCI DZIAŁA (Ciąg dalszy nastąpi) Les Wasylyszyn Jasnymi Omelka Popiła

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 10Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Gala-koncerty na placu Swobody przez kilka dni stały się „pulsującym nerwem” Charkowa. Słuchaczy i widzów było kilkaset tysięcy. Kijowski plac Niepodległości jest znacznie mniejszy od charkowskiego placu i podczas podobnych imprez mieści nieco więcej osób, ale nie zapominajmy, że w Charkowie to było po raz pierwszy, że w ciągu zaledwie kilku majowych dni powszechne zdumienie zmieniło się w taki sam powszechny podziw i zachwyt. Oprócz tegorocznych zwycięzców i laureatów na gala-koncertach wystąpiło wielu już znanych i popularnych ukraińskich wykonawców. Wśród nich byli Iryna Bilyk, zespoły „Skriabin” i „VV”. Nawiasem mówiąc, ten ostatni został przyjęty jednym „ura!”, mimo niepopularności muzyki rockowej wśród młodzieży. Przy piosence „Wołannia Widoplasowa Wesna” cały plac stanął na uszach. Nawiasem mówiąc, bolesny problem współdziałania ogromnego tłumu ludzi z nie mniejszą górą szklanych butelek charkowski ratusz rozwiązał bardzo rozsądnie. Podczas koncertów wszystkie napoje były sprzedawane w jednorazowych kubeczkach. W kulturze każdego narodu istnieją zjawiska, których znaczenia i wpływu na proces kulturowy jako całość trudno przecenić. Czymś podobnym w dziedzinie współczesnej muzyki ukraińskiej jest festiwal „Czerwona ruta”. Przez osiem lat swojego istnienia festiwal przedstawił Ukrainie i światu mnóstwo utalentowanych wykonawców. Każdy etap festiwalu koniecznie staje się wydarzeniem o co najmniej ogólnoukraińskim zasięgu. Jeszcze niedawno cała donecka młodzież śpiewała „Podziemnika Kindrata” albo „Psa Sirko”, a teraz nowy, tegoroczny festiwal odkrył wiele nowego i oryginalnego. Do Charkowa nasza grupa (młodzi pedagodzy z Kijowa) przybyła rano 7 maja. Czekały na nas dwa gala-koncerty na największym w Europie placu Swobody. Wielu z nas było w stolicy Słobożanszczyzny po raz pierwszy, i dlatego nas nieprzyjemnie zaskoczyło ...zrusyfikowaniem miasta. Zresztą, sami tego nie uświadamiając sobie, prawie na każdym kroku staliśmy się centrum uwagi. Wesoła grupa współczesnych młodych ludzi – w warunkach Charkowa to coś niesłychanego. W KIJOWIE W niedzielę 25 maja na Placu Niepodległości (w Kijowie) odbył się finałowy gala-koncert festiwalu „Czerwona ruta”. Liczne tłumy i morze emocji potwierdziły, że w Kijowie kocha się współczesną muzykę ukraińską. Nie tylko popularną, ale i alternatywną. Na pięknie urządzonej scenie zabrzmiała duża ilość szykownej i wysokiej jakości muzyki tanecznej. Stołeczna młodzież była zachwycona intrygującym połączeniem najnowocześniejszych i tradycyjnych ukraińskich motywów. Dobrze wystąpiła grupa „Ga KOP” – „Rusałka” – Katia Chili. Sukces odniósł także charkowski zespół „Armada”, zwycięzca festiwalu. Szczególny oddźwięk wywołała piosenka „Ukraińscy studenci maj...” uDHoOpLlLeta coOgOdoi rrrі»і 4) Zachwyt młodzieży RR rr re na placach odpowiedniej pojemności. Ogólnie udało się utrzymać porządek przez milicję. Chociaż ludzie w pogonach (zapewne z podniecenia) bywali nadmiernie surowi. Mieliśmy dużo czasu, by lepiej poznać Charków. Stolica Słobożanszczyny – godny rywal Kijowa. Negatywne wrażenia – śmietnik przy Soborze Pokrowskim i zbyt pedantyczni kontrolerzy w transporcie. Czyżby kijowscy studenci sprawiali wrażenie milionerów? Do domu, do Kijowa, wracaliśmy razem ze „Skriabinem”. Szkoda, że w różnych wagonach. Ale zdążyliśmy porozmawiać i zrobić zdjęcia. Ostatnie wrażenie (już poranne, kijowskie) – zaspane „skriabiny” nietwardym krokiem człapią do postoju taksówek. Święta się skończyły, znów zaczęły się dni powszednie, które tak bardzo chce się nazwać słowem „KAC”. /ванна ШУБІНА - я 1 Є "ою - чим юю, жооч , - Я 2 б najlepsze na świecie. Podczas koncertu kijowianie marzli z zimna przy pojedynczych fajerwerkach; wspaniałe oświetlenie. Koncert zakończył się słynną piosenką Tarasa Petrynenki „Ukraina”, która eksplodowała na Placu Niepodległości wraz z jaskrawym, wielobarwnym fajerwerkiem, który tryskał „Prosto...” Czerwonej Ruty Bardzo miło być współzałożycielami główny reżyser festiwalu Pasyl Popkup przyłączyć się do [...] Młodej Proświty i w Domu Ukraińskim. Mamy nadzieję, że [...] takiego samego wysokiego [...] jak i pięć jubileuszowy festiwal „Czerwona ruta” Żanna MARUSZCZYNEC Słowo PROŚWIATY Drogi prowadzą do [...] Pod koniec maja w Kijowie otwarto dwie restauracje słynnej na cały świat firmy „McDonald's”. Poprzedziła je reklama o średniej sile oraz bardzo długa kolejka potencjalnych pracowników pod biurem firmy. Chętnym do pracy proponowano wypełnienie – z jakiegoś powodu – ankiety w języku angielskim. Przyjmowano tylko osoby w wieku 18–45 lat. Szczęściarze, którzy wreszcie otrzymali miejsce pracy, otrzymują obecnie wynagrodzenie od 1 hrn 85 kop. (jednostka umowna) za godzinę pracy. Te pieniądze można „wymienić” na miejscu, „przerabiając” je na hamburgera lub cheeseburgera. Zwykli kijowianie jeszcze długo będą przyzwyczajać się do „tekstów” w języku angielskim [...] Cóż. Do wszystkiego można się przyzwyczaić. Mnie pozostaje jedynie obiektywnie wymienić plusy i minusy „McDonald'sa”, a dalej niech każdy decyduje sam. PLUSY: MINUSY: 1. Wysoka jakość obsługi. 1. Niska szybkość obsługi (kolejki). 2. Tworzenie miejsc pracy dla młodzieży. 3. Wizerunek „prawdziwej” restauracji: przytulne wnętrze, firmowe ubrania dla personelu, menu 2. Niska płaca 3. Niewielki wybór dań (czy może on nazywać się „restauracją”?...) 4. Po raz pierwszy w Ukrainie: obsługa kierowców samochodów („McDrive”) 4. Po raz pierwszy w Ukrainie: „restauracja dla całej rodziny” – ale czy dla każdej!?.. Rozdział: Rada dla głodnych. Nie radzę stawać w kolejce do „McDonalda”, jeśli w kieszeni mam mniej niż 10 hrywien. Omelko Popil Ołeksandr Wołkow ocenia perspektywy ukraińskiej koszykówki 31 maja oraz 1–2 czerwca odbyły się finałowe mecze pucharu Wołkowa. Ten turniej po raz kolejny zaskoczył wszystkich swoją geografią i potwierdził, że ukraińska koszykówka ma wielką przyszłość. Należy docenić koncern „Dendi” oraz Ołeksandra Wołkowa, którzy przeprowadzili mecze pucharu na dość wysokim poziomie. Mimo wszystkich życiowych przeciwności i prób Ołeksandr Wołkow pozostał taki, jaki był wcześniej – skromnym, pogodnym człowiekiem, wiernym przyjacielem, patriotą Ukrainy, idolem kibiców koszykówki. Przez cały turniej uczestnicy i widzowie chętnie rozmawiali i fotografowali się z wybitnym ukraińskim koszykarzem. Proponujemy uwadze czytelników krótki wywiad z Ołeksandrem Wołkowem. – W ostatnim czasie o Panu było mało słychać. Proszę powiedzieć, czym się Pan zajmował? – Rozumie Pan, jestem w okresie przejścia od roli koszykarza do zawodu trenera lub jakiegokolwiek innego, ściśle związanego z tym sportem. Szukałem siebie, próbowałem tego i owego, przygotowywałem zapasy na przyszłość. – Na ile realne jest pojawienie się Pana jako trenera? – Jest bardzo prawdopodobne, ale nie jako trener, lecz jako organizator... W przyszłości wszystko to będzie możliwe... surowy, ale dobry jest jego trener – Majkl Frotello. Witalij bardzo się stara, nawet... ale wraz z nabywaniem doświadczenia może stać się jednym z najlepszych graczy MBA z... – Czy śledził Pan grę Witalija Potapenki (drużyna z Clevelandu, MBA)? Co może Pan na ten temat powiedzieć? – Witalij grał znakomicie, świetnie. Ale ma bardzo trudną drużynę. Bardzo... …prawdopodobieństwo pojawienia się Moim zdaniem zbyt wysoko ocenia Pan Witalija Totapenka na finałowych […] w składzie reprezentacji Ukrainy? Ale, niestety, u Witalija są inne plany. Z powodu określonych okoliczności rodzinnych nie będzie mógł wziąć udziału w mistrzostwach Europy. Jak bardzo jest prawdopodobne, że zobaczymy Pana w składzie reprezentacji Ukrainy? Jako zawodnika? Tak. – Nie, to niemożliwe. Ostatnie pytanie. Jak skomentuje Pan szanse reprezentacji Ukrainy na wyjście z grupy i awans dalej? Prognozy to niewdzięczna sprawa. Ale mam nadzieję, że to nastąpi prędzej czy później. To bardzo trudne, ale możliwe. Dziękuję. Rozmowę przeprowadził Ruslan Szubin

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 11Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

