Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
← Архів «Слова Просвіти»

Слово Просвіти, №34 за 1997 рік

16 с. · 16 записів · PDF у Вікісховищі ↗ · CC BY 4.0

Машинний переклад з української. Цитати, імена й цифри звіряйте зі сторінкою оригіналу. 4 з 16 записів показано українською, доки оновлюється їхній переклад.

Текст отримано з PDF і розділено на матеріали автоматично. Межі частини матеріалів редакційно не перевірені: окремий запис може містити кілька матеріалів, лише частину одного або службовий блок (наприклад, передплату). Першоджерело — сторінка газети в PDF.

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

GAZETA OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA «PROSWIATA» IM. TARASA SZEWCZENKI List czytelnika do redakcji! ZA JAKIE ZASŁUGI? O artykule W. Aleksiejewa «Szczególny porządek dla języka rosyjskiego» (20. II. 1997) Jesteśmy Ukraińcami. Razi uszy komuś to słowo ze złości. Jesteśmy rycerzami świętego ducha i wiecznego cierpienia niewolnikami. Wadim Krysczenko Pierwszym artykułem W. Aleksiejewa, jaki przeczytałem, był «Demokratyczny pogląd na język rosyjski i państwo ukraińskie». Tytuł był interesujący sam w sobie, ale jeszcze bardziej zainteresowała mnie twarz autora. Piękna, ale skłon głowy i spojrzenie oczu aż prosiły się o słowa: «...ale wybaw mnie od złego». Sam autor nazwał swój artykuł «krytyczno-prozaicznym», a ja nazwałbym go raczej fałszywie prozaicznym. W artykule mowa jest o zemście ukraińskich patriotów na ludności rosyjskojęzycznej za dawną rusyfikację. Ta «zemsta» polega na «gwałtownej ukrainizacji, na tym, by pozbawić każdego obywatela rosyjskojęzycznego prawa do otrzymywania informacji i wyższego wykształcenia (w perspektywie także średniego) w jego języku ojczystym, usunąć go z urzędów społecznych poprzez ustanowienie barier w postaci obowiązkowej znajomości «języka państwowego». O państwie ukraińskim autor mówi «prozaicznie», nadając trzy podtytuły: «Państwo – «święta krowa» (to dla ukraińskich patriotów), «Państwo – proste «mu-u»». Tu już wiadomo: dla autora i jego współmyślicieli Ukraina co dzień była dojną krową. A trzeci podtytuł brzmi: «Stój: inne życie!». Jako współautora tego artykułu bierze on «płatnika podatków» Iwana Szopowało. Artykuł „Wciąż spieramy się o oczywistość” (8.11.1996 r.) rozwija szowinistycznie teorię o wtórnym, że tak powiem, chutorniańskim charakterze ukraińskiej nauki i kultury, w jednolitym ukraińskim społeczeństwie. Jego świetną odpowiedź dali pracownicy Narodowej Akademii Nauk Ukrainy Szepotko, H. Pryncz i O. Maksymiuk. A artykuł M. Kosowa, przewodniczącego Komisji Rady Najwyższej ds. kultury i duchowości, o języku działa na Aleksiejewa jak czerwona płachta na byka lub indyka. On po prostu śmieje się, jak u nas mówią, w kułak. On po prostu uważa za bezsensowne zdanie „bez języka nie ma narodu”. To ja mu wtedy powiem po rosyjsku: „Język to i jest naród. Umrze język – umrze naród” (Jewgienij Jewtuszenko). To już pisał nie jakiś tam małorosjanin. W artykule „O szczególnym porządku dla języka rosyjskiego” autor nawet „pokochał” galicjan (tzw. „banderowców”). Pisze: „Historia świadczy, że próby pozbawienia milionów obywateli ich języka skazane są na zgubę”, podaje przykład, jak trzydzieści milionów Polaków nie mogło spolonizować trzech milionów obywateli. Szanowny deputowany, Austro-Węgry i Polska nie łamały tak kręgosłupów i nie gięły karków ludziom, jak Rosja. A ludzie tam żyją stabilni, uparci. Działało tam Proświta, drukowano książki, uczono się w szkołach. Nasi wschodni pisarze przed rewolucją drukowali się tam. W wypowiedziach nie wstydzicie się. Oto przykład: „Jak tylko łajdakom udawało się poróżnić Ukraińców i Rosjan, to następował szybki upadek Ukrainy”. A ile jadu wobec ukraińskich pisarzy: „Ukrainiec Mykoła Hohol (teraz o nim mówią »pisarz rosyjskojęzyczny«) wzbogacił kulturę rosyjską, wnosząc w nią koloryt Ukrainy, i dlatego stał się wielkim, w przeciwieństwie do dzisiejszych okołoliterackich działaczy, którzy starają się wywyższyć kosztem deptania wokół siebie WSZYSTKIEGO obcojęzycznego”. Znaczy, was deptają? Zatrzymajmy się na faktach historycznych. W 1988 roku Moskwa. Gorbaczow wygłasza przemówienie o tysiącleciu państwa rosyjskiego. Prestiż! Gdzież są jeszcze takie państwa?! A kiedy założono Moskwę? | W 147 roku. A czy książę Włodzimierz Kijowski nie chrzcił na Podolu mieszkańców Kijowa i swojego wojska? W 988 roku. Więc gdzież jest prawda? Cóż to za «rosyjskojęzyczna» prawda? Książę Jurij Dołgorukij, nie wysiedziawszy w Kijowie, poszedł z setką swoich wojowników na północ, gdzie żyły północne narody: Czuwasze, Mordwini, Udmurci, Finowie, Karelowie... Założył nad rzeką Moskwą osadę i wrócił do Kijowa umierać. A chrześcijaństwo tam przyszło dwa stulecia później. Około XIII wieku Moskwa zaczęła obrastać... "ій п, і. з п Р к тра КІН - Р. - шен - KWIECIEŃ, 4.4 (34) 1997 ROKU - ща зии- TOWARZYSTWO «PROŚWITA», Aby uprzątnąć nasze miasta i wsie, a zwłaszcza strefę podmiejską, place przemysłowe, Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki zaprasza rodaków do przeprowadzenia od 21 do 24 kwietnia Ogólnoukraińskiej toloki i dalszego uczynienia jej tradycyjną. Taki czysty, coroczny tydzień przed Wielkanocą, zdaniem organizatorów, przywróci jedną z pięknych tradycji Ukraińców: utrzymywania w należytym stanie swojego gospodarstwa i mieszkania, a także zaświadczy, że jesteśmy prawdziwymi gospodarzami na swojej ziemi. // ше Р ПЕР зі ziemiami. Ludzie nazywali siebie moskwitianami, a państwo – Moskowią. A od końca XVI wieku rozpoczęły się podboje obcych terytoriów. Jermak poszedł na wschód i osiadł «na dzikim brzegu Irtysza», podbijając ludy syberyjskie. Na południe, podbijając Kaukaz, poszedł Jermołow. «Poddaj się, Kaukazie, idzie Jermołow» – pisał A. Puszkin. A Kaukaz się nie poddał i po wielu stuleciach mamy dziś niepodległe państwo Iczkerię. «Przerąbał okno do Europy» Piotr I i powiedział słowami Puszkina: «Stąd będę grozić Szwedowi». I w tym czasie, gdy wasz idol Piotr «Podniósł Rosję na tylne nogi» (A. Puszkin), ukraiński hetman Pylyp Orlyk w 1710 r. napisał Konstytucję Państwa Ukraińskiego. To było wydarzenie o ogromnym znaczeniu politycznym. Konstytucję w tym czasie mieli tylko Anglia i Węgry A Rosja, powiększona prawie 46-krotnie, była ogromnym terytorium z dziesiątkami narodów. Można było być dumnym, prawda, szanowny deputowany? «Gdzie Rosjanin, tam i Rosja» – to było hasło zdobywców. Niszczono historię, język, kulturę całych narodów, a dziś na terenie byłego ZSRR wszędzie pojawił się problem «ludności rosyjskojęzycznej». To jest wasz termin. A oto rosyjska dysydentka Walerija Nowodworska napisała artykuł «Przyznaję się do zdrady stanu», czyli «Imperium – nie Ojczyzna, lecz katorga». W nim pisze: «Jeśli moja Ojczyzna i Kostroma, i Ryga, i Samarkanda, i Tbilisi, i z tego wszystkiego ma drżeć moje patriotyczne serce, to ono w ogóle zamieni się w kamień, ponieważ człowiek może mieć tylko jeden dom – ojcowski, dziadowski». Tak sądzi wasza rodaczka. Nie jest jedyna. Jesteście dumni i z Puszkina, i z L. Tołstoja, i z F. Dostojewskiego. A F. Dostojewski właśnie tak pisał sto lat temu o Rosji (o ptaku-trójce Gogola) w swojej powieści «Bracia Karamazow»: «Nasza zgubna trójka pędzi jak szalona i, być może, ku zagładzie. A od dawna w całej Rosji wyciągają ręce i wołają, by wstrzymać tę szaleńczą jazdę. I jeśli inne narody jeszcze się od pędzącej, na łeb na szyję, trójki usuwają, to być może wcale nie z szacunku dla niej, jak chciałby śpiewać poeta, lecz po prostu ze strachu, o, zauważcie, ze strachu, a może nawet z obrzydzenia. I to jeszcze dobrze, że się usuwają, a być może pewnego dnia przestaną się usuwać i staną twardym murem w poprzek drogi, i wstrzymają szaleńczy galop naszej państwowości w imię własnego ocalenia, oświecenia i cywilizacji». Jak widzicie, szanowny deputowany, jego przepowiednie się spełniły. Nazywacie szubrawcami, już nie burżuazyjnymi, a «WIEJSKIMI NACJONALISTAMI» prawdziwych bojowników o niepodległość Ukrainy. A wcześniej tacy jak wy w ogóle nazywali Ukraińców „ludźmi drugiego sortu”, a niektórzy deputowani Rady Najwyższej poprzedniego zwołania mówili o Ukrainie „z pianą na ustach”. W waszych artykułach brzmią wyuczone słowa: rusofobia, nienawiść... Czy nie przychodzi wam do głowy, że „jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz”? Oto pewne dane. Na Ukrainie ukazuje się słownik «Alfa i omega». W dziale «Wojny planety» podano, że od 1624 roku do lat 80. naszego wieku wielkie państwa świata rozpętały 62 wojny. Z nich 27 przypada na Rosję. A gazeta «Młodь Ukrainy» (23.01.91) obliczyła, że Rosja w ciągu kilku stuleci prowadziła wojny przez 107 lat. Ile więc własnej i cudzej krwi wylaliście? Ilu zgładziliście ludzi, swoich i obcych? Jak zahamowaliście rozwój społeczeństwa? Czy wasz grzech wobec świata nie jest wielki? Czy to nie nieszczęście dla was samych? Jeśli po rewolucji w ZSRR naliczano 193 języki, to od 1970 r. w Moskwie wydawana jest broszura M. Isajewa «Jest trzydzieści równouprawnionych» (to o językach). Gdzie się to podziało? W informatorze «Prasa w ZSRR w 1973 roku» podano, że drukowanie w ZSRR odbywa się w 90 językach, a w czasopiśmie «Kommunist» (1988 r., nr 15, s. 69) podano, że w naszym kraju proces nauczania odbywa się w 39 językach. Od 1937 do 1988 r. z procesu nauczania zniknęło 5 języków. Czy tym narodom nie boli, że ich dzieci nie mogą uczyć się swojego języka ojczystego? Mam 77 lat. Myślę, że musicie zrozumieć ludzi. Dlaczego pan, szanowny W. Aleksiejew, nie wystąpił z trybuny deputowanego 27 lutego 199? r. i nie wyraził swoich myśli? Czekano na pana. Dlaczego? I dobrze, że w parlamencie są także tak wspaniali deputowani-Rosjanie, jak M. Azarow, W. Suslow, Anisimow i wielu innych – „wspaniali ludzie”, z którymi żyjemy obok siebie przez całe życie. A państwo Ukraina będzie [i jej językiem państwowym] będzie ukraiński. A nasze dzieci niech uczą się także ukraińskiego. Ileż razy, człowieku, znam swój język... ile ż... O. SYDORCZUK nauczycielka-emerytka, wieś Apostołowe, obwód dniepropetrowski

Машинний переклад

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

...ogólnoukraińskiego towarzystwa. Omówienie nowych wiosennych inicjatyw Proświty oraz reakcja na ostatnie antyukraińskie „inicjatywy” kierownictwa charkowskiej Rady Miejskiej i Donieckiej Rady Obwodowej dotyczące nadania statusu państwowego językowi rosyjskiemu na podległych im terytoriach. W tym wydarzeniu wzięli udział: przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, deputowany ludowy Ukrainy Pawło Mowczan, przewodniczący Związku Pisarzy Ukrainy Hryhorij Muszkietyk, dyrektor UNIAN Mychajło Batih, wiceprzewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta», profesor Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki Ołeksandr Ponomariw, przewodniczący Towarzystwa Pedagogicznego im. H. Waszczenki, członek Centralnego Zarządu «Proświty» Anatolij Ohribnyj, dyrektor wydawnictwa „Wesełka”, członek Centralnego Zarządu «Proświty» Jarema Hojan. Istotę inicjatyw Towarzystwa przedstawił przewodniczący Ogólnoukraińskiej «Proświty» Pawło Mowczan. W celu zaprowadzenia czystości i porządku w miastach i wsiach naszego państwa «Proświta» zwraca się do obywateli Ukrainy z prośbą o poparcie akcji przeprowadzenia Ogólnoukraińskiej przedwielkanocnej tołoki od 21 do 24 kwietnia i dalszego prowadzenia jej w tradycyjny sposób. Ukraińskie domostwa zawsze przyciągały oko schludnością i uporządkowaniem; szczególnie dbano o to, by przed Wielkanocą panował ład w gospodarstwie. W UKRAIŃSKIEJ DUSZY Z inicjatywy Ogólnoukraińskiej «Proświty» w ... sali ... odbyła się konferencja prasowa dla przedstawicieli stołecznych środków masowego przekazu. Jej celem było... Jest to tym bardziej aktualne, że trwa odczużenie chłopa od ziemi... Do tych argumentów odwołują się wszyscy, dla których ukraińska ziemia jest matką rodzoną, a nie macochą. Jak świadczą wydarzenia ostatniego czasu, macochą dla Ukrainy są właśnie kierownictwo charkowskiej Rady Miejskiej, Donieckiej Rady Obwodowej oraz szeregu podległych im rad, w tym Rady Miejskiej Charcyzka. którzy natychmiast podchwycili inicjatywę deputowanego Ołeksija i towarzyszy dotyczącą drugiego urzędowego języka rosyjskiego na Ukrainie, i wydali odpowiednie uchwały o realizacji tego postanowienia na podległych im terytoriach, bezczelnie lekceważąc art. 10 Konstytucji Ukrainy i postanowienia obowiązującego prawa językowego. Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» zwróciło się do Prokuratora Generalnego Ukrainy Hryhorija Worsinowa z żądaniem PRZYWRÓCENIA porządku konstytucyjnego na Ukrainie i podjęcia odpowiednich środków wobec jego wyżej wymienionych naruszycieli (teksty apeli drukujemy w bieżącym numerze gazety). Jurij Muszkietyk zauważył, że sytuacja języka ukraińskiego w Charkowie jest znacznie gorsza niż dziesięć lat temu. SPU protestuje przeciwko antykonstytucyjnym działaniom przedstawicieli władzy. Nieprzyciągnięcie do odpowiedzialności przewodniczących wymienionych rad należy traktować jako przestępstwo przeciwko państwu. Najwięcej listów do «Wesełki» przychodzi właśnie z obwodów charkowskiego i donieckiego. W nich ludzie błagają o pomoc w zdobyciu ukraińskojęzycznej literatury dziecięcej. O tym poinformował Jarema Hojan, zaznaczając jednocześnie, że na tych terenach istnieje silna siła ukraińska. I uchwały tamtejszych władców są skierowane właśnie przeciwko niej! GENERALNEMU PROKURATOROWI UKRAINY p. WORSINOWOWI H. Szanowny Hryhoriju Trochymowyczu! Charkowska Miejska Rada Deputowanych Ludowych 27.12.1996 na sesji podjęła decyzję «O realizacji postanowień Konstytucji Ukrainy i ustawy USRR «O językach w Ukraińskiej SRR», która uzakoniła język rosyjski jako drugi urzędowy. Podobne decyzje — o nadaniu językowi rosyjskiemu statusu urzędowego — podjęła także Donecka Rada Obwodowa oraz szereg podporządkowanych jej rad miejskich (Charcyzk, Horliwka). Obecnie na Ukrainie trwa otwarta i szeroko zakrojona dyskryminacja języka państwowego, mimo że art. 10 Konstytucji Ukrainy zapisuje państwowy status języka ukraińskiego, a także w związku z tym, że wymienione decyzje rad do tej pory nie zostały uchylone. Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» prosi Pana o rozpatrzenie naszego zwrócenia się w sprawie bezprawnych decyzji Charkowskiej Rady Miejskiej, Rady Obwodowej w Doniecku oraz innych Rad Deputowanych Ludowych, a także bezczynności odpowiednich miejskich i obwodowych prokuratorów, których obowiązkiem jest nadzór nad przestrzeganiem praworządności w odpowiednich jednostkach administracyjnych. Spodziewamy się, że Pan, Hryhoriju Trochymowyczu, wykorzysta całą pełnię władzy dla przywrócenia porządku konstytucyjnego oraz przestrzegania praw na terytorium Ukrainy i wyda polecenie podporządkowanym Panu prokuratorom dotyczące wyraźnego wykonania nałożonych na nich obowiązków. Prosimy o poinformowanie o podjętych środkach. Z wyrazami szacunku, Przewodniczący Towarzystwa, deputowany ludowy Ukrainy Pawło Mowczan Р Р ЕЕ: ей нан шо 04 я по роя - р чо а - - ж пий ан ураннй рн Е , -- ПИ - - злінийй -.. OŚWIADCZENIE Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki w sprawie antykonstytucyjnych działań struktur władzy w obwodzie donieckim dotyczących obowiązującego ustawodawstwa językowego Konstytucja Ukrainy w artykule 10 ustawowo zagwarantowała państwowy status języka ukraińskiego na całym terytorium Ukrainy. Społeczeństwo ukraińskie miało nadzieję, że po tym urzędnicy różnych szczebli będą dążyć do opanowania języka państwowego. Chodzi przede wszystkim o urzędników państwowych, którzy są najbardziej zobowiązani władać językiem swojego narodu i swojego państwa. Jednak dalsze wydarzenia świadczą o tym, że w Doniecczyźnie zwierzchnicy zamierzają nie wykonywać prawa, lecz rewidować Konstytucję. Rada Miejska Charcyzka 23 stycznia, a Rada Miejska Horłiwki 20 lutego br. podjęły decyzje o nadaniu rosyjskiemu językowi statusu państwowego na swoich terytoriach. 