W ramach naukowo-praktycznej konferencji «Aktualne problemy reformowania administracji państwowej», zorganizowanej przez Ukraińską Akademię Administracji Państwowej przy Prezydencie Ukrainy 29 maja 1997 roku, odbyło się posiedzenie sekcji «Mechanizmy państwowej regulacji gospodarki rynkowej». Kategorie takie jak «wolny rynek», «państwo», «samorząd» pozwalają przypuszczać, że państwo i samorząd logicznie łączą się pod nazwą «władza publiczna», która prowadzi politykę gospodarczą. Dla społeczno-gospodarczego «trójkąta», oprócz gospodarki (wolny rynek) i polityki (władza), brakuje jeszcze prawa, a mianowicie określenia pojęcia «ustrój państwowy» jako koncepcyjnej podstawy organizacji społeczeństwa. Bardzo ważne jest wyznaczenie granic i poziomu kompetencji różnych gałęzi władzy. Żywotność demokratycznego społeczeństwa zależy przede wszystkim od wyboru społecznego, który w krajach rozwiniętych (choć nie wszystkie z nich działają w pełni) w znacznie mniejszym stopniu... Niepełnowartościowość ukraińskiego rynku, a także brak teoretycznego określenia granic deregulacji, nie pozwala na pełne ukształtowanie narodowego systemu gospodarczego. Decentralizacja, stymulowanie konkurencji, kształtowanie cen oraz wspieranie małej przedsiębiorczości to ważne elementy, o których w swoim wystąpieniu mówił doktor nauk ekonomicznych Ju. Archangielski. Program rozwoju małych przedsiębiorstw w Rosji na lata 1997–98 przewiduje 5 procent na wsparcie małej przedsiębiorczości. Stworzyło to warunki do funkcjonowania milionów małych przedsiębiorstw. czynniki optymalnego przejścia do gospodarki rynkowej Dla wielu, jak sądzi I. Rozputenko, ceny krajowego rynku nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu funduszy, nie optymalizują zasobów pracy, choć sprzyjają równowadze popytu i podaży, zatem faktycznie istnieje półrynek, a nie rynek. Skuteczność takiego ważnego regulatora jako ceny jest bardzo ograniczona w warunkach rzeczywistego ukraińskiego rynku. Wolny rynek – to samoregulujący się system, w którym Aspirant Akademii Administracji Państwowej przy Prezydencie Białorusi R. Chalpfin poinformował o osobliwościach tworzenia specjalnej strefy ekonomicznej na Białorusi, SEZ „Brześć”, ZERS „Syvash” w Północnym Krymie oraz SEZ „Manhanari” w zatoce Komyszewa w mieście Sewastopol. Zatrzymał się również nad aspektami tworzenia i zarządzania specjalnymi strefami ekonomicznymi 8 na Ukrainie i Białorusi. Z metodologią opracowywania systemów analityczno-finansowych w celu udoskonalenia …podkreślił prof. S. Dziubyk. Strategię przetrwania narodu poprzez określone działania polityczne wdraża państwo. Reforma powinna być wspierana przez społeczeństwo, a gospodarka rynkowa jest możliwa tylko przy wychowaniu społeczeństwa „ekonomicznego człowieka”, zdolnego do realizacji wyboru społecznego. Zarządzanie przedsiębiorstwem w warunkach gospodarki rynkowej – przedstawił prof. J. Kaliuch. Pracę sekcji otworzył przewodniczący – kierownik Katedry Ekonomii i Finansów UADU Rozputenko. Nakreślił krąg zagadnień, które w taki czy inny sposób zostały poruszone przez uczestników konferencji. Mechanizm państwowej regulacji gospodarki rynkowej na Ukrainie Konstytucyjna norma dotycząca reformowania gospodarki narodowej w kierunku społecznie zorientowanej gospodarki rynkowej wymaga naukowo-teoretycznego uzasadnienia. Dla pomyślnego przeprowadzenia reform gospodarczych i ich skutecznego wdrożenia niezbędne jest, zdaniem S. Dziubyka, utworzenie w centralnym ogniwie władzy wykonawczej swoistego trójkąta: wolny rynek – państwo – samorząd. Bez realnej władzy na miejscach optymalizacja rynku jest problematyczna, uważa słuchacz Akademii Bezpieczeństwa Ekonomicznego Ukrainy O. Po- Na naszą myśl termin „mechanizm państwowej regulacji gospodarki rynkowej” dokładniej określa funkcje niż wiele innych „mechanizmów”. Różnica między wymienionymi terminami jest taka, jak między żywym organizmem a poszczególnymi jego częściami. Sam mechanizm jest środkiem realizacji polityki państwowej, która powinna wychodzić z koncepcji ekonomicznej deregulacji i prywatyzacji, a także z koncepcji ekonomicznego bezpieczeństwa Ukrainy. wadzenie. Niepewność co do narodowej strukturalno-instytucjonalnej polityki gospodarczej negatywnie wpływa na zrównoważony rozwój gospodarczy społeczeństwa, a także odpowiednio wpływa na procesy integracyjne oraz na organiczne włączanie gospodarki narodowej do systemu międzynarodowego podziału pracy, kooperacji i specjalizacji. Wyprzedzająca dynamika działalności zewnętrznogospodarczej na tle spadku produkcji przemysłowej i PKB oraz postępującego bezrobocia nie może być uznawana za zjawisko pozytywne. Można to wyjaśnić tym, że umownie wskaźnik aktywności gospodarczej równa się jedności i składa się ze wskaźnika poziomu działalności zewnętrznogospodarczej oraz wewnętrznej aktywności gospodarczej. Zwiększenie części zewnętrznej jednocześnie zmniejsza udział wewnętrznej. Dlatego wyprzedzająca zewnętrzna aktywność gospodarcza jest możliwa bez strat PKB tylko przy wyprzedzającym wzroście wydajności pracy. …wsparcia ze strony ludności. Funkcjonowanie [...] w dużej mierze może opierać się na określeniu społecznie zorientowanej gospodarki rynkowej, która położyła kres spekulacjom na wolnym rynku. Uregulowana interwencja państwa jest tak skuteczna, jak szerokie są prawa organów samorządu, a także jak skuteczny jest system podatkowy państwa. Kultura działalności gospodarczej społeczeństwa jest tym skuteczniejsza, im bardziej obejmuje [...] zrealizowane dzięki programom kształcenia uzdolnionych menedżerów dla [...] Ukraina, niestety, do tej pory nie ma jasno określonych priorytetów długoterminowej regulacji gospodarczej, która jest niezbędnym elementem rozwiniętych gospodarek. Stosunek kategorii regulacji i deregulacji rynku w warunkach współczesnej gospodarki przejściowej. W warunkach [...] gospodarki rynkowej wynagrodzenie nie powinno być głównym dochodem. Kurs walutowy jest ważnym wskaźnikiem polityki walutowej [...] w warunkach przejściowej gospodarki. Ukraina potrzebuje [...] naukowo uzasadnionej państwowej polityki przemysłowej [...] gwarancji i deregulacji rynku. Doc. katedry O. Kipijewycz określił kryzysowy stan gospodarki, twierdząc, że można go wyjaśnić nie tylko niewydolnością mechanizmu rynkowego, ale także nieskutecznością władzy państwowej. W warunkach przejściowych [...] odpowiedzialności państwa. Systemowy [...] dualizm: gospodarka rynkowa – regulacja państwowa. Dla współczesnej Ukrainy szczególnie ważne jest [...] optymalizacja stosunku między wolnym rynkiem a odpowiedzialnością państwa. Drapiatyj, również słuchacz Akademii, zwrócił uwagę na niską skuteczność polityki państwowej w zakresie wspierania małego biznesu. Magistr administracji państwowej Mykoła Tomenko w swoim [...] „Książka matki” (1995). Jak wskazuje podtytuł ostatniej, jest to „poemat bólu narodowego”, napisany przez poetę na podstawie dzieciństwa w niewyobrażalnych trudnościach życia matki-wdowy, jego głodnego i zimnego dzieciństwa oraz bezlitosnego losu rodzonej matki Marfy Danyliwny, z jej zgorzkniałych kołchozowych trudodni. Tego utworu w żaden sposób nie nazwiesz epickim. Wiadomo, że jedną z przyczyn [...] totalitarnej machiny, którą reprezentował system, przekształcający kołchoźnika w bezprawnego, bezpaspportowego niewolnika. Jedynie taka dawka prawdy o powojennej wsi była dopuszczalna do wydania czytelnikowi. Daty pracy nad poematem (1963–1994) wskazują, że Mykoła Tomenko przez ponad trzy dziesięciolecia „wchodził” w [...] gilotynowanie książki Petra Zasenki «Księstwo traw» (1969) to nie tylko romantyczne wiersze – «Zieleniejąc w słowie, ja, Kraj drogi na Ukrainę» i inne, o podobnym brzmieniu, patriotyczne, lecz także surowo realistyczne o krzyku udręczonej duszy poety: «Wykonuję, mamo, Twoją ostatnią wolę – piszę, co wiem, piszę, jak jest, dopóki bije moje serce». Dotąd nikt jeszcze nie pisał tak krzyczącej prawdy o powojennym kołchozowym życiu, o pracy niewolniczej Kobiety-Matki. Poezję Mykoły Tomenki znam i Do 60. rocznicy urodzin Mykoły TOMENKI kompromisową prawdę, napisał utwór, który odbiera się jako wcielony w formę poetycką akt oskarżenia przeciwko partyjno-państwowemu uciskowi człowieka, zwłaszcza wiejskiego pracownika. Poemat «Z książeczki pracy matki», choć mowa w nim o rodzonej matce autora, szczerym słowem swoim porusza los matki-Ukrainy: «O ludzie! ... mój wieczny! ...» Smuci się kalina, smucą się topole – prawieczne korzenie ukraińskiego losu. «Księżyc złoci topole. Złoci moją Ukrainę, z której zrobili ruinę – język zabrali, historię jej ukradli, matki zapędzili w zamieszanie i do wody.» Intonacje ludowej dumy brzmią w tej bolesnej spowiedzi poety przed «wszechcierpiącym sercem» matki-kobiety-kołchoźnicy («Motyka do ziemi gnie») …od dawna. Pełna obrazowej konkretności, liryczna, a najczęściej liryczno-publicystyczna, liro-epicka, ciąży ku wewnętrznemu światu ludzi skromnych, pracowitych i mężnych. Ale z każdym nowym zbiorem poety jego słowo coraz silniej przejmuje się rodzinną wsią. Jest to bowiem naturalny przejaw synowskiej miłości do ziemi ojczystej, do swoich ukraińskich korzeni, do matki, wielocierpiącej kołchoźnicy, żołnierskiej wdowy, oraz do więzi krwi ze swoim pokoleniem „dzieci wojny” (przypomnijmy choćby „Kronikę wojennego dzieciństwa” M. Soma). Autobiograficzny pierwiastek z reguły zawsze ujawnia się w twórczości poetów, zwłaszcza w liryce. Ale nie tylko w tym gatunku. Także w epice, gdy jest ona podyktowana samym życiem poety, przesiąknięta od końca do końca jego najbardziej zasadniczymi myślami i uczuciami. Ja swego czasu „odczytałem” życiowy szlak „szістдесятników” – Dmytra Onkowycza i Petra Zasjenka, gdy dotarli do swojego sześćdziesięciolecia. A dziś „odczytuję” życiorys ich prawie rówieśnika Mykoły Tomenka. Chcę zatrzymać się nad dwiema jego ostatnimi książkami: „Droga do chleba” (1985) i „Z trudo- na jego czarnych hektarach, jak Mykoła Tomenko. Nie przypadkiem poszczególne fragmenty jego poematu, które zabrzmiały z ust autora w ukraińskim radiu, wywołały wielki rezonans u słuchaczy, cały potok ich wzburzonych listów do poety; niektóre z nich weszły do książki zamiast przedmowy. Przeczytawszy fragment poematu, wydrukowany w gazecie „Szpolianśkі wisti”, rodaczka autora Hanna Bondar odpowiedziała mu tak: „Jaką же prawdę napisałeś! I przypomniałam sobie, jak twoja matka rankami chodziła 12 kilometrów do Mokrej Kalyhrki na zastrzyki, a gdy wracała, od razu spieszyła do pracy w kołchozie. I tak było do ostatniej chwili jej życia. Przyszedł Fed Kołodnyj, by wyznaczyć