21 marca Rada Obwodowa Doniecka zamierza nadać rosyjskiemu językowi status państwowy. Co dziwne, pod żądaniem takiej decyzji podpisało się 33 deputowanych Rady Najwyższej z obwodu donieckiego. W ten sposób członkowie ukraińskiego parlamentu domagają się naruszania Konstytucji Ukrainy, którą sami zobowiązani są przestrzegać. Donieckie Obwodowe Towarzystwo «Proświta» zwróciło się do przewodniczącego obwodowej administracji państwowej Serhija Połjakowa z żądaniem uchylenia wymienionych antykonstytucyjnych decyzji, jednak on milczy. Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» wyraża stanowczy protest przeciwko decyzjom struktur władzy w obwodzie donieckim i wzywa Prezydenta Ukrainy, aby był prawdziwym gwarantem Konstytucji. Społeczeństwo traktuje te działania jako polityczną prowokację, dążenie do pogłębiania procesu rusyfikacji Ukraińców Donbasu i całkowitego pozbawienia narodu tytularnego prawa do nauki w języku ojczystym i posługiwania się nim. Działania władz na Donbasie są faktycznym wezwaniem do zniszczenia konstytucyjnej normy o państwowym charakterze języka ukraińskiego na Ukrainie. Ukraińcy nigdy się z tym nie pogodzą. Nie opowiadamy się za wypieraniem języka rosyjskiego i nie dążymy do naruszania praw językowych Rosjan. «Proświta» domaga się jedynie, aby urzędnicy opanowali język państwowy i nie uciekali się do antykonstytucyjnych działań i prowokacji. 4 восзжш 0 пииінииій шо соці З и) ьо ьо - - 26 marca, Kijów ZARZĄD CENTRALNY Anatolij Pohribnyj zapowiedział zamiar wystąpienia z analogicznymi pozwami przeciwko kierownictwu konkretnych zakładów edukacyjnych. Jeżeli wyższe wykształcenie na Ukrainie jest sprawą państwową. Jesteśmy zmuszeni często przebywać w chronicznie przygnębionym stanie, przechodzić na krzyk, aby wypełnić główne zadanie Towarzystwa — zapewnić samoidentyfikację Ukraińców. Należy mieć nadzieję, że Prokuratura Generalna Ukrainy dołoży wszelkich starań, aby połowa ogólnokształcących szkół Ukrainy — nawet według „upiększonych” danych — prowadziła zajęcia w języku niepaństwowym. Ołeksandr Ponomariw postawił swoistą diagnozę: studenci wszyscy są gotowi słuchać wykładów w języku ukraińskim, nie są gotowi – wykładowcy. Generalny prokurator opanuje język państwowy w zakresie, godnym jego wysokiego stanowiska. Odpowiednie nastroje w Ukrainie wzbudzają właśnie tacy deputowani, jak Ałeksiejew z Arkowa. Konieczne jest, aby rząd adekwatnie reagował na podobne prowokacje antypaństwowe. W tym samym duchu, na korzyść zachłannego północnego sąsiada, w granicach państwa prowadzona jest również polityka gościnnych koncertów i występów. Moskiewscy gastrolerzy zatruwają dusze przeważnie młodych Ukraińców niskopróbną, wątpliwą artystycznie produkcją, wywożąc od nas znaczne środki. Trzeba zaprowadzić porządek także w tej dziedzinie, aby oczyścić ukraińską duszę z taniego obcego mułu. Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki również organizuje kursy ukraińskiego języka biznesu z nauką gramatyki. Kursy organizowane są w dogodnym dla słuchaczy czasie w siedzibie «Proświty» lub w pomieszczeniu organizacji, która wyrazi chęć nauki lub doskonalenia języka ukraińskiego. Kurs jest przewidziany na ... godzin akademickich. (Kontakt pod adresem: Kijów-1, zaułek Muzejny, 8, faks 228-45-80) «Proświta» zwraca się z odpowiednim apelem do Prezydenta Ukrainy. Bo rozwiązanie poruszonych problemów, jak zauważył Pawło Mowczan, to nie tylko nasza prerogatywa, to sprawa ogólnopaństwowa. 1 DO PREZYDENTA UKRAINY L. KUCZMY Wysoce szanowny Leonidzie Danyłowyczu! Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki jest zaniepokojone sytuacją, jaka wytworzyła się w sferze duchowo-kulturalnej naszego państwa. W ciągu ostatnich pięciu lat w Ukrainie odbywa się bardzo wiele gościnnych występów aktorów i wykonawców z Rosji i innych krajów, których działalność komercyjna nie podlega należytej kontroli ze strony organów państwowych. Brak jest rejestracji, ewidencji koncertów i przedstawień, wymogów estetycznych, jakiejkolwiek kontroli nad tym procesem; większa część dochodów jest ukrywana przed opodatkowaniem. W szczególności, że z uwagi na BRAK potrzebnych dokumentów normatywnych w tej sytuacji organom naszego Państwa, jednocześnie państwo nie ma planowych programów wsparcia dla ukraińskich wykonawców. System wynagrodzeń, który dyktuje rynek, prowadzi do wzburzenia, ponieważ z budżetu państwa nie wpływają środki na kulturę, w szczególności na finansowanie tournée zawodowych zespołów artystycznych nawet w granicach kraju, na strategiczne kierunki kultury oraz na ukrytą ucieczkę środków walutowych za granicę. Prosimy Pana, Szanowny Panie Prezydencie, o poinformowanie Gabinetu Ministrów o tym, czy nie byłoby celowe wprowadzenie systemu kontroli nad działalnością gastrolerską, koncertową i inną działalnością artystyczną na terytorium naszego Państwa, w celu zapobiegania otrzymywaniu zysków poza granicami kraju oraz zmniejszenia odpływu środków walutowych, które mogłyby zostać przeznaczone na rozwój ojczystej kultury. Prezydencki Dekret w sprawie tego przedmiotu Z poważaniem, Poseł Narodowy Ukrainy Paweł MOWCZAN

Машинний переклад

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

Загальні збори Катеринославської «Просвіти», що утворилася 4 czerwca 1906 roku, wysłały telegram do Petersburga na ręce posła Dumy Państwowej Illi Szraga: «Загальні збори Катеринославського українського товариства Просвіта» вітають українську парламентську партію, życząc jej zdobycia sił dla wyzwolenia pognębionego trzydziestomilionowego narodu ukraińskiego, zdobycia dla niego ziemi i wolności, pomocy w stawaniu się samodzielnym gospodarzem na własnej ziemi, zdobywajcie [...] na drodze [...], nie ustępujcie, bądźcie wierni swoim prawom narodowym i wiedzcie, że w tej walce cały naród stoi za wami! Dlatego też nie przypadkiem, że gdy tylko znowu zawiały wiatry wolności nad bezmiernymi przestrzeniami już wtedy bolszewickiej imperium, katerynosławscy Ukraińcy-patrioci wraz z kijowskimi i połtawskimi zainicjowali utworzenie Ogólnoukraińskiego Towarzystwa Języka Ukraińskiego, które z czasem stało się Ogólnoukraińskim Towarzystwem «Proświta» im. Tarasa Szewczenki. Czym żyje dziś to sławne Towarzystwo? Jakie są jego radości i bóle? Osiągnięcia i przeliczenia? Nasz korespondent spotkał się z przewodniczącym obwodowego Katerynosławskiego (Dniepropetrowskiego) zjednoczenia «Proświty» panem Wołodymyrem Zarembą. — Nasza obwodowa organizacja — powiedział pan Wołodymyr — jest jedną z najpotężniejszych. Obecnie liczy 38 tysięcy członków. Wiodące oddziały prowadzą znani na Katerynosławszczyźnie ukraińscy patrioci: profesorowie Anatolij Popowski i Wasyl Skrypka, kandydatki nauk Emma Szapowałowa, Mykoła Tyszczenko. — Jak to mówią, los proświtianina nie jest usłany wyszywanym rušnykiem. — Ja bym tego nie powiedział. Kieruję obwodową organizacją już ósmy rok i wciąż nie opuszcza mnie poczucie, że ktoś nas prowadzi za nos, kieruje na manowce, stale odciąga od konkretnej pracy proświtiańskiej. Nieustannie narzuca nam się bitwy, wzywa do pisania oświadczeń politycznych, pikietowania instytucji państwowych, chodzenia na wiece. Piszemy oświadczenia, pikietujemy, wiecujemy, a siedem lat przekonaliśmy się, że w naszym regionie to konkretnie prawie nic nie daje. Na wiece chodzą ci sami ludzie i ci sami... g przeważnie starsi ludzie. Dlatego też z kolei wam, ale za czerwona władza ignoruje wszystkie nasze propozycje i otwarcie stawia zaciekły opór wprowadzeniu w życie 10. artykułu Konstytucji Ukrainy. Niedawno pod naszym naciskiem utworzyli Komisję Odrodzenia Narodowego, ale w niej „rządzą” zaciekli ukrainofobi. To oni doprowadzili do uchylenia decyzji miejskiego komitetu wykonawczego o przemianowaniu nazw ulic i stacji metra. I nie może być inaczej, skoro nawet burmistrz miasta (człowiek państwowy!) rozmawia z ludźmi w języku niepaństwowym. — I w Kijowie władza czerwona. Co więc robić? Siedzieć założywszy ręce i czekać, aż władza zmieni barwę i zwróci się twarzą ku Ukrainie? Musimy my, prosvitianie, wychowywać świadomość narodową ludu, wtedy on, wychodząc na wielomilionowe wiece, zrzuci czerwoną władzę, tak jak to zrobiły narody Europy Wschodniej. — Co my robimy. Niesiemy nasze prawdziwe i nieskażone słowo Proświty do mas. Opowiadamy o Ukrainie i o tym, „czyimi jesteśmy dziećmi”, nie tylko uczniom, ale i studentom, żołnierzom i oficerom, robotnikom i urzędnikom. Bardzo nas cieszy i napawa nadzieją to, że do Proświty siczesławskiej po raz pierwszy od tych lat zaczyna garnąć się młodzież. Dla niej, dla młodzieży, założyliśmy studio literacko-artystyczne, akademię młodzieżową, szkołę duchową. I oto pierwszy rezultat: na uroczyste posiedzenie, poświęcone Dniu Soborności Ukrainy, przyszło tylu młodych, że nie było gdzie szpilki upuścić. I „okrągłe stoły”, które organizujemy wspólnie ze Związkiem Pisarzy, również chętnie odwiedza młodzież. Wspólnie ze studiem teatralnym i Stowarzyszeniem Ludowych Teatrów organizujemy dwuletni festiwal „Wiosna Teatralna”, którym planujemy objąć nie tylko miasta i miasteczka, ale także najbardziej odległe wsie obwodu. Odezwijcie się więc, bracia moi... OBWODOWA GAZETA NARODOWA W DNIEPROPETROWSKU 1566-199/ Wychodzi od grudnia 1990 r. NADESZŁA GODZINA PRACY! Bardzo pomagają nam w kształtowaniu świadomości narodowej własny kanał radiowy i własna gazeta „Siczesławski Kraj”, którą bezpłatnie rozsyłamy do jednostek wojskowych oraz bibliotek szkolnych, miejskich i wiejskich. Dzięki naszym staraniom w obwodzie otwarto trzy cerkwie Ukraińskiego Prawosławnego Kościoła Patriarchatu Kijowskiego oraz wzniesiono kaplicę Pamięci ofiar bolszewickiego Hołodomoru 1932–1933 lat. Proświtianie w całym obwodzie poszukują imion tych ofiar i wpisują je do Księgi Pamięci. A szczególnie dużo uwagi poświęcamy pracy z wojskowymi: występujemy w jednostkach z koncertami, bezpłatnie rozpowszechniamy ukraińskie gazety i książki, pomagamy urządzać w ukraińskim duchu świetlice żołnierskie. A nasz weteran Iwan Dmytrowycz Rybałka występuje przed wojskowymi z wykładami na temat historii ukraińskiego wojska. – Katerynosławska «Proświta» uważała za najważniejszy odcinek swojej pracy wychowanie narodowej świadomości naszego chłopstwa. U nas dość dobrze pracują ogniwa we wsiach Bileńszczyna w rejonie piatichatskim oraz Hanniwka w rejonie szyrokiwskim. Ale to dopiero początek. Godzina, jak powiedziałaby Lesia Ukrainka, na pracę nadeszła. Jeśli chcemy bogatej i niezależnej Ukrainy, to musimy, zwłaszcza my, proświtianie, pracować, nie składając rąk. Rozmowę prowadził Mykoła Łytwyn. Od redakcji: serdecznie witamy wszystkich proświtian Dniepropetrowszczyzny, twórczy zespół oraz redaktora naczelnego gazety «Sacheslawski Kraj» z okazji ukazania się w świat 50. jubileuszowego numeru. Z rosą i wodą, drodzy nasi pobratymcy! ее і - о W Zaporożu 15 marca odbyła się sprawozdawczo-wyborcza konferencja obwodowego zjednoczenia Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki. Na obrady zebrali się proświtianie niemal ze wszystkich rejonów i miast zaporoskiego kraju. Sprawozdanie przedstawił przewodniczący obwodowego zjednoczenia Harij Kałajda. Obok bezsprzecznie pozytywnych stron działalności zaporoskiej «Proświty», takich jak zorganizowanie naukowo-praktycznej konferencji «Skutki rosyjskiej katastrofy totalitarnej i demograficznej dla Południa Ukrainy i Kubania» (16 listopada 1996 r.), wsparcie dla gazety «Światło Oriany» oraz znaczna praca organizacyjna nad tworzeniem rejonowych ogniw Towarzystwa, mówiono także o całym szeregu niedociągnięć i błędów w pracy zjednoczenia, nie wszystkie z nich zostały jednak jasno sformułowane. ani własnych pomieszczeń, ani grafiku przeprowadzania ogólnych zebrań, jak zwykle praktykuje się w innych organizacjach. Nawet przydzielone «Proświcie» pomieszczenia zostały utracone przez miejską organizację. Tak i nie mając niczego, negatywny radykalizm byłego kierownictwa miejskiej organizacji, którą kierowała osoba o nazwisku Symonenko, fanatycznie nastawiona do Ukrainy, przejawił się w próbach wykluczenia z «Proświty» w ... motywując to tym, że członkami Proświty mogą być wyłącznie «prawdziwi ...» ... zaporoskich zwolenników Głównej Praukraińskiej Religii Rodzimowierczej liczy ponad 1000 wiernych, patriotycznie nastawionych do Ukrainy. Historia się powtarza: za czasów UNR państwowcy z ... programem socjalistycznym znów szukają zwolenników, tych, którzy są w większości socjalistami. Osiemdziesiąt lat temu tak właśnie Wynnyczenko oświadczył, że nie ma Ukrainy, jeśli on ... «patriotów Ukrainy» ... wrogów dla siebie właśnie w szeregach ... ukraińskiej! Dzieje się tak dlatego, że poważnych politycznych przeciwników oni się boją, MOGĄ współpracować na zasadach parytetowych chyba tylko z powodu swojej niekompetencji i ograniczoności. Taki styl pracy jest charakterystyczny dla tych, którzy sami praktycznie nic nie osiągają w sprawie zniesienia otwartej dyskryminacji obywateli mówiących po ukraińsku w instytucjach państwowych, w transporcie, w życiu społecznym