ją do pracy, a twoja matka była martwa.” Zatem rozdział z poematu – „Ostatnia droga” („Zatrzymało się serce u pracownicy, zatrzymało się serce mojej matki, zatrzymało się słońce nad chatami. I koszulę rozdarła rękami”) – brzmi na najwyższej tragicznej nucie. Książkę M. Tomenka «Droga do chleba» odbieram dziś jako drogę poety do prawdy, do uderzającej prawdy nowego utworu. I w tym zbiorze autor opublikował poemat «Dzika grusza», poświęcony matce. Ale w ramiona wdowie i na jej spojrzenie na bylinach zatrzymuje się wzrok. Wydaje się, że słońce po zgiętym grzbiecie wędruje codziennie z północy na zachód») To była niełatwa droga do prawdy. «O, jak trudno patrzeć prawdzie w oczy. Prawdzie, która była za pięcioma zamkami – wszystkie soki wypiła z mam. Były głośne pochody, oklaski, o, głośne były, a wasze ręce buczały jak druty w niepogodę..» Ta prawda dręczyła poetę i on ją zapisał, wchodził w nią, jak sam zaświadczył w «poemacie ludzkiego bólu»: «Zabrnąłem w te dalekie czasy – najpierw po pas, potem po pachy, potem po szyję, a później zanurzyłem się z głową – stałem się sobą (aż dziwne), nie mam nic do stracenia, tym bardziej – kłamać. Dość milczenia! Gdy po pachy w zimnej, lodowatej wodzie stoi matka. Moja rodzima matusiu! Ja celowo wróciłem wtedy, bo wydaje mi się, że mama do dziś nie może wyjść z tej ZIMNEJ wody.» Późną jesienią, wróciwszy z pola, matka wchodzi do rzeki i wyjmuje z niej konopie, by «choć płócienne się stać», «państwo nie może nas ubrać». W ciało matki wpiły się pijawki. To nie tylko konkretny szczegół, lecz także symboliczny, uogólniający obraz krwiopijców – ludowych objazdowych, finagentów, sędziów, całej Rozdział po rozdziale autor przegląda książkę męczeństwa, ale była w niej również praca na żniwnym polu, gdy matczyna dusza pobożnie chyliła się przed każdym kłosem, każdym ziarnkiem. «Centrum ziemi było pole żytnie. A kopy były jak cerkwie z kopułami złotymi, gdy złotymi snopami się wieńczyły–» Długimi zimowymi nocami, kręcąc wrzeciono, matka śpiewała, «oczyszczając swoją duszę z wszelkiej zmazy» W postawie matki wobec zbożowego pola, wobec pieśni, w jej ofiarnej miłości do swoich dzieci poeta zdołał ukazać ludowy charakter kobiety-berehyni. Autor podnosi głos w obronie macierzyństwa w ogóle, kierując ostrze poematu ku dniu dzisiejszemu: «Nie zbudujemy niepodległego państwa, dopóki choć jednej matce łza będzie stać w oczach». Za każdym słowem Mykoły Tomenki czuję czyste narodowe źródła jego twórczości, jego mężność, serdeczność, naturalną dobroć, uczciwe służenie Prawdzie w imię budowy soborowej Ukrainy. Witając poetę z jubileuszem, widzę przed nim szerokie pole, które czeka na jego lemiesz. Wiktor KOCZEWSKI зни ПР РР

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 12Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

ПЕ РЕНО РЕ ПЕН Р ПЕ Д"--тббб| РА РЕ А зо А ОСОБЛИВО ВАТИ нині Боні и но ПР зо тини жан зав 0 Problem polityczny ток z czasów I wojny światowej, kiedy stało się oczywiste, że wrogujące ze sobą imperia – rosyjskie i austro-węgierskie – się rozpadną, pojawiła się perspektywa powstania nowego państwa, Ukrainy, do którego, jako do swojego narodowo-kulturalnego centrum, ciągnęli także ówcześni węgierscy Rusini. W procesie ukraińskiego państwotwórstwa w latach 1917–1920 zostały wciągnięte nie tylko Rosyjska Ukraina, ale także, w mniejszym stopniu, Ukraina (Ruś) austriacka: galicyjscy, bukowińscy i zakarpaccy Rusini, którzy w XX wieku przeszli od plemiennoetnicznej świadomości do ogólnonarodowej, państwowej świadomości. Rusini stali się Ukraińcami. Chcąc zachować swoją władzę nad zakarpackimi Ukraińcami (według ówczesnej oficjalnej terminologii «rusini – my»), węgierska rządząca elita zaczęła tworzyć z nich nowy, odrębny naród – Rusinów, odgradzając ich nie tylko od Wschodniej Ukrainy, ale także od Galicji i Bukowiny. Uznając Ukrainę i ukraiński naród w całości, węgierscy szowiniści robili wszystko, aby pokazać zakarpackich Ukraińców (Rusinów) jako wierne synów węgierskiej korony, odrębny naród, którego historyczny los od wieków jest związany z Węgrami. Jednak ludność ukraińska Zakarpacia postanowiła inaczej o swoim losie i kategorycznie opowiedziała się za odłączeniem od państwa węgierskiego. Chuski Powszechny Zjazd Ludowy 21 stycznia 1919 r., opierając się na uchwałach Starolubowniańskiej, Swalawskiej i Maramaroskiej Rady Ludowej w Sighetu, podjął decyzję o przyłączeniu Zakarpacia do Ukrainy. Okoliczności historyczne ułożyły się jednak tak, że Zakarpacie w 1919 r. weszło w skład Czechosłowacji. Od tego czasu rozpoczyna się jego ćwierćwieczna walka o Ukrainę, która zakończyła się utworzeniem Karpatoukraińskiego państwa w latach 1938–1939, a następnie wydarzeniami: zjednoczeniem z Ukrainą w 1945 r. oraz Powszechnym Referendum z 1 grudnia 1991 r., w którym 92,5 procent ludności Zakarpacia opowiedziało się za niepodległym Państwem Ukraińskim i jego Prezydentem. Te akty państwowe dają podstawy prawne do odpowiedzi i stanowczego odporu WSZYSTKIM siłom światowego zła, które próbują rozbić Ukrainę, rozgrywając tu separatystyczną „kartę rusińską”. Reanimowany obecnie polityczny rusynizm jest kontynuacją, w nowych warunkach historycznych, walki przeciwko ukraińskiej państwowości. Polityczny rusynizm jest problemem ukraińskim, ponieważ dotyczy przede wszystkim Ukraińców, dawnych Rusinów Austro-Węgier, których do lat 1944–1945 zakazywano nazywać się Ukraińcami. Oficjalnie musieli być Rusinami i tym sposobem rządy Polski, Czechosłowacji, Węgier i Rumunii odgradzały ich od ich metropolii, Wielkiej Ukrainy, przekonując ich, że są odrębnym narodem. Jednocześnie jest to problem europejski, ponieważ dotyczy interesów Ukrainy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Rumunii, Jugosławii, to znaczy wszystkich krajów, w których żyje ludność ukraińsko-ruska. Problem ten sięga dalej, za ocean, do Ameryki i Kanady, dokąd pod koniec XIX w. i w pierwszej połowie XX w. wyemigrowało ponad dwa miliony Rusinów-Ukraińców z Austro-Węgier. Nowoczesne polityczne rusińskie ruchy organizacyjnie ukształtowało się w 1990 r., właśnie wtedy, gdy powstał Ruch i inne organizacje demokratyczne, które rozpoczęły walkę o niepodległe państwo ukraińskie. „Towarzystwo Podkarpackich Rusinów”, utworzone 20 lutego 1990 r., początkowo podawało się za „obwodowe kulturalno-oświatowe towarzystwo”, które stawiało sobie wyłącznie zadania kulturalno-oświatowe. Jednak zaraz po rejestracji zajęło się polityką, a jego pierwsze wystąpienie z 20 września tego samego roku miało formę 14 deklaracji „o powrocie Rusinów na Zakarpaciu”. Ideja rusińska na Zakarpaciu nie jest nowa, ma swój początek Ф?Ф?Ф?Ф?Ф"?ФФ"?Ф зимою Ж оди оавгелеч учинок дю и кання лово ПРІ: ПНР Пр ПР тю. - з. рр РА РИ АННИ ЕХ пе Й нн пеннннінннни патській області статусу автономної республіки». Суть «deklaracji» зводилася до tego, щоб повернути Закарпаття на рівень жовтня 1938 r., коли воно za mонахійською змовою стало автономним краєм у складі федеративної держави czechów i słowaków. Nie brano pod uwagę tego, że ta autonomia przekształciła się w Karpacką Ukrainę. Ogólnie zaś Karpatoukraińskie państwo 1938–1939 r. dla ideologów polit... Liderzy «Towarzystwa Podkarpackich Rusinów» latem 1993 roku w tajemnicy powołali i ogłosili swój rząd – «Временное правительство Подкарпатской Руси» («Rząd Tymczasowy Rusi Zakarpackiej»), do którego oprócz obywateli Ukrainy weszli także obywatele Słowacji i Węgier. Różne «deklaracje», «oświadczenia», «protesty», «apele» liderów «Towarzystwa Podkarpackich Rusinów», premiera i ministrów «временного правительства Подкарпатской Руси» skierowane do papieża, sekretarza generalnego ONZ, prezydentów Clintona, Havla, Kovácsa, Genza, Jelcyna, Krawczuka, Kuczmy i innych zapełniły łamy gazety «Podkarpatska Rus». Wobec Ukrainy wysuwane są bezprecedensowe oskarżenia, żądania i roszczenia: przywrócenia Zakarpaciu statusu republiki autonomicznej, uznania Zakarpatczyków za odrębny naród – Rusinów, odrzucenia ukraińskiego języka literackiego i stworzenia kilku odrębnych języków ruskich itd. Oskarżają Ukrainę o ludobójstwo wobec Rusinów. Co znamienne, na te oskarżenia i żądania nadstawiają ucha nie tylko miejscowi ukrainofobi i ukrainożercy, ale także niektóre nieprzyjazne siły na Słowacji i Węgrzech. To właśnie one udostępniają samozwańczym ministrom «Временного правительства Подкарпатской Руси» środki masowego przekazu, by atakowali Ukrainę, jej Prezydenta, narodową symbolikę, by wypaczali i kalali historię Zakarpacia. Istnieją niewidzialne siły, które wspierają i chronią tę antyukraińską, antypaństwową działalność. Siły te kierują politycznym rusinizmem i finansują go, nadają mu rozgłos na świecie, wykorzystują go przeciwko Ukrainie, kształtowaniu jej państwowości i nienaruszalności granic. W grudniu 1994 r. „minister spraw zagranicznych Podkarpackiej Rusi”, mieszkaniec Słowacji Tibor Ondyk, oficjalnie zwrócił się do Prezydenta Federacji Rosyjskiej Jelcyna B.M. z żądaniem unieważnienia umowy między ZSRR a Czechosłowacją z 29 czerwca 1945 r. o przyłączeniu Zakarpacia do Ukrainy. Za czeskimi, słowackimi i węgierskimi parawanami kryją się prawdziwe, potężniejsze siły, które są zainteresowane nie tyle odrodzeniem Podkarpackiej Rusi czy stworzeniem wschodniosłowiańskiego narodu, ile rozbiciem całej Ukrainy i przekreśleniem dotychczasowej nowej, czwartej mapy Europy. We wrześniu 1990 r. w Genewie odbyło się tajne spotkanie przedstawicieli radzieckich i niemieckich ff- POLITYCZNE RUSINSTWO — PROBLEM UKRAIŃSKI ФФ?