i codziennym. U takich „patriotów” zazwyczaj brakuje zarówno cierpliwości, jak i umiejętności, by stale i konsekwentnie współpracować z miejscowymi strukturami władzy nad planowym przejściem zakładów oświatowych i urzędowania na język państwowy. Cała ich energia skierowana jest na pouczanie, demaskowanie i inne oskarżenia wymyślonych wrogów, których szukają nawet tam, gdzie nic nie ma. Charakterystycznym przykładem może być reakcja grupy „zatwardziałych patriotów” na wystąpienie działaczki Proświty p. Kryszталь. Inteligentna kobieta, władająca dobrą ukraińszczyzną, spokojnie i poprawnie przypomniała obecnym o podstawowych zasadach prosvitnictwa, odrodzenia języka, kultury, duchowości, narodowej pedagogiki i ukraińskich tradycji wśród wszystkich warstw ludności. Próbowała zwrócić uwagę także na te problemy, które, jej zdaniem, trzeba pilnie rozwiązywać, pracując z władzą, rozwiązywać w sposób tolerancyjny i na zasadach szacunku oraz porozumienia, ze żalem wyrazić do końca swoje zdanie. Proświtianie nie pozwolili jej nawet na kilka zdań w sprawie regulaminu. Wrażenie było takie, że wystąpienia, przepełnione oskarżeniami wobec przeciwników i wspomnieniami o tym, kto co powiedział, nie były wysłuchane z uwagą, a konstruktywne propozycje, zmierzające do poprawy organizacyjnej pracy, współpracy z władzami lub porozumienia między aktywistami, zostały zignorowane. Ale kto co większą ... DAJMY ROBIĆ, ŚPIEWAĆ BĘDZIEMY POTEM ...nacjonalnymi demokratami. Niepokoi, że obok perspektywnie bezpłodnego pseudochrześcijańskiego radykalizmu części proświtian istnieje pewna bezradność i obojętność wobec ukraińskiej prawosławnej parafii, która dzięki zdradzieckiemu proboszczowi przeszła wraz z budynkiem, przekazanym Kijowskiemu Patriarchatowi, do jakiegoś wątpliwej cerkwi. Według niektórych proświtian scenariusz konferencji był w całości cokolwiek interesujący. Zarazem dość bojowa, mityngowa (i z nieustannymi wezwaniami «Śpiewajmy!») atmosfera, właśnie dzięki mądremu i rzeczowemu kierownictwu zaporoskiego Ruchu, w czwartej godzinie nieprzerwanych zebrań przewodniczącym Zaporoskiego Zjednoczenia Towarzystwa «Proświta» wybrano człowieka znanego wśród proświtian regionu, pedagoga, kandydata nauk filologicznych Tarasa Hrehorowicza Szewczenkę. W konferencji uczestniczyli odpowiedzialny sekretarz Towarzystwa Mykoła Nesterczuk oraz kierownik informacyjno-oświatowej działalności Towarzystwa Ołeksandr Laszko. Ziemia zaporoska ma szczególne geostrategiczne znaczenie w sprawie ukraińskiego odrodzenia. Rozsądna konsolidacja narodowa i treściwa działalność oświatowa państwowo myślących sił politycznych Zaporoża, ukierunkowana na demokratyczne reformowanie społeczeństwa, przyczyni się do stabilizacji społeczno-gospodarczej sytuacji. Skuteczna działalność «Proświty» w kozackim kraju nie da szans szowinistom ze wschodu i południa na zamknięcie pasa niestabilności. Dlatego «Proświta» planuje utworzyć w Zaporożu informacyjno-oświatowe centrum i zintensyfikować działalność organizacyjną oraz wydawniczą. Ołeksandr LASZKO Kto jednoczy Ukraińców Ługańszczyzny? Niedawno Ługańskie Obwodowe Zrzeszenie Proświty zorganizowało ogólne zebranie aktywu. Rozmowa dotyczyła zadań każdego członka Proświty w obecnej sytuacji. W pracach zebrania wzięli udział przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, posiadający mandat posła do Rady Narodowej Ukrainy Pawło Mowczan, zastępca przewodniczącego «Proświty» Ołeksandr Ponomariw oraz odpowiedzialny sekretarz Towarzystwa Mykoła Hiesterczuk. Ponieważ problem jest bardzo aktualny, zainteresowanie było duże. Na zebranie przybyli przedstawiciele zrzeszeń proświtiańskich z wielu rejonów obwodu ługańskiego, a także społecznych narodowo-demokratycznych organizacji. Wstępnym słowem zebranie otworzył Pawło Mowczan. Uwagę zebranych zwrócono na konieczność zjednoczenia ukraińskich narodowo-demokratycznych sił w celu obrony swoich praw i interesów, wspólnych wysiłków w budowie państwa ukraińskiego. Za rok odbędą się wybory do lokalnych organów samorządowych oraz do Rady Najwyższej Ukrainy. Od ich wyników zależeć będzie los państwa ukraińskiego, życie nas wszystkich. Początek zjednoczeniu położono 22 stycznia 1997 roku na Ogólnoukraińskim wiecu w Kijowie. Trzeba odrzucić wszelkie osobiste, partyjne i grupowe ambicje w imię wspólnego zwycięstwa, przyszłości naszego państwa i narodu ukraińskiego. Utworzono Ogólnoukraińskie Twórcze Zrzeszenie «Ruch za Narodem, za Ukrainą». Minęły już ponad dwa miesiące, a na Ługańszczyźnie takie zjednoczenie nie doszło do skutku. Narodowo-demokratyczne siły regionu zamknęły się każda w sobie, a to jest niebezpieczne dla wszystkich. Dlatego w poszukiwaniu dróg przezwyciężenia rozbieżności i zjednoczenia sił patriotycznych przed najbliższymi wyborami proświtianie mają odegrać wiodącą rolę w tworzeniu takiego bloku. Zebranie przebiegło burzliwie. Wszyscy jak jeden – za zjednoczeniem, za poszukiwaniem form i metod wspólnego działania. W Ługańszczyźnie są swoje szczególne cechy. Dawna „sowiecka kotlarnia” napełniła miasta szowinistycznym smrodem, a tu szczególnie bezczelny „russkojazyczny element”, który oświadcza: „A Donbas to wam nie Ukraina”. Przykre jest to, że wszystko to znajduje oddźwięk i przychylność w miejscowych organach władzy państwowej, wśród wielu urzędników, a środki masowego przekazu otwarcie to popierają. Powiedzmy, 29 marca w porannej audycji radiowej Ługańskiego Radia, w której występowali kierownicy obwodowej administracji państwowej i inni wysocy urzędnicy obwodu, nie padło ani jedno słowo w języku ukraińskim. A to dzieje się codziennie! Tak więc nakręca się szowinistyczna burza, otwarcie lekceważy się Konstytucję Ukrainy, depcze się prawa Ukraińców, sieje się wszystko obce, antyukraińskie i antypaństwowe. Temu może przeciwstawić się tylko zjednoczona siła ukraińska, a nad tym zjednoczeniem trzeba codziennie pracować. Niestety, kierownictwo obwodowej «Proświty» z różnych przyczyn nie stało się inicjatorem zjednoczenia narodowych demokratów. Już od czterech lat proświtianie nie zbierali się razem, by wypracować strategię i taktykę działania. Jedną z ważnych przyczyn „przeliczeń” proświtiańskiej organizacji, która ukształtowała się na Ługańszczyźnie, była długotrwała choroba przewodniczącej obwodowej «Proświty» pani Raisy Łukjanczuk. W pewnym momencie cicho odeszli od „walki na” obwodowe oddziały związków artystów, mistrzów sztuki ludowej, wielu pracowników oświaty, kultury i inni przedstawiciele twórczej inteligencji regionu. Dziwne było to, że wokół przewodniczącej obwodowego towarzystwa nie skupił się potencjał intelektualny świadomych narodowo Ukraińców Ługańszczyzny. Do centrum kierowniczego przyciągano ludzi nie za oddanie ideii ukraińskiej (jak wymaga Statut), lecz za osobistą przychylność, na przykład sprzedawczynię sklepu Borysową, która swoimi działaniami wprost szkodzi umacnianiu ukraińskiej państwowości. O tym otwarcie i ostro mówiono na zebraniach. Zalecono kierownikom obwodowego [...] przede wszystkim pisarzom, wątpliwych ...mówi się o tym, że rejonowe zrzeszenia Proświty powinny się przygotować i w Trowni przeprowadzić sprawozdawczo-wyborczą obwodową konferencję Proświty. Wszystkim zrzeszeniom Proświty, aby włączyły się w pracę na rzecz przestrzegania norm Konstytucji Ukrainy przez organy miejscowej administracji państwowej. ...każdemu proświtianinowi, aby włączył się... Reagować na każdy przypadek naruszenia, zwracać się do struktur siłowych, sędziów i prokuratury. Walne zebranie proświtian Ługańszczyzny uchwaliło apel do wszystkich narodowo-demokratycznych organizacji, aby zjednoczyły się przed kolejnymi wyborami. Jednym wezwaniem jest: «Ruch» za naród, za Ukrainę. Osobno przyjęto apel do Prezydenta Ukrainy i narodu ukraińskiego w sprawie finansowego wsparcia na budowę pomnika Tarasa Szewczenki w m. ПЛ УГОПН ьку M. LISNYCZENKO и Рой о сти о рн

Машинний переклад

РЕРЖ АВОЧІВОРЕЗІЗІЯ OD AUTORA Panuje rok 1997 od Narodzenia Chrystusowego. W zagubieniu i niepokoju powitał go świat słowiański. Serbię wstrząsają nowe konflikty między rządem a narodem, Rosja pospiesznie stara się zakamuflować wstyd swojej haniebnej klęski w Czeczenii, Ukraina znajduje się na rozdrożu i nijak nie może rozsądnie rozporządzić tym, co zesłał jej Bóg. Słowacja jakby się opamiętała i zajęła się odbudową produkcji. Upadek komunizmu tak wstrząsnął Słowianami, że minie jeszcze sporo czasu, zanim uznają ideę wspólnoty i wielkiej przyszłości. Jakże by inaczej: bez wojny i jakichś kataklizmów naturalnych rozpadło się ogromne imperium, które przez dziesięciolecia straszyło resztę świata widmem światowego komunizmu. W tym artykule przeanalizujemy to, co się stało, i spróbujemy rozwiązać odwieczne słowiańskie pytanie: „Co robić?", ponieważ od tego zależy, czy będziemy narodem przyszłości, czy zginiemy w falach muzułmańskiego morza. Czytelnik znajdzie tu myśli, z którymi wielu od razu się nie zgodzi. Nie warto spieszyć się z takimi wnioskami. Jeszcze niedawno prawie wszyscy uważaliśmy, że komunizm ma wieczne trwanie, a dziś okazało się, że to nic innego jak zwykła chimera. Zatem my, Słowianie, staliśmy się bohaterami tej samej, dawno wymyślonej przez nas bajki. Pamiętacie: „W prawo pójdziesz... w lewo pójdziesz...". Ale zanim ruszymy, trzeba bardzo dokładnie przeanalizować drogę, którą szliśmy do tego rozdroża. Oczywiście najlepiej uczyć się na błędach innych, ale nieuwzględnianie własnych to prosta droga do katastrofy. Ten artykuł składa się z osobnych rozdziałów, na pierwszy rzut oka ze sobą niepowiązanych. Ale razem pomogą nam odpowiedzieć na główne pytanie: w którym kierunku iść, czy też zawrócić do źródeł. Więc w drogę, bracia Słowianie! Po długim śnie stopniowo zaczynają DLACZEGO NARODY WALCZĄ ZE SOBĄ niewidzianego terroru w krajach o orientacji komunistycznej, który pochłonął życie co najmniej stu milionów ludzi. Z powyższego można wyciągnąć jeszcze jeden ważny wniosek: idea jest silniejsza od wszelkich więzi narodowych, etnicznych i innych, bo w jednych przypadkach cementuje i łączy narody i kraje, a w innych bezlitośnie je niszczy. Tak więc ustaliliśmy, że jedną z głównych przyczyn wojen na obecnym etapie jest różnica ideologii, które dzielą kraje i narody na wrogie strony. Do tego trzeba dodać tzw. interesy «narodowe», czyli czysto ekonomiczne przyczyny: stanie się dla nas jasne, że raczej nie w najbliższej przyszłości ludzkość będzie wolna od wojen. Rywalizacja państw i narodów będzie trwać i trzeba to wiedzieć i brać pod uwagę nam wszystkim. Chcę od razu zaniepokoić czytelnika i powiedzieć, że nazywanie współczesną wojną zupełnie czegoś innego niż to, co widzimy na ekranach telewizorów. Tam Ale, jak to ni dziwne, są to wojny wczorajszego dnia. Takie wojny nazywa się gorącymi, i po próbach broni jądrowej stopniowo odchodzą w przeszłość. Na ich miejsce przyszły inne, tzw. zimne wojny. Te wojny toczą się cicho, spokojnie, niezauważalnie. Nazywają się one także ideologicznymi i ekonomicznymi. Przewracając kartki historii, łatwo się przekonać, że najwyższe stworzenia na ziemi zajmowały się jedynie tym, że walczyły między sobą. Istnieją nawet teorie o pożytku z wojen, które rzekomo zmuszały ludzki umysł do pracy w bardziej pomysłowy sposób i tym samym przybliżały współczesną cywilizację. Nie będziemy dyskutować na ten temat, niech tym zajmują się wojskowi teoretycy. Spróbujemy zrozumieć, w czym tkwi przyczyna wojen i dlaczego całe narody i państwa je wszczynają. Czy komunizm? Z zewnątrz komunistyczna idea wygląda pięknie. Hasła wolności, równości i braterstwa, które głosili jej twórcy, znalazły wielu zwolenników wśród społeczeństw różnych krajów, zwłaszcza w niezamożnych warstwach. Największą porażką takiej wojny w społeczeństwie już pięć lat minęło, jak rozpadł się ZSRR, a wielu lewicowców wciąż karmi nas słodkimi bajkami o komunistycznym raju. (...) XX wieku okazał się Związek Radziecki. W ciągu kilku lat, bez jednego strzału na granicach, rozpadło się ogromne imperium, które posiadało kolosalne zapasy broni masowego rażenia, wystarczające, by kilkakrotnie zniszczyć całą planetę. Ale, jak się okazało, nawet tego było za mało. Niestety, do tej pory znajduje się wielu słuchaczy tych bajek. Dlaczego tak się stało? W czym tkwi sekret żywotności komunistycznej idei w pewnej części ludności? Aby to zbadać, rozważmy komunistyczną ideę taką, jaka jest. Gigantyczne imperium, supermocarstwo, poniosło druzgocącą klęskę w sferze gospodarczej i politycznej. Związek Radziecki ze swoją komunistyczną ideologią okazał się słabeuszem w porównaniu z światem zachodnim, przede wszystkim ze Stanami Zjednoczonymi. Społeczeństwo komunistyczne można umownie podzielić na trzy składowe części: pierwsza to ci, którzy pracują, druga to ci, którzy rozdzielają, trzecia to ci, którzy znajdują się pod opieką społeczeństwa. Gdyby było tak, jak głoszą komunistyczni ideolodzy, byłoby to jeszcze znośne, lecz w praktyce ci, którzy rozdzielają, bez względu na to, jakie zasoby materialne i ludzkie posiadają, stają się tak zwanymi wodzami, a po prostu mówiąc, zwykłymi pasożytami. Nawiasem mówiąc, aby utrzymać swoją pozycję, wprowadzają dyktaturę (dyktatura proletariatu, NKWD, KGB itp.). Reżim komunistyczny bez dyktatury to utopia. Tych, którzy wołają o komunizm, interesuje przede wszystkim ta nieograniczona władza, jaką mieli komunistyczni wodzowie w swoich krajach. Nie jest zatem przypadkiem, że narodziła się idea „światowej rewolucji”, aby w skali globalnej przejąć władzę, zniszczyć opozycję i ustanowić absolutną władzę nad światem na wieki. Ale absurdalność tej idei polega na tym, że jest ona skierowana przeciwko rozwojowi cywilizacji, czyli przeciwko jej twórcom. Dyktatura stworzona przez komunistów najpierw likwiduje ich wrogów, a potem także samych twórców. Tak stało się z Związkiem Radzieckim. Przejąwszy przy poparciu ciemnego tłumu władzę, komuniści ustanowili niewidziany dotąd dyktatorski reżim. Wszystkie hasła o wolności i równości zostały odrzucone. W takim systemie nie odkryliśmy niczego nowego, bo dawno znana jest aksjomat: «Idee rządzą światem». Ważne jest tylko wypracować tę główną ideę. Gdzie i jak — oto w czym tkwi sekret. Ale idee nie tylko rządzą, one także walczą ze sobą. Jak potężne są te idee, łatwo przekonać się na przykładzie Serbów, naszych południowych braci Słowian. Historycznie tak się złożyło, że kilkaset lat temu część Serbii — Bośnia — została zajęta przez muzułmanów, druga część — Chorwacja — przez katolików, a reszta pozostała prawosławna. Minęło trochę czasu i jeden naród, z narzuconym mu jednym językiem, przekształcił się w trzy obozy wrogie wobec siebie. Apogeum tych wydarzeń stała się dawna Jugosławia. Innym przykładem może być wojna domowa w Rosji, która podzieliła naród na białych i czerwonych i kosztowała życie około piętnastu milionów ludzi. Ta sama komunistyczna idea stała się przyczyną zle RЧR A NO s RR ER - ks shto vn ny - zhy i t ma she y pay PER Słowo wyżej — ANDRIJ PERWOZWANNYJ niepodległością, Białoruś szuka wyjścia w powrocie do przeszłości. Tylko Polska I jej podstawowy element — robotnik! Przekształcano ich w zwykłych niewolników, którzy musieli w stu procentach wykonywać narzucony im plan. Wszystkie inne kwestie życia pracowników za nich rozstrzygali nowo wyłonieni WODZOWIE. Dopóki istniała dyktatura, państwo jakoś się trzymało, ale wystarczyło je osłabić, jak uczynił to M. Gorbaczow, i ogromne imperium w ciągu kilku lat się rozpadło; inaczej nie mogło być. Podniewolna praca nigdy nie zdoła dorównać wolnej, a w systemie komunistycznym z zasady nie może taka być. Właśnie to prowadzi do zapaści w rozwoju gospodarczym i społecznym, a w końcu do upadku, jak to się stało z ZSRR. Dzisiejsi komuniści twierdzą, że ich duchowi ojcowie szli, rzekomo, nie tą drogą. Dość nas oszukiwać! Niech wszyscy miłośnicy komunizmu zbiorą się gdzieś w jednym kolchozie czy rejonie i w praktyce pokażą, jak bez wszelkich tam wrogów stworzyć ów sam raj. Przyczyna apologetów nieograniczonej miłości do władzy nowych komunistów jest niepojęta dla tych, którzy słuchają awanturników, którzy znów wzywają do powtórzenia niedawnej tragedii. CZY STAŁA SIĘ MOSKWA TRZECIM RZYMEM? Zrozumieć, że droga do komunizmu jest inna, można, ale do tej pory żądza mojego głosu... Około dwustu lat temu apologeci caratu ogłosili na cały świat hasło «Moskwa – trzeci Rzym, a czwartemu nie być». Zostało ono ogłoszone w okresie największych sukcesów wojskowych carskiej Rosji. Podporządkowawszy swojej zwierzchności niemal cały świat słowiański, carska Rosja przekształciła się w potężne państwo, które niemal bez przeszkód rozszerzało się na wszystkie strony świata. Kolonizacja nowych ziem odbywała się pod sztandarem prawosławia, które właśnie w tym okresie osiągnęło największy rozkwit i siłę. Kościół łaciński, przeciwnie, w tych czasach przeżywał wyraźne trudności, związane z rozprzestrzenianiem się idei Rewolucji Francuskiej i wzrostem masowego ateizmu w krajach zachodnich. To właśnie dało powód moskiewskim samodzierżcom do ambitnego ogłoszenia Moskwy nowym centrum chrześcijaństwa po Konstantynopolu i Rzymie. Jednak nie stało się tak, jak się spodziewano. Czas wszystko postawił na swoje miejsce. Kościół łaciński stopniowo odzyskał utracone pozycje i ponownie stał się przywódcą chrześcijaństwa, a rosyjski Kościół prawosławny na początku dwudziestego wieku został praktycznie zniszczony we własnej ojczyźnie przez własny naród. Po caratyzmie nie pozostało zupełnie nic. Bolszewicy wkrótce ogłosili Moskwę – tym razem już jako ośrodek rewolucji komunistycznej – jednak mniej więcej po siedemdziesięciu latach także i ta idea z hukiem upadła. W ten sposób w ciągu niespełna stulecia w Moskwie najpierw poniosła druzgocącą klęskę idea zwierzchnictwa prawosławia, a potem także idea komunistyczna. Paradoksalnie, w obu przypadkach niszczycielem tych idei okazał się własny naród. Co zatem było przyczyną haniebnego upadku najpierw prawosławnego, a potem komunistycznego imperium i dlaczego to właśnie Moskwa uchwyciła się reanimacji idei wcześniej odrzuconych przez cywilizowany świat? Aby to zrozumieć, cofnijmy się do tamtych odległych czasów, kiedy na brzegach siwego Dniepru, w stołecznym grodzie Kijowie, zaczęło się szerzyć chrześcijaństwo na Rusi. Nikt nie zaprzeczy temu oczywistemu faktowi, że to właśnie nauka Chrystusa dała Słowianom nową jakość. Było to przejście do nowego etapu cywilizacji. Ruś Kijowska stała się wielkim państwem właśnie dlatego, że rozumiała swą wspólnotę z Europą i światem chrześcijańskim. Teraz możemy łatwo zrozumieć, jaki los historyczny spotkałby Słowian, gdyby książę Włodzimierz przyjął nie wiarę chrześcijańską, lecz, powiedzmy, muzułmańską. Gdyby tak się stało, to na zawsze oderwalibyśmy się od cywilizacji europejskiej i znaleźlibyśmy się wśród państw muzułmańskich, z ich stylem życia. Geniusz księcia Włodzimierza polegał właśnie na trafności jego wyboru. W Kijowie położono początek jedności świata chrześcijańskiego, a wraz z nią jedności świata europejskiego; nieprzypadkowo na freskach Bazyliki św. Piotra w Rzymie przedstawiono kijowskich książąt Włodzimierza i Uczni. Otóż w 1204 roku spalono Kijów, a wcześniej jeszcze zdobyto Carogród, stolicę Bizancjum. Co mieli robić w tej sytuacji książęta? Europa pozostawała rozsądnym wyjściem, a tym samym organizacja frontu przeciwko Mongołom. Wtedy wyznaczył ją podział między Cerkwią prawosławną a Kościołem łacińskim. Właśnie tym jedynie słusznym szlakiem poszedł książę halicki, który próbował zawrzeć przymierze z papieżem rzymskim w celu zjednoczenia obu Kościołów i zorganizowania wspólnej walki z Mongołami. Jednak w tym samym czasie książę nowogrodzki zaczął prowadzić zupełnie inną, wręcz przeciwną politykę – politykę poparcia dla Mongołów. ...tych żywych? Było sztandarem obrony prawosławia. Oto kiedy popełniono błąd, który tak fatalnie wpłynął na dalsze losy Słowian. Oczywiście w takich okolicznościach Daniło Halicki nie otrzymał tego poparcia Zachodu, na które liczył. Od tego czasu Słowianie znaleźli się w strefie wpływów dwóch zupełnie różnych pod względem charakteru sił politycznych. Ich główne jądro, Ukraina, znalazło się w składzie państwa polsko-litewskiego, w którym dominowała łacińska wersja chrześcijaństwa, a Moskwa przekształciła się w odrębne państwo prawosławne, które przez trzysta lat pozostawało w zależności wasalnej od mongolskich chanów. Co więcej, aby mieć wpływ także na moskiewskie prawosławie, Mongołowie w swojej stolicy Saraju nad Wołgą nawet osadzili prawosławnego metropolitę. Na takim druzgocącym gruncie rozwijały się dalej państwa powstałe na zgliszczach Rusi Kijowskiej. My, współcześni, bardzo trudno rozumiemy tę decydującą rolę, jaką w owych czasach odgrywała religia. Tragizm sytuacji polegał także na tym, że różnica między prawosławiem a łacinnictwem stanowiła drobiazgi. Bo jeśli zagadnienie to rozpatrywać poważnie, to kościół chrześcijański powinien być jeden, jak jeden Bóg, jeden Jezus Chrystus, jedna Biblia. Spór o to, który z chrześcijan jest lepszy, a który gorszy, może rozstrzygnąć tylko sam Bóg. Niestety, ludzka pycha jest ślepa i nierozumna. Dalsze wydarzenia rozwijały się odpowiednio. Moskwa o zjednoczeniu kościoła nawet nie myślała. Odgrodziła się od świata europejskiego i zazdrośnie strzegła dawnej wiary prawosławnej. Właśnie to w zgubny sposób wpłynęło na jej rozwój. Co więcej, stopniowo w Moskwie zaczął rosnąć wpływ religii muzułmańskiej, ponieważ Mongołowie byli właśnie tej wiary. Trudno powiedzieć, jaką drogą poszłaby dalej Moskwa, gdyby nie rozpadła się Polska i nie pojawiło się nowe państwo — Ukraina. Powstaniu niezależnej Ukrainy w dużej mierze sprzyjał konflikt dwóch kościołów, ponieważ Polska rozpoczęła przymusową polonizację Щ ludności ukraińskiej, która w swojej masie była prawosławna. Ważne jest podkreślenie, że Rozu? czasami jednak bierze górę nad ... to zdrowe ziarno, kiedyś zasiane przez Daniła Halickiego, właśnie na Ukrainie wykiełkowało 400 lat temu pod postacią unii brzeskiej. Ponownie podjęto próbę zjednoczenia Kościoła, która, niestety, tak i nie doszła do skutku. Nowe państwo, kierowane przez Bohdana Chmielnickiego, miało orientację prawosławną i to w głównej mierze określiło jego sojusz. Najbliższym sojusznikiem Ukrainy jest więc prawosławna Moskwa. Bardzo ciekawe, jakimi wynikami zakończyły się te dwa dawne fragmenty Rusi Kijowskiej: Ukraina zajmowała pod względem wojskowym bardzo korzystne terytorium, ważne ... ... Ciekawe, że w tym czasie, jedyna, lecz bardzo ... Ludność państwa według różnych szacunków wynosiła około 3 mln osób, ... Panowała tam nieograniczona despotia cara, bojarów, ludność praktycznie była ... , gospodarka była prymitywna. Ukraina owego czasu różniła się od Moskwy pod każdym względem. Jej terytorium ze wszystkich stron otaczali wrogo nastawieni ... Ludność liczyła około miliona osób, przeważnie ... Funkcjonowała cała sieć szkół, rozwijała się literatura, muzyka i sztuki plastyczne, o czym w Moskwie nawet nie marzono. Gospodarka jak na owe czasy była dość rozwinięta, kwitł handel. Najważniejszym osiągnięciem Ukrainy było to, że poziom świadomości społecznej był nieporównanie wyższy niż w Moskwie. Ustrój państwowy można w pewnej mierze nazwać ... , a w Moskwie była to ciemnota ... cara i mnogość ... Czytelnik ma prawo zapytać, dlaczego w ciągu około 340 lat doszło do tego, że państwa stały się tak ostro się różnić ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Dawaj ... ukraińsk ... ... Ми Січ, ... ... ...

Машинний переклад

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

Odpowiedź jest bardzo prosta. Ukraina nadal pozostawała w europejskim kontekście, a Moskwa… Po zjednoczeniu Ukrainy i Moskwy… Z tego, że centrum nowego państwa przeniosło się z Kijowa do Moskwy, wynikły tragiczne skutki: to wpłynęło na dalsze losy zjednoczonego państwa. Nie przypominając sobie zbyt często słów Pierwszego Świętego Apostoła Andrzeja Pierwszozwanego o tym, że to właśnie Kijowowi historia przeznaczyła być kolebką słowiańską, okoliczności przyczyniły się do tego, że światu. Właśnie tutaj znajdują się korzenie słowiańszczyzny, właśnie tutaj są źródła słowiańskiej cywilizacji. Niestety, palmę pierwszeństwa w nowym państwie przejęła Moskwa. Państwo zjednoczone stanowiło groźną siłę, i to bardzo szybko odczuli sąsiedzi, szczególnie wtedy, gdy na tronie pojawił się Piotr I. Zrozumiał on zalety kulturalnego rozwoju Ukrainy i metodą siłową, jak zawsze robiono to w Moskwie, wprowadził ukraińską kulturę na całym obszarze państwa. Ale jednocześnie odgrodził Ukrainę od Europy, od wpływów zachodnich. Piotr zrozumiał, że Moskwa nie może pełnić roli stolicy, i zbudował nową, Sankt-Petersburg, sądząc, że przebił okno na Europę. Ale okno tak naprawdę pozostało oknem, bo drzwi sam zamurował własnymi rękami. Dalej carska Rosja rozwijała się faktycznie w izolacji od reszty Europy. To spowodowało zacofanie i opóźnienie rozwoju społecznego oraz gospodarczego; doprowadziło rosyjskich samodzierżców do tego, co nazywamy rewolucją bolszewicką. Trzeci Rzym rzeczywiście tak się skończył. Ambicje rosyjskich carów pękły jak bańka mydlana. Niestety, po upadku carskiej Rosji, zniszczonej przez własny naród, [Rosja] uchwyciła się kolejnej błędnej idei, tym razem komunistycznej, a Ukraina ponownie zajęła przeciwne stanowisko. Moskwie udało się siłowo podporządkować Ukrainę w ramach tej kolejnej „zdobyczy”. Moskwa doskonale rozumiała znaczenie Ukrainy, bo wcale nie przypadkiem jeden z przywódców bolszewików, L. Trocki, mówił: «Rosja bez Ukrainy – to nic». Rezultat taki sam jak… Rosji, Moskwa… tak samo izolacja, wewnętrzna walka, zapóźnienie… wyszedł na jaw wcześniej: cywilizowanego świata, wrogami, wewnętrznymi i militaryzacja, ekonomiczny krach. Tym bardziej dziwne, że w dzisiejszej Moskwie znów powtarza się ten sam błędny proces. Ledwie otrząsnąwszy się z upadku komunizmu, Moskwa rzuciła się w kolejną awanturę, tym razem zwaną ideą euroazjatycką. Pragnienie panowania nad wszystkim i wszystkimi jest w Moskwie tak silne, że przewyższa zdrowy rozsądek, więc nie próbuje się tam nawet zrozumieć, czym to właściwie jest i z czym to się je. Paradoksalnie, ale tak już jest, że słowo „Moskwa” w języku ludów, które zamieszkiwały terytorium Moskowszczyzny przed przybyciem tam Słowian, oznacza „bagno”. To właśnie ci politycy wciągają nas w kolejną moskiewską awanturę, jak nowi Susaninowie, którzy znów wprowadzą nas w bagno. Nasuwa się naturalne pytanie: jak długo będziemy wchodzić na własne grabie! To przecież dzięki moskiewskim awanturom staliśmy się najbiedniejszym narodem w Europie, chociaż pod względem swoich zasobów naturalnych jesteśmy najbogatszymi na świecie. Zostaliśmy sami z technicznie zacofaną, żałosną, niekonkurencyjną gospodarką. Wyprzedziły nas nawet narody, które jeszcze sto lat temu nazywano dzikimi lub półdzikimi. Oto cena budowy dwóch imperiów, najpierw prawosławnego, a potem komunistycznego. Czy znajdą się chętni, by po raz trzeci pójść za Moskwą błędną drogą?! PO CO POTRZEBNA JEST NIEZALEŻNA UKRAINA? Niepodległość Ukrainy to kluczowa kwestia obecnego stanu spraw słowiańskich. To właśnie w niej dziś zbiegają się wszystkie problemy świata słowiańskiego. Jedni oskarżają Ukrainę o separatyzm i odmowę udziału we „wspólnej sprawie”, inni przypisują Ukrainie rozkład gospodarki i tym podobne. Czy tak jest naprawdę? Spróbujmy zrozumieć, czym właściwie jest ukraiński nacjonalizm, czy jest on pożyteczny, czy szkodliwy dla ogólnosłowiańskiej sprawy! Jeśli chodzi o mnie, to nazwałbym pierwszym ukraińskim nacjonalistą Daniła Halickiego. Bo przecież to właśnie on robił to, za co caryzm, a potem komuniści oskarżali zwolenników i bojowników o niepodległą Ukrainę, nazywając ich separatystami i burżuazyjnymi nacjonalistami. Czytelnik powinien zastanowić się nad takim pytaniem: dlaczego właśnie w Ukrainie jest tak wielu zwolenników niepodległości? Odpowiedź wypływa z głębin naszej historii. Ukraina zawsze była, jest i będzie częścią Europy, była i pozostanie duchowym centrum słowiańszczyzny. Dlatego idea ukraińska to idea jedności Słowian z europejskim światem, czyli idea ogólnoeuropejska. W tym jej piękno, szlachetność i żywotność. Bez wątpienia jest ona diametralnie przeciwna ideom moskiewskim, dawnym i obecnym. Miliony ludzi zginęły za tę piękną ideę ukraińską i nikt nie zdoła jej zdusić. Nie ma wątpliwości, że ona w końcu zwycięży, bo cywilizacji zatrzymać nie sposób. Minie jeszcze wiele czasu, zanim całe słowiańszczyzna zrozumie, że to właśnie idea ukraińska jest ogólnosłowiańska, a idee moskiewskie to droga ku przepaści, jak już dwukrotnie pokazano, ze wszystkimi straszliwymi skutkami. Powoli, ale nieuchronnie Ukraina zwraca twarz ku Zachodowi. Im szybciej to nastąpi, tym z większą nadzieją mogą