Ф?Ф-?Ф-Ф ФФФ??Ф"»Ф.-» komunistycznych partii, na którym omówiły geopolityczne problemy Europy Środkowej. Za sprawą ugody monachijskiej z 1938 r. dwa drapieżniki postanowiły przeprowadzić nowy podział Europy, ignorując przy tym Rusinów. Czeska gazeta polityczno-ekonomiczna «Polityka» z 14 listopada 1991 r. opublikowała tę tajną informację, z której dowiadujemy się, że i Zakarpacie zostało wciągnięte w tę grę polityczną. Oto punkt tych „decyzji”, który bezpośrednio dotyczy Zakarpacia: „ZSRR nie będzie zabraniać oderwania Zakarpackiej Ukrainy na wypadek destabilizującej działalności ukraińskich nacjonalistów i jej włączenia do Republiki Węgierskiej” (gazeta «Srebrna Ziemia». — Użhorod, 17 listopada 1992 r.). Stąd właśnie biorą swój początek zakarpacki autonomizm, separatyzm, wolna strefa ekonomiczna, Karpacki Euroregion i wszystkie inne próby oddalenia Zakarpacia od Ukrainy i zbliżenia go do Węgier, faktycznie odnowienia przedwojennych granic oraz „linii Arpada” w Karpatach. W węźle karpackich problemów, w tym także w kwestii politycznego rusiństwa, nie docenia się roli Moskwy. Centrum imperium jest żywotnie zainteresowane regionem karpackim, przez który przebija ono okna do Europy. Połączenia łączące Europę Wschodnią i Zachodnią, czyli trzy linie kolejowe i cztery drogi szosowe, linie elektroenergetyczne, gazociągi i rurociągi naftowe, przebiegają przez Zakarpacie. Wyprzedaż byłego ZSRR będzie prowadzona właśnie przez te połączenia, o które toczy się bezlitosna, niewidoczna walka. Tu prowadzi Rosja. Właśnie Rosji, rosyjskiej firmie „Delowoj Mir”, rząd Ukrainy wydzierżawił na 20 lat wolną strefę celną Czop. Tylko w Mukaczewie utworzono ponad 200 wspólnych rosyjsko-zagranicznych przedsiębiorstw, które wcale nie będą pracować na wzbogacenie miejscowej ludności. Blokada politycznego rusiństwa oraz napływowa, „rosyjskojęzyczna” ludność obwodu mówią same za siebie. Orientacja na Moskwę, rusyfikacja obwodu, rozgrywanie tu „karty krymskiej”, flirtowanie z krymskimi, donieckimi i naddniestrzańskimi separatystami – wszystko to potwierdza, że polityczne rusiństwo ma wiernych sojuszników i dyrygentów, których nie obchodzi ten smakowity kawałek przygranicznego ukraińskiego terytorium. Internacjonalizacja Zakarpacia ma bardzo konkretne zadanie: podporządkowanie tej ziemi dawnemu imperialnemu centrum. Polityczne rusiństwo wcale nie dąży do hermetyzacji kraju, do samoizolacji, jak to może się wydawać na pierwszy rzut oka. Choć wiernie służy ono interesom Węgier, w rzeczywistości jest piątą kolumną Imperium Rosyjskiego w Karpatach, broni tu interesów Rosji. Wszyscy poważni historycy XIX–XX w. uznali, że zakarpaccy Rusini należą do narodu ukraińskiego. Język, obyczaje, wiara, codzienne życie, sposób gospodarowania i mentalność najbardziej wiązały ich z Galicją. Brak ukraińskiej państwowości do lat 1917–1919 powstrzymywał przekształcenie masy etnicznej w naród. Samoświadomość narodowa zaczęła się tu dopiero na początku lat 20. XX w. i przebiegała w zaciekłej walce z wrogami ukraińskości: orientacjami moskwofilską, węgierską i czeską. Oto tylko jeden przykład Podczas przygotowań do Ogólnoukraińskiego zjazdu w Użhorodzie 17 października 1991 r. wydano «Manifest do ukraińskiego narodu Zakarpacia», który podpisali przedstawiciele ponad dwudziestu partii politycznych, związków, towarzystw, redakcji gazet i innych organizacji. W «Manifeście» jasno powiedziano: «W sprawach językowych i kulturalnych byliśmy i będziemy częścią wielkiego, liczącego 50 milionów ludzi narodu ukraińskiego! Tej naszej narodowej i kulturowej jedności nigdy za nic nie wyrzekniemy się. Nie ma wątpliwości, że na Podkarpackiej Rusi nie ma dwóch narodów. Nie ma tu żadnych «ruskich», nie ma żadnych «karpatorosów», jest tylko jeden naród ukraiński! Procesów etnokulturowych na Zakarpaciu nie wolno mylić z politycznymi. Jak wiadomo, w regionie karpackim zamieszkują grupy etniczne, które w literaturze naukowej nazywane są hucułami, łemkami i bojkami (wierchowyńcami). Wszystkie te trzy grupy etniczne zamieszkują także Zakarpacie, choć można tu jeszcze wyróżnić dolinian. Wszyscy mają swoje specyficzne cechy w obyczajach, języku, zwyczajach, stroju i melodii, a to nie daje podstaw, by mówić o nich jako o odrębnych narodach. Na poziomie politycznym i państwowym wszyscy oni aż do połowy XX wieku nazywani byli «Rusinami», a słowo «ukraiński» na tych terytoriach było zakazane. Jak Ukraińcy do 1917 r. mieli oficjalną nazwę «małorosjanie», tak zakarpaccy mieszkańcy do 1945 r. byli «Rusinami», a ich ziemia była «ziemią bez imienia»: Ruś Węgierska, Ruś Zabeskidzka, Ruś Podkarpacka, Ruś Karpacka, Ukraina Karpacka. Panujące państwa – Węgry i Czechosłowacja – robiły wszystko, aby stworzyć tu nowy naród i oderwać Zakarpacie od Ukrainy. Dlatego tworzenie dziś 13 narodu o antyukraińskiej orientacji to sprawa mało perspektywiczna. W referendum z 1 grudnia 1991 r. mieszkańcy Zakarpacia sami określili swoją orientację: 92,90 proc. głosów oddano za niepodległą Ukrainę. A jeśli jakiś procent nie zaakceptował niepodległej Ukrainy, to nie znaczy, że trzeba mu przytakiwać i wymyślać, jak cofnąć Zakarpacie do czasów Austro-Węgier, a jego rdzenną ukraińską ludność uznawać nie za naród, lecz za biomasę, która pod koniec XX wieku nie może się samookreślić narodowo. Polityczni rusini obecnie koncentrują się na dwóch problemach. Po pierwsze, uznać za bezprawne połączenie Zakarpacia z Ukrainą w 1945 r. i na tej podstawie przywrócić mu wymyślony status autonomicznej republiki «Podkarpacka Ruś», który rzekomo otrzymała na mocy układu monachijskiego i arbitrażu wiedeńskiego z 1938 r. Po drugie, zdyskredytować Karpacką Ukraińską Republikę z lat 1938–1939, udowodnić, że nie została ona powołana wolą i wysiłkiem ukraińskiej ludności Zakarpacia, lecz przez Galicjan i ukraińskich nacjonalistycznych emigrantów, a «rusinów» jako nowy narodowy ... Tymi wymysłami ponownie wbija się klin między Zakarpacie a Galicję, prowokuje się galicjofobię i ukrainofobię. Antyukraińska, antypaństwowa, separatystyczna działalność podkarpackich rusinów Towarzystwa «Tymczasowy Rząd Zakarpacia» hojnie finansowana jest przez te siły, które są zainteresowane osłabieniem i rozpadem Ukrainy; bezwarunkowo są one wspierane. Pieniądze napływają nie z Pragi, lecz z Moskwy, ale m

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 13Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

czy swój memorandum [...] prezydentowi USA Clintonowi i prezydentowi Węgier Göncowi premier [...] włożył w nie całą swoją nienawiść do Ukrainy, wykrzykując, że ona „skazała nas na niewolników” wyniszcza Rusinów, Węgrów i inne narody, kontynuuje ludobójstwo etniczne na Zakarpaciu. Protestuje przeciwko ukraińskiemu bezprawiu i szowinizmowi, nie wstydzi się tego [...] państwowa, niezależna [...] Podkarpackiego ruchu przy wsparciu [...] sił dość odczuwalną [...] sytuacji w Ukrainie. Na Zakarpaciu rozgrywa się [...] [...] udaje, że na Zakarpaciu kwitnie leninowska przyjaźń narodów, z powodzeniem zrealizowana [...] na tej ziemi daje Kijowowi pełnego obrazu prawdziwego stanu rzeczy na Zakarpaciu, na wszystkich szczeblach. Tu państwo ukraińskie także przechodzi próbę wytrzymałości, i jeśli wszystko będzie nadal puszczone na samopas, światowe siły zła mogą ...ny i perspektywiczny w „tajnej” knowania. Prognozy niemieckich ekspertów z 1990 r. dotyczące Zakarpackiej Ukrainy staną się rzeczywistością, jeśli obecne ukraińskie struktury władzy nadal będą flirtować z politycznym rusinofilstwem, pozwolą oderwać się od Ukrainy i bawić się w wolną strefę ekonomiczną, Region Karpacki, federację lub konfederację. Ideowym inspiratorem i organizatorem politycznego rusinofilstwa oraz wszystkich jego zgromadzeń jest profesor uniwersytetu (Kanada), kierownik katedry historii Ukrainy Paweł Robert Magocsi, który uczynił z problemu rusińskiego swój zawód. Kieruje on także tzw. Karpatorusińskim Centrum Badawczym w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. To, że centrum to obiecuje badać region karpacki, zamieszkany najdłużej, którego ludność zachowała swoją tradycyjną samonazwę „Rusini”, – można w pełni poprzeć. Politykierstwem i tworzeniem nowego „narodu ruskiego” podporządkowuje on swoją pracę fałszywej antyukraińskiej idei. Próbując uzasadnić tezę, że karpaccy Rusini to dziś „Karpaccy Ukraińcy, słowaccy Rusini, Ukraińcy, polscy Łemkowie”, ... Ta teza jest bardzo na rękę antyukraińskim siłom w Ukrainie, które boleśnie ... Ukrainy. Fabrykując ukraińską państwowość... Wokół siebie skupia on wszystkich politykierów niezadowolonych z Ukrainy, którzy spoglądają na Moskwę, a jeszcze częściej na Budapeszt i Pragę. Z jego aktywnym udziałem podczas obchodów 5. rocznicy niepodległości, 24 sierpnia 1996 r., w Preszowie odbyło się posiedzenie tzw. „Światowej Rady Rusinów”, która demonstrowała swoją „antyukraińską” orientację, ingerując... Nie należy jednak przeceniać ani poglądów prof. Magocsiego, ani działalności kierowanego przez niego Karpatorusińskiego Centrum Badawczego w Kanadzie, które składa się z kilku zwolenników profesora, nie mających prawdziwego związku ani z nauką, ani z ukraińskim regionem. W USA i Kanadzie działają reprezentacyjne karpatoukraińskie społeczno-polityczne i kulturalno-oświatowe organizacje, które jednoznacznie wypowiedziały się przeciwko działalności prof. Magocsiego i potępiły go za politykę rusińskiego separatyzmu. Uczeni, publicyści i dziennikarze napisali w ciągu ostatnich pięciu lat setki prac, w których ujawniono prawdziwą istotę jego antyukraińskiego kierunku, polityczny rewanżyzm. Zorganizowano kilka międzynarodowych konferencji naukowych, na których prześledzono historię Ukraińskich Karpat i rusińskiego ruchu, pokazano długą historyczną drogę od podkarpackich Rusinów do zakarpackich Ukraińców, wyjaśniono, jak Rusini własnymi siłami stali się Ukraińcami, dochodząc do karpatoukraińskiej państwowości w 1939 r. Wraz z potępieniem politycznego rusinofilstwa, które poza Zakarpaciem rozprzestrzeniło się także na wschodniosłowiańskich Ukraińców i Rusinów, polskich Łemków, Rusinów i Ukraińców Węgier i Jugosławii, wystąpiły prawie wszystkie ukraińskie kulturalno-oświatowe i społeczno-obywatelskie organizacje w tych krajach, odcinając się od separatystycznej «Русской матки», «Товариства лемків», Związku Rusinów Słowacji oraz innych podkarpackich Rusinów. Separatystyczne zamieszanie na Zakarpaciu wywołało cały szereg oświadczeń i deklaracji Ukraińskiej Ludowej Rady Zakarpacia, Prezydium Rady Najwyższej URSR, a także ukraińskiej inteligencji społecznej Wschodniej w Clevelandzie (USA), Karpacki Związek w USA, zjazd zakarpackich Ukraińców w Toronto (Kanada), Karpacki Związek w Australii, Komisja ds. Informacji o zakarpackich Ukraińcach w diasporze (Chicago, USA) „Nasza ziemia – ukraińska”: Oświadczenie opublikowali uczeni i działacze społeczni Kijowa, pochodzący z Zakarpacia. Prawdziwą dywersją politycznego rusynizmu przeciwko kulturze ukraińskiej jest szou z kodyfikacją „języka rusińskiego”, mającą na celu oderwanie Zakarpatczyków od Ukrainy, ukraińskiego języka literackiego i kultury. Ta antyukraińska akcja prowadzona jest wbrew wszystkim osiągnięciom nauki Zakarpacie, znany ukraiński poeta Petro Skunć – tegoroczny laureat Fot. Jackiego nauki o języku, która kwalifikuje zakarpackie gwary jako południowo-zachodnie gwary języka ukraińskiego. Ważniejszym dowodem na to jest wydana pod egidą Słowackiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Bratysławskiego fundamentalna praca Hysławy – Preszów, 1991 – 554 s. Opinia naukowa ocenia nieprofesjonalną próbę sztucznego stworzenia na bazie dialektów nowego „języka rusińskiego”. Związek Pisarzy Ukraińskich Słowacji 12 stycznia 1995 r. wystąpił ze specjalnym oświadczeniem, w którym potępia próbę zakarpackich separatystów i zamorskich doradców sztucznego stworzenia nowego „karpackiego języka rusińskiego” i narzucenia go ukraińskiej ludności regionu karpackiego. „Chodzi o kodyfikację nowego języka…”, a sama kodyfikacja ma wyłącznie charakter polityczny i kryją się za nią jedynie polityczne ambicje garstki przedstawicieli „Rusińskiej Obrody”. Komitet Związku Pisarzy Ukraińskich Słowacji uważa, że „kodyfikacja” odbywa się „na podłożu ukrainofobii” i że otwarte poparcie dla separatystycznego wysiłku przedstawicieli politycznego rusynizmu szkodzi rozwojowi słowacko-ukraińskich związków („Srebrna Ziemia”, 1995, 28 stycznia). Ukraińska Światowa Rada Koordynacyjna negatywnie oceniła szum wokół „kodyfikacji języka rusińskiego”, którego Za pomocą antyukraińskich sił chcą skłócić Ukraińców i zdestabilizować sytuację na Zachodzie Ukrainy («Literaturna Ukraina», 1995, 2 lutego) Najaktywniejsze NGO- «Atlas gwar ukraińskich Wschodniej Słowacji» Wasyla Latty (Bra- negatywnie nastawionych wobec Ukrainy polityków uprzedzonych Związek Ukraińskość na Zakarpaciu nie została przywieziona skądś z zewnątrz, jest wynikiem przekształcenia żywiołowej masy w naród. Historia zakarpackich (węgierskich) Rusinów w XVIII–XX w. jest związana z Ukraińcami (Rusinami). W 1919 r., po rozpadzie Austro-Węgier, Zakarpatczycy na światowym kongresie rusińskim wyrazili pragnienie przyłączenia się do Ukrainy, ściśle związanej z historią galicyjskich ziem, jednomyślnie, i dopiero niekorzystne okoliczności międzynarodowe zmusiły ich do wejścia w skład nowo powstałej Czechosłowackiej Republiki. Lata 20.–30. XX w. to okres ukraińskiej świadomości narodowej dawnych podkarpackich ...świadomości Rusinów, że Karpacko-Ukraińskie Państwo istniało w okresie od października 1936 do marca 1939 r. Ustawa nr 1, zatwierdzona przez Sejm, ogłosiła niepodległe państwo Karpacka Ukraina, uznała językiem państwowym język ukraiński, przyjęła niebiesko-żółtą flagę ukraińską z trójzębem oraz hymn «Ще не вмерла Україна». Zakarpacie w ten sposób samodzielnie doszło do swojej ukraińskości. Narzucanie mu dziś powrotu w mroki Austro-Węgierskiej monarchii i pierwszej Republiki Czechosłowackiej jest antyhistoryczne i antynaukowe. Tych państw już nie ma. Zakarpaccy Ukraińcy w latach 1944–1945 sami określili swój los. Rusińskie polityczne jest konsekwencją kryzysu ustroju radzieckiego, rozpadu i śmierci ZSRR. Ono reanimowało przebrzmiałe i niepopularne idee odrębności rdzennej ludności Zakarpacia od Ukrainy, podejmując próbę ukształtowania z niej nowego narodu o antyukraińskiej, prosowieckiej lub budapesztańskiej czy praskiej orientacji. Pasożytując na ludowym rusińtwie, na przywiązaniu miejscowej ludności do jej dawnej etnicznej nazwy «rusini», ideolodzy rusińskiego politycznego ruchu patrzą na zakarpaccy jak na biomasę, etniczno-plemienną jedność, która jeszcze nie stała się narodem i nie jest zdolna do własnego samookreślenia narodowego. Imperialny internacjonalizm zrodził nihilizm narodowy na całej Ukrainie. Brak koncepcji polityki narodowej państwa, odcinanie się od ukraińskiej idei narodowej sprzyja wegetacji tego potwornego zjawiska już w warunkach historycznych. Rusińskie polityczne jest jedynie jednym z ogniw ogólnego natarcia na ukraińską państwowość. Obecne struktury władzy Ukrainy pobłażliwie odnoszą się do rusińskiego politycznego ruchu i jego antypaństwowej działalności, udają, że nic nie wiedzą o zakończył się utworzeniem НОЮ Гораровч że ukraińska świadomość narodowa dojrzała na Zakarpaciu jeszcze przed ustanowieniem władzy radzieckiej w 1944–1045 r., nie rozumieją, że Ukraińcy i Rusini to jeden etnos. Społeczno-ekonomiczne przyczyny reanimacji i wegetacji politycznego rusinstwa są dziś oczywiste. Wrogowie ukraińskiej państwowości mocno uchwycili się społeczno-ekonomicznych różnic między regionami, wieloetniczności Ukrainy i snują na tym swoje separatystyczne plany, wymachując hasłami regionalizacji i federalizacji wciąż słabego naszego państwa. W tym antyukraińskim zamieszaniu nie uwzględnia się nawet tego, że polityczne rusinstwo nie ma własnego mitu narodowego, opiera się zaś na zmianie nazwy etnosu w XX w. Żadne antyukraińskie „stowarzyszenia” ani „tymczasowe rządy” nie powstrzymają procesu budowy państwa w niepodległej Ukrainie. Proces konsolidacji narodu ukraińskiego się zakończył, a jeśli imperium zła – ZSRR – pozostawiło nam w spadku tarcia i nieporozumienia między Wschodnią a Zachodnią Ukrainą, to obecnie stworzono warunki do pełnej narodowej zgody. Żadne zamieszanie, żadne polityczne rusinstwo nie rozbije Ukrainy separatystycznym rozłamem. Nawet przy odczuwalnym wsparciu światowych sił Ukraińska Prawda za Karpatami jest niezwyciężona Oleksa MYSZANYCZ РУ | й ро Щ ' їй й. й і ги Р ці т - я! -«"ЕА г М РЕ З. - «Ай Й - 1! - РО Ї жо ф Що чар чо 2774 Пи з - | яеЙнднно . ї . ка) ко: ; - мі . "ІП чо - мік. аг із. -) чек) РІ. ній ванни г Рі ЗТ Р Ре ті б " б ко зм за РУ | і" . ) а -аф і 3 їй і "-

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 14Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

же зп ни бо нн вий щі з ьо | ИЛЕНМЕЧКОЯ 4914 ЦО іі о ря ПРОДНР ноінанийнннх днини ни dos; nie mają w życiu prześwitu, zd poti inną i nie płaczę, nie ustaję, obraz rozdartej [...] znów i znów zrywa się połamany, za utraconymi wierszami, które już nigdy nie [...] w kolejnych [tekstach?] Szewczenki, ona stała się. nie wrócą z tej dalekiej ziemi. Ból jej i pragnienie wylewały się w gorzkie, w palące [...] słowem Iwana Dziuby, «obrazem kolonialnym Andrij Kozaczkowski, który dopiero co odwiedził klekoczący wulkan, ten, który nie zna żadnego sprawiedliwego rozboju i grabieży ukraińskiej ziemi, historii postu, z niepokojem spogląda na Szewczenkę. Berze… nie pozostawia obojętnym Szewczenki takie utwory jak kultury. Samej duszy narodu», a symbol «wielkiego» zapisany arkusz czyta 1. Nie może nic powiedzieć: «Czehryn, Czehryn», «Rozryta mohyła», «Chołodnyj Jar», «Hajdamacy», «Chołodnyj Ław». A to ukrywa się po wsi Moskwa. Staje się «symbolem niezniszczalnej duszy» – ten, kto rozumie, że poeta nie bez powodu, «Suboti», «Sobo», «Heretyk», «Kaukaz», «Ї» – niedościgniony ost i dla zgubicieli, symbolem ukrywa się, przechodzi ze słowem do potomków, zarówno przeszłych, jak żywych, i nienarodzonych, jest – WSZYSTKIEGO 23 z nich twórczych sił narodu. JAKIE ŚCI ortiszuty 1 aroblają dets, widzi swoje bliskie przyszłe manbutije, przygotowuje poezję, a jakie przenikliwe i prys trasne! SWOJĄ SPRAWĘ spotkać go mężnie, bez żadnych skarg na Boga i na swój gorzki los. «Cóż, – myśli Kozaczkowski, – i ze swojej strony ja zrobiłem wszystko». Większość tych utworów wraz z «Zaułkiem» Szewczenko zagląda do Syberii i Kaukazu, do Boga i na swój gorzki los. «Cóż – myśli, napisane ponad 150 lat temu. Jedni – w Ukrainie, drudzy – w Hereiasławiu… w Wiszach geografia jest zbyt szeroka i obszerna. Przed czytelnikiem mniej zależnie jak lekarza ( ) dlatego… w Marjańskim Rozi razem z artystycznymi postaciami, bezkresne jakieś zupełnie KOSMICZNE DALE, MIR ŻAKA RAJU, WAZA ORAM PAŁKI być odwołane utworami Szewczenki, poetyckie, którym nie ma autora, ułpa błąka się nieważkimi siłami, w minionym ) TEGO STANU Tak, wszystko w mojej woli, zechce równych. Autor jakby wznosi się nad ziemią tak, jak w przyszłych wymiarach, i zachwycają go cudowne… Gorce – puści dożywać wieku, a po – tutaj samo, jak w swojej niezrównanej komedii «Sen», i krajobrazy rodzinnej ziemi. Jednak warto poecie zejść nieco niżej, jak od razu pojawia się… Szewczenko w stanie, jak mówią, miga dwoma siłami, których siła tu odżywionych panów, którzy żyją kosztem znękanego ludu, widzi dostatek… fantazja nabiera wyraźnych kontur. I tu przeciągnie, tam on pójdzie! Jednak będziemy mieć nadzieję, że znękany lud, cierpi niemy, błogosławieństwo… wszędzie przeważają niesprawiedliwi, oni na lepsze ze WSZYSTKICH, w mroczno-zaszłych czasach, ogarnia rozpacz i otwarcie drwią z Bożych przykazań. Jakkolwiek by było ciężko, Szewczenko jednak nie tracił ducha i nie oszczędzał tych, którzy dzierli skóry z nieszczęsnych oraczy. Pamiętam, jak pewnej zimy, kiedy był jeszcze studentem, z goryczą i sarkazmem Szewczenko piętnował gnębicieli wsi, carskich pseudouczonych, tych lokajów, którzy przy wszelkiej okazji dowodzili, że Ukraina to odwieczne terytorium Rosji. Szewczenko zwraca się do samego Boga i prosi Wszechmogącego, by stanął w obronie sprawiedliwych ludzi, by nie pozwolił, żeby podłe i nieuczciwe moce przejmowały ziemie, które zdobyli najpierw Tatarzy, potem Polacy, a dziś Rosja. Bo nawet bezbożnik, a nie jakiś tam niewierzący, szczerze modli się w ten sposób. Tego ranka, jak potem wspominał Andrij Osypowycz, wystarczyło mu zobaczyć te ślady, żeby zrozumieć związek między dawnym wojskowym grabieżą a ... Testament Tarasa Szewczenki, napisany 25 grudnia 1845 roku, jest dziś znany na całym świecie. Od czasu jego napisania minęło już ponad 120 lat. Jest to utwór, którym poeta zwieńczył swój niezrównany dorobek, zbiór «Trzy lata», miłośnie wypielęgnowany i natchniony, wycierpiany i poświęcony. Szewczenko sam przepisał i opracował go, uznając za najważniejszy w swojej twórczości, co zresztą potwierdza Jewhen Małanjuk w artykule poświęconym temu zbiorowi: «Te trzy lata bezsprzecznie były zenitem poetyckiej twórczości narodowego geniusza...» A zaczęło się tak. Szewczenko przyjechał do Połtawy i przy Szwedzkiej Mogile spotkał swojego przyjaciela Stepana Samojłowa. Stąd razem dojechali do folwarku Samojłowa Wiunyszcze. Był już późny wieczór, a rano okazało się, że Szewczenko zachorował na zapalenie płuc. Tego samego dnia Stepan Mykyforowycz napisał list do Kozaczkowskiego: «Wielce szanowny Andrieju Osypowyczu! Przesyłam Panu ten list z prośbą o leczenie chorego poety Tarasa Szewczenki. Przejazdem z ...w Połtawie, zatrzymał się w moim majątku w Riazianie, aby wraz z nami odprawić te święta. Szczerze dziękuję Panu, mój dobroczyńco, za udzielenie pomocy lekarskiej naszemu przyjacielowi, członkowi rodziny i sługi Bożego Tarasa Szewczenki. Dniem i nocą będziemy modlić się do Wszechmogącego o przesłanie mu dobrego zdrowia i długich lat na chwałę naszej Ojczyzny. Wasz wierny sługa S. Samojłow, chutor Wiunyszcze, 24 grudnia 1845 roku». Tak więc Szewczenko przyjechał do Perejasławia. Kozaczkowski, przeczytawszy list Samojłowa, uważnie obejrzał Szewczenkę. Widząc zatroskaną twarz Kozaczkowskiego, Szewczenko tylko uśmiechnął się... Czy Szewczenko spał tej nocy, czy nie spał? Przepadał w jakąś otchłań, to znów wynurzał się z niej, słabo rozglądał się po ciemnych kątach, a niekiedy pogrążał się w jakąś głęboką i czarną przepaść. Rano poczuł się nieco lepiej. Poeta wziął ołówek i na kartce papieru napisał pierwsze wersy: Jak umrę, to pochowajcie Mnie na mogile Wśród stepu szerokiego, Na Ukrainie miłej, Aby pola szerokie I Dniepr, i urwiska Było widać, było słychać, Jak ryczy ryczący... Historia „Testamentu” jest dobrze znana, a sam utwór napisano w grudniu. „Testament” wieńczy zakończeniem obraz rozkopanej mogiły, którą Moskal rozrywa, kopie i rozkopuje, by przywłaszczyć sobie kozackie cenności z kozackich mogilników, nie oszczędzając nawet kości. Ten czas, według słów Jewhena Szabliowskiego, to okres wielkiego rozkwitu twórczości Szewczenki, poety i artysty. Przez Szewczenkę przemawia też jego głęboka miłość do ojczyzny oraz do wszystkich pokrzywdzonych. Poeta widzi zbawienie ludzkości w pobożności, bo gdy świat opanują bezbożnicy, którzy nie czczą Stwórcy ani Jego świata dobra i sprawiedliwości, wtedy straszna krzywda ogarnie ziemię czarną maską. Niech kopie, niech rozkopuje, niech szuka, niech wykopuje kości, a sprawiedliwość nie zginie. Sumienie ludzkie się nie uspokoi, ale zło nie zwycięży na wieki. Szewczenko stał się głosem zniewolonego chłopstwa, wytrwałym buntownikiem przeciw pańskiemu ładowi i samowładztwu. Jego wiersze w rękopisach rozchodzą się po różnych krajach carskiego imperium, tłumaczone są na obce języki i wplatane w teksty antypańszczyźnianych wierszy. Cała Rosja przysłuchuje się jego słowom. Mogiła na stepie, a przy niej poeta, prosi o modlitwę za Ukrainę, o pokój i porozumienie, o to, by sąsiedzi żyli razem w zgodzie, jak w jednej rodzinie, z matki wolnej i odnowionej Ukrainy. ву - . -- - й о TYGRYSY DI Jego głowa w tym czasie pracuje wyraźnie i rytmicznie, prorokująco. Właśnie to miał na myśli Iwan Franko, pisząc w artykule «Szewczenko i jego «Testament» Jak niósł z Ukrainy «Dziesięć lat ich (Szewczenko) przetrzymywano pod ciężarem w ogromnym morzu rosyjskiej żołnierskiej musztry, a dla Wolności Rosji Krwi wroga... odejdę, zrobiłem więcej, niż dziesięć zwycięskich armii» łapy, góry -- Jego stosunek do przeżytych lat na Ukrainie. Wieje, opuszczę i połamię. Szewczenko wyraża w zbiorku «Trzy lata» 12 lat. Aż do samego Boga minęło, jak jechał jako chłopiec pana Engelhardta. Modlić się... swoją Ojczyznę, a co zobaczył, kiedy Szewczenko układając w treść ... ... ponownie to zwrócić | I jeszcze okrutniejszy ... potomnym, pisał, żegnając się z nimi. Post był ...wanie i męki, łzy, jęk narodu, liryczne spokojnym i uroczystym, gdy przygotowywał się opuścić ... zamiera, pomaga ... i postawić ostatni akcent w swojej pisemnej twórczości z pragnieniem prawdy. Jego wizja Ukrainy staje się ... nieskalowana ... przede wszystkim, w kraju historycznym swojej rodziny, a swoją śmiercią sprawiłby tylko przykrość ukochanej żonie. A to, że ona była ... Ja przejrzałbym dla niego ... i miłym, ... wątpliwość ... ...chciał, żeby jego żona ... kędzierzawa. Nie ma ... (Oksanoczka, przyjaciółka jego dzieciństwa). Chciał... pomóż mi, ... ale nie tak się stało, jak się spodziewano. Nie ludzie, lecz wąż! Szewczenko podkreśla ... Testament leży w jego piersi. Nagle ... młodość ... ogarnia cichy smutek ... za Marią ... za Oksaną, za braćmi i siostrami, ...

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 15Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

s ino z sna r zvo B RO 1 oni | - j R ru, ZR , | i ch 1 , | ) Ra i | ? M . py? h | i i Ï chi S "b H Iu Ti 14 m t 'ь i ch horem i; 5 i i (j, Peibi MI pn ChI i k i | 4 ii «55 |xk i «bLTVO j l 111 Ach "TReT ij "m IbTA iz | I i uuti - «mi ik Ikh KOM I rr RY MIRUREVOPYTOKhKh: | b'j KoOdYiMe | kyla ChT uRUTA | "|A zu u mi Ich AMNiIe ii DROV OLAL TAT ET mii ali DOR NK PA R M "pd | |opychen M kryk HRONMTRISTOM PIIEMOI Ii chyokomiu « TrZVAIM ZO Mogo mni hran ge UueR AHA VINOK! POL. hychiiny, HUMATY I 1OoL HpyNNo Mch ij k Iru vERU ri 11) cha ii ro DOM LY | , TSO MOU U IiKoOk AOS 3 visk - alopichi mo) , pe im prynytohu PORU zm Pp okhmIdDnU zorya opyS' udui Mi okr, k 5 puchennia 1iSKh pr m LYTOHO SUSRIAMNIIuHO KhA p z (Kh | - P ie zii! 11; pchetimo aormain PTsM M Laureat oj py | - nau VIKY, hy ZS0BIHI na nie krupymy ptys! MI yami ma! hovorytj nenmy;zu IshchYm vLlLOPpOoOmM SsNnOiKhKh OSiezinN achi Okh yak piDOMAJ poiema Kalakaz khIsA | Ne spysana a IZ proHhOodIiynIkh hrohchn mykh PIUDIN U MOaAlAiEMKIi im nn j Ichkerii Yak i 120 roko homtuu, PYShU» 11 K.apka li ChK li, a ros Tye ki ROM bi 4STOSObUIuChI NOVITNIO «Iu; p y | Tam im y POSHYaLOI - h zbroiu, vstanovy mog rat 1 « ZYY r» pok I sSpoiu pravedy t» | 1 "bi. AUBARINOI OT kry M LIS Kk ( ie ve zukhovodY STI nanoi khshi khrystyiany promoplia " B iut LO hordykh horTsiv Slovamy Iz Yii Penche ka My khrystyiany. khramy, shkoly, Use dobro, sam Bo | nas! Nam pyshni sakly, och kola Choho vam stoyt U vas Ne namy dana; chom my ram Churek zhe vy ta vam ne KYNSM, Yak ty sobatsi! Chom ny nam Patyt za soncem ПOSHYNHI i Todi m teper kavkazki modyzakhyshchaly svoiu sak.O I spii chu rek Yak | TODI - ALIaHaO kostmy liudei mushtrovanykh chymalo Yaki todi -- imperski ISKh prapyte m oseniaiut sebe khrestom 1 rechut, Liu, poni «ns PpoOhanc» POPY dTernamtyly khrystyianskykh U toi Zh chas Z YAKOIu SYLOIu (I pronykneniam zvuchat PoietoOhy ( lopa, zvernen DO kavkazkykh zakhysnykiv, otykh spravenykh lytsariv velykykh, Bohom ne zabutykh» Boritesia -- poborete, Vzm Bog pomahaie"! zhe dobru kopu pit mandruie Iz knyhy B knyhu, Zi STOTTI V STOI | / Nie można lekceważyć wypowiedzi, którą Ołeksandr Rusow wygłosił niegdyś, że Ostap Wereseaj był najtalentowańszym ostatnim kobzarzem ukraińskim. Ja w żadnym wypadku nie zamierzam umniejszać znaczenia i miejsca Wereseja w naszym kobzarstwie. Chcę jednak zauważyć, że kobzarzy, którzy talentem i nabytą ciężką pracą, mistrzostwem dorastali do wielkiego Ostapa, a nawet go przewyższali, na Ukrainie było wówczas wielu. Tylko że im, w odróżnieniu od Wereseja, nie poszczęściło się spotkać choćby jednego wielkiego i majętnego ukraińskiego patrioty, zakochanego w sztuce kobzarskiej. Jednym z takich niezbadanych i prawie zapomnianych geniuszy kobzarstwa był Fedir Hrycenko (potocznie zwany Chołodnym). W 1902 roku znany ukraiński artysta i folklorysta Opanas Słastion pisał: «Z wielkim żalem dowiedziałem się niedawno, że zmarł nadzwyczajny kobzarz Fedir Chołodnyj, starzec w wieku 70 lat». Wszyscy, którzy go słyszeli i znali: kobzarze, lirnicy i osoby prywatne, mówią, że pod względem ekspresji śpiewu i doskonałości gry nie miał sobie równych. Był to prawdziwy artysta i głęboko nieszczęśliwy człowiek, który nie miał żadnego schronienia, każdej nocy przebywał pod gołym niebem: czy to gdzieś w oborze, czy po prostu w konopiach, w chwastach. Najgorsza pogoda nie mogła zagnać go do ludzi, których nie lubił, i wolał drżeć i marznąć na mrozie, moknąć pod deszczem, byle tylko nie zwracać się o pomoc, dlatego też nazwano go Chołodnym» («Kijowska Starina», 1902). Małą ojczyzną kobzarza, jak uważają niektórzy badacze, jest wieś Hruni w powiecie zinkowskim obwodu połtawskiego. Ślepy od 14. roku życia (…) Hrycenko od ślepego kobzarza Dmytra (…) Chołodny przejął jedynie (…) ubogą wdowę i trzech synów. Wszystko inne, w tym kilka psalmów i kantów, pieśni instrumentalne, opanował samodzielnie, bez nauczyciela. Od wędrownych kobzarzy i lirników, których w swoim dworze utrzymywał, przymuszał ich do śpiewu, a słuchał nie tylko kozackich dum, ale także (…). … W młodości zwrócił na siebie uwagę jednemu… є Лі п че чо ую кн "б аль ве нт Na Szewczenkowskim święcie – 27 17 w Kaniwie. Fogo I. Jaicki. Za nas prawda, za nas sława I wola święta! «Jeśli kto mówi: Miłuję Boga, a brata swego nienawidzi, kłamstwem jest» – słowa ze Świętego Pisma, wzięte przez Szewczenkę jako refren do nie mniej sławnego poematu «Do umarłych, do żywych i nienarodzonych rodaków moich na Ukrainie i nie na Ukrainie moje przyjazne posłanie». Każde słowo, każdy wiersz woła tu do nas, do was, do Ukraińców, potomków Szewczenki, każdy wiersz przepełniony jest bólem i rozpaczą, przenika do serca każdego, komu nie jest obojętny los jego ziemi, jego Ukrainy. Poeta wzywa, by z prawdziwie szczerym sercem zastanowić się nad wielką ruiną, nawet taką, jaką stała się ona przez krótkowzroczność synów po polskim, a potem i moskiewskim ludobójstwie. Nie szukajcie w innych ziemiach lepszego życia, nie ma go tam, mówi poeta. Nawet w niebie nie znajdziecie ani wolności, ani prawdy. Prawda jest tylko we własnej chacie, razem z siłą i wolą. Czyż to nie są współczesne poecie wiersze? Czyż słowa Szewczenki nie budzą duszy, nie chwytają za serce? Gorszące, sprośne przyśpiewki. Panycz był hulaką i skandalistą («Za kaczestwa»). Jak wspominał Chołodnyj, zesłano go na Syberię, gdzie też umarł. Chołodnego przygarnęli połtawscy obszarnicy Abaza i Koczubej. Płacili mu za każdy wieczór po królewsku, 25 karbowańców. Chołodnyj «zarobił», kupił sobie «aksamitne spodnie i błyszczącą czumarkę». Sława o niezwykłym kobzarzu, który potrafi mistrzowsko grać na kobzie palcami nóg (był i taki, niemal cyrkowy numer w repertuarze Chołodnego), szybko rozeszła się od jednego obszarniczego majątku do drugiego; zaczęli go na przemian zapraszać połtawscy ziemianie, a także kijowscy i czernihowscy. Występuje on zarówno z solowymi koncertami, jak i gra w orkiestrach obszarniczych na równi z zawodowymi skrzypkami, flecistami, trębaczami, bierze udział w intermediach, które przed ludem (przeważnie w dni jarmarczne) stawiali aktorzy ukraińskich teatrów. Tarasa Szewczenkę w tamtych latach również z wyścigiem zapraszali poltawscy, kijowscy i czernihowscy ziemianie, którzy jeszcze nie zapomnieli o swoim kozackim rodzie i plemieniu. Na jednym z hałaśliwych pańskich balów słuchał zapewne nasz Wielki Kobzarz Fedora Chołodnego i w noweli «Przechadzka z przyjemnością i nie bez morału» utrwalił to spotkanie, zauważywszy, że gdyby Homer posłuchał ukraińskiego kobzarza, wyrzuciłby swoje żarłoczne jadło, zwane ucztą, i sam zgłosiłby się do niego jako giermek. Fedir Chołodnyj, zarabiając w owych czasach wielkie pieniądze, majątku jednak nie zgromadził. Dusza bolała go nieznośnie, „leczył” ją gorzałką, a prawie wszystkie zarobione pieniądze albo przepijał, albo rozdawał takim jak on, ślepym biedakom. Nie mając ani ojca, ani matki, ani siostry, ani brata, pieszo, z kobzą za plecami, obszedł Ukrainę i Krym, dotarł aż na Kubań do dawnych zaporoskich braci. Szukał odpowiedzi na jakieś tylko jemu znane pytania, a nie znalazłszy ich, «BANDURZYSTA TO ON, BEZ LICZBY DOBRY...» pi tiach, (l' 1 - or i o sha to t nas, jego ziomków? Poecie boli, że większość tych ziomków nie wie, z jakiego jest rodu i plemienia, szczebiocze sobie po obcemu i jeździ do wszelkich tam zagranic. I to nie po to, by uczyć się obcego, lecz wyłącznie w celu zysku. Słowa poety są przenikliwe i GNIEWNE. Nie ma na świecie Ukrainy, Nie ma drugiego Dniepru, A wy pędzicie na obcą ziemię Szukać dobrego dobra, Dobra zdobytego. Wolności! Wolności! Braterstwa bratniego... Ach, gdyby tak się stało, żebyście nie wracali, Żeby tam i zdechli, gdzie się wychowaliście! Zaznaczmy, że zwrócenie się poety jest przeznaczone przede wszystkim dla po części wykształconych swoich ziomków, zarówno dawnych, jak i dzisiejszych, a cóż dopiero mówić o współczesnych pustogłowych handlarzach, którzy za dolary sprzedadzą nawet rodzoną matkę i wywiozą za granicę z Ukrainy wszystko do ostatniej nitki. Ci zaś, zdeblowani ziomkowie, to zupełnie inna formacja, zamykał się w sobie, unikał ludzi, zwłaszcza bogatych. A biednym śpiewał tylko wtedy, gdy przepił całe ubranie i zostawał w samej podartej switce na gołym ciele. Ale jak śpiewał! Cały bazar razem z nim rozpaczliwie płakał. P. O. Martynowycz zapisał zachwycone opowieści braci żebraczej o swoim genialnym współtowarzyszu: „Jak przychodzi na bazar i siada tam na progu, to odbiera zarobek wszystkim ślepcom. Bandura ma dużą, wielostrunową, i gra na niej lepiej niż na skrzypcach. Cały lud tak stoi koło niego. Panowie, i kupcy, i Żydzi! Nasze psalmy już wszyscy znają dokładnie, ludzie już je wyuczyli, a jednak słuchają go codziennie i zawsze są nowe. Gdy siedzisz koło niego, to pieniądze lecą same i wrzucają: tylko – brzęk! brzęk! brzęk! – do kupy... Jest taki, że oto siedzi, a potem wstaje i odchodzi – i oto już wypija kieliszek. Jak nie wypije kieliszka, to i grać nie będzie. Wypił kieliszek, znowu siadł, znowu gra. Bandurzysta z niego bez liku dobry. I już gra, już gra. Tak, pewnie gra wtedy nie swoim duchem i na tym koniec”. Nadzwyczaj cenną charakterystykę mistrzostwa wykonawczego Fiedora Chołodnego pozostawił nam ten sam P. Martynowycz w liście do Hnata Chotkiewycza z 3.08.1932 roku: „Bardzo już osobliwy kobzarz był Chołodny. Czasem, gdy grał na bandurze, to jego dźwięki zlewały się w jedno, a gra jego była taka, jak gra na skrzypcach, tak że nie słychać było brzękania. Grał na kobzie tak, jakby kobza jego mówiła, jakby słowami przemawiała. Zaparło mi dech w piersiach, gdy po raz pierwszy go usłyszałem”. Do ostatnich dni swojego długiego życia Fiedor Chołodny nie miał ani własnej chaty, ani rodziny. Był tak biedny, że nie najmował przewodnika, lecz chodził razem z innymi kobzarzami, zwanymi pirnikami. Wielokrotnie go aresztowano, wrzucano do więzienia. Wychodził stamtąd jeszcze bardziej milczący, jeszcze bardziej niespokojny i znów puszczał się w wędrówki. Wołały go rodzinne stepy, pisze tam, wśród ich zamyślonej... szetemoOiuIu poza tłAet o narodowa TATO i mor PAN O UReATTATI ga PO «r pauko- pogo pot eiszal u L' No czy m Y ipkudyszniju 4 pla LJu "pa szkołu Ta czu "oNNRNY ku rileGn Mi hm u PS M OLlLOGiIMo ju Gdyby wy uczyli się tak, jak trzeba, Toby i mądrość była wasza. Psychologia «niewolnika, podnóżka Moskwy» dominuje już od kilku stuleci, osiadła we krwi wielu myślących [...] jej, którzy i dotąd wszyscy czepiają się obcojęzycznych [...] Czego się więc wywyższacie, panowie! Synowie nieszczęsnej Ukrainy! Dobrze chodzicie do szkoły, Lepiej niż wasi ojcowie chodzili. Nie chełpcie się, z was zdzierali pas, A ich, bywało, i topili. Zbiór «Trzy lata» – ogromny skrzep twórczej energii, rozumu i siły Szewczenki, narodowej świadomości i modlitwy za Ukrainę, za jej pokrzywdzony lud. Właśnie za nią najbardziej ucierpiał poeta podczas aresztowania «braci», członków Towarzystwa Cyryla i Metodego, za ostro demaskującą antypoddańczą poemat-satyrę «Sen», za potępienie narodowego ucisku i imperialnego grabieżczego działania w utworze «Kaukaz», oraz za przenikliwy i buntowniczy «Testament», który pozostawił żywy ślad w dalszym dojrzewaniu narodowej i społecznej samoświadomości narodów carskiej Rosji. Szewczenko poszedł na Golgotę, by odkupić za swój naród. Nie ukrzyżowano go jak Jezusa Chrystusa, lecz oddano na 10 lat do carskiej służby żołnierskiej, zesłano na dalekie步 stepy mongolsko-tatarskie. Cierpiał, lecz się nie kajał, jego sumienie było czyste; poeta rozumiał, że znosi katusze jako wyraziciel ducha swego pokrzywdzonego narodu, jako myśliciel i prorok, jak dumny Prometeusz, którego przedstawił w «Kaukazie», a którego serce coraz bardziej ożywało i śmiało się wobec swoich wrogów... I kiedyś spełnią się proroczo Szewczenkowe słowa o «rodzinie wielkiej, wolnej, nowej», gdzie będą panować wysokomoralne czynniki, które określą wartości ukierunkowane na dobro, sprawiedliwe życie, sprawiedliwość, braterstwo, miłość do swej pramatki ziemi – Ukrainy-Rusi. Ihor Rusaniwski POWIEDZ MI, KOBZARZU Tam, gdzie jego dusza otrzymywała spokój, tylko tam słyszał jego modlitwy Bóg. Niestety, nasi folkloryści nie zapisali w całości jego kolosalnego pod względem ilości i jakości repertuaru. P. Martynowiczowi udało się w 1805 roku zarejestrować teksty zaledwie 4 dum i około 40 psalmów. Nie zdołano „uchwycić” na fonografie jego serdecznego śpiewu. Hnat Chotkiewicz pisał kiedyś, że udało mu się zebrać bogaty materiał o F. Cholodnym, że Cholodnemu w przygotowanej przez Chotkiewicza do druku „Historii kobzarstwa” przypada czołowe miejsce. Jednak przygotowany do druku rukopis tej niezwykle cennej księgi „zaginął” (i być może na zawsze) w archiwum Charkowskiego NKWD-KGB. Nie zachowała się też osobliwa, czterdziestopięciostrunowa bandura, która pod jego palcami potrafiła śpiewać ludzkim głosem, płakać i śmiać się. Tak więc jedyne, co mamy, to rozproszone po czasopismach z końca dziewiętnastego i początku dwudziestego wieku wzmianki o jego wielotrudnym życiu. Byłby on, jak mówi poeta, „...nie pozostawił żadnego śladu, na jedno wychodzi, czy żył, czy zginął”, gdyby nie graficzny portret tego właśnie niestrudzonego P. Martynowicza. Na tym portrecie siedzi nasz sławny kobzarz z bandurą w rękach, ze skrzyżowanymi po turecku bosymi nogami, zapatrzony w siebie, zasłuchany we własne palące dumy. Jeszcze jego dusza jest wzruszona tym, co zaśpiewał, jeszcze kotła się w niej tysiącletni niewolniczy płacz. (Ej, podaj, podaj, Panie, z nieba drobny deszczyk, a z dołu buszujący wiatr. Och, czyż nie ostałaby się na Morzu Czarnym ta buntownicza fala! Ha, czyż nie zrywałoby kotwic z tureckiej katorgi, hej! Daj, Panie, — skowycze i przeskamle bez ustanku dusza kobzarza Fiodora Cholodnego — szczęście i los narodowi ukraińskiemu. Dość już z niego tureckich, polskich, moskiewskich katorg. Przygarnij go, Boże. Zmień swój gniew na łaskę i miłość. Mykoła Łytwyn Według O. Słastiona F. Hrytsenko-Cholodnyj urodził się w granicach 1832 roku. Lecz P. Martynowicz, który wielokrotnie spotykał się z kobzarzem, w 1885 roku wspomina o nim jako o 72-letnim. Zatem F. Hrytsenko-Cholodnyj, jednolatek T. Szewczenki, urodził się około 1813 roku i zmarł mniej więcej w 89. roku życia. че рн б п Р РЕ; сю б

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 16Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

w Ukrainie. ORZESZEK WIEWIÓRKI W czarodziejskim lesie żyło wiele zwierząt. A wśród nich był Czarodziej lasu. Pewnego razu, gdy Wiewiórka biegała w gości, zgubiła swój wielki orzech. Akurat w tym czasie szedł Czarodziej z beczką czekolady i niechcący wylał kielich czekolady na orzech. Kiedy Czarodziej chciał zabrać swoją czekoladę, nie mógł, bo czekolada zastygła. Wiewiórka przypomniała sobie o swoim orzechu, pobiegła go szukać i zobaczyła obok niego Czarodzieja. Wtedy Wiewiórka powiedziała: „Oddaj mi mój orzech!”. A Czarodziej mówi: „Tam jest moja czekolada, a orzecha nie da się wyciągnąć”. Oni nie wiedzieli, co robić, więc przecięli go na pół. Nie wytrzymali, spróbowali i okazało się, że jest smaczny. Wtedy Czarodziej nazwał tę cukierkę „Orzeszek wiewiórki”. Tak właśnie powstała. KREWNI Pewnego razu przez ogród szła dziewczynka Marijka i z kieszeni wypadł jej cukierek. Wypadł, ponieważ zasnął, a kiedy się obudził, był już na grządce. – Gdzie ja jestem? – szepnęła Cukiereczka. – Jesteś na grządce! – odpowiedziały Buraczki. – Taka pani jak ja, a na grządce! Ja, Cukiereczka, ulubienica dzieci! – Co, nie pamiętasz dziadka i babci, cukrowych Buraczków? Cukiereczka zaczęła sobie przypominać, skąd pochodzi, z cukrowych... Do konkursu nadeszło blisko... Gdy dorośli członkowie jury opracowali korespondencję, okazało się, że nasze maluchy urodziły się w wolnym państwie i nie mają najmniejszego pojęcia o czerwonych sztandarach i temu podobnych rzeczach. Oto niektóre z zaproponowanych pojęć, takie jak: internacjonalizm, partia komunistyczna... «Moja ojczyzna – Ukraina», «Tarasowa Góra», «Krasień Kyła»... Żadne badanie socjologiczne nie opowie tak wyczerpująco o świadomości narodowej naszych dzieci, jak ten konkurs. Organizatorzy konkursu wyłonili 21 zwycięzców. «Kijówkontrakt» Kateryna Hożenkowa, redaktor naczelna gazety W butach i Księżniczka serdecznie powitali zaproszone na święto dzieci, a zwycięzcom wręczono nagrody: gry elektroniczne, albumy, ołówki, słodycze. Uroczystość zakończyło przedstawienie-bajka «Kot w butach», a potem wszystkich obecnych częstowano cukierkami. Dyrektor generalny APP «Kijówkontrakt» Wołodymyr Hożenkow powiedział: «Jestem szczęśliwy, że dzieci, w przeciwieństwie do zagranicznych firm, dotrzymano słowa. Bo nie wolno kłamać dzieciom. Jestem pewien, że maluchy na całe życie zapamiętają wystawę prac artystycznych «Cukierek mojego marzenia», samo święto, przedstawienie, cukierki i nasze rodzicielskie podejście do nich». Redakcja gazety przedstawia Państwu literackie utwory, które wpłynęły na konkurs zrobić naszym dzieciom święto, wręczyć nagrody Szef redakcji Pawło Mowczan! Redaktor odpowiedzialna Ljubow Hołota! Kolegium redakcyjne: Jaremа Hojan, Anatolij Żurawski, Anatomi Ołeksandr Ponomariw, Iwan Oszczuk | Na scenie teatralnej kierownik działu marketingu «Słowo Proświty» Ljubow Hołota, a także Kat дибацеговачво є5С7 деугебог птебіожа тво 20 maja w sali stołecznego Teatru Młodego Widza odbyło się święto z okazji zakończenia dziecięcego konkursu «Cukierek mojego marzenia», który przez cztery miesiące wspólnie prowadziły agroprzemysłowe przedsiębiorstwo «Kijówkontrakt» i Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki. Na adres konkursu wpłynęło 2 tysiące listów z pięknymi rysunkami nowych opakowań do cukierków, wariantami szaty graficznej opakowań, przepisami i propozycjami dotyczącymi tego, jak stworzyć wymarzony świat ukraińskich słodyczy. Pracownicy «Kijówkontraktu» są bardzo wdzięczni dzieciom za duże zainteresowanie ulepszeniem krajowych wyrobów cukierniczych i teraz starannie studiują życzenia dzieci. Ogólnoukraińska «Proświta» również jest bardzo zadowolona z wyników konkursu, ponieważ 90 procent listów dzieci napisały w języku ukraińskim, proponując własne bajki, wiersze, nowe nazwy cukierków. Jak pokazały listy, mali współobywatele są świadomi tego, że ich Ojczyzna to niepodległa Ukraina, kochają ją i pragną być dumni ze wszystkiego, co w niej się dzieje i będzie wytwarzane zrobili radosny i nieoczekiwany wniosek: okazuje się, o takich pojęciach, APP Sam'ju Ba rbl „Ja obiecaliśmy Iryna KLYMENKO, kierowniczka wydziału kultury Sekretariatu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» Z buraków zrobiono cukier, a z cukru g p Od tego czasu Cukierek zaczął mieszkać w ogrodzie. Już nigdy więcej nie obrażał swoich krewnych. Hanusia PYROŻENKO, m. Wyszhorod, obwód kijowski KTO SMACZNIEJSZY Żyły sobie cukierki, różne, różne. I nazwy miały również różne. I pewnego razu zaczęły się spierać, który z nich smaczniejszy. – Ja – mówi „miodowy” – jestem smaczniejszy od WSZYSTKICH. Dlaczego? – A ja jestem jeszcze smaczniejszy – powiedział „malinowy”. Tę rozmowę usłyszały inne cukierki i zrobił się harmider. Usłyszała ten harmider czekoladka i powiedziała: – Na próżno się kłócicie. Bo wszystkie jesteście smaczne i wszystkie bardzo lubią was dzieci. Oksana KLYMAŃSKA PRZEPIS DLA WSZYSTKICH Pisze Denysiuk Nastia. Namalowałam opakowanie do cukierków «Kurochka riaba». Ten cukierek ma owalny kształt, nadzienie zefirowe i jest oblany czekoladą. Drugi to «Kasztanczyk». Cukierek jest okrągły, w środku ma cały orzeszek i jest obsypany tartymi wafelkami. Oraz opakowanie do cukierka «Słonecznik» półokrągłego kształtu, z czekoladą na wierzchu. Mama przesyła przepis na domowe cukierki Nastia Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki Adres redakcji Słowa Proświty: tel. 228-01-30, e-mail: ... Indeks 30617 Wykonano z gotowych fotoform w kombinacie «Presa Ukrainy» Cukierki «Kasztanczyki» 2 paczki ciastek (lub 500 g), orzechy Pomadka: 1 szklanka cukru, 1/2 szklanki mleka (lub wody), skórka pomarańczowa (starta na tarce), 50 g masła śmietankowego. Gotować na małym ogniu 9 minut. Ciastka przepuścić przez maszynkę do mięsa, dodać zmielone orzechy i pomadkę. Wszystko dobrze wymieszać. Uformować kulki i obtoczyć w kakao z cukrem. RODZINA Życie bez cukierków to horror, udręka! A dzieciństwo bez cukierków jest jeszcze gorsze! Dlatego cukierków, choćby 1000, trzeba zjeść. Ile ja zjadłam, nie wiem. Nie prowadziłam dziennika cukierków, a wam radzę go koniecznie założyć. A ponadto proszę Prezydenta Ukrainy, by organizował konkursy dla dzieci: «Mistrz w jedzeniu cukierków» albo «Kto pierwszy zje wielką czekoladę?» i tym podobne. Bo cukierek nie jest najważniejszy w życiu, ale i dorosły człowiek nie pogardzi czekoladą, pomoże na przeziębienie i nawet zbije gorączkę. A w ogóle jest bardzo dobra! Niech więc będą cukierki dla wszystkich MAŁYCH, DZIADKÓW i BABĆ, tatusiów i mam, i ich dzieciątek, w ładnym pudełku, i nazywają się... dla dorosłych i ... Wilma 252001, Kijów-1, zaułek Muzejny, Tarasa Szewczenki, Kijów Zam. Nr 03152935. Nakład 2000 MAT! Po dwieście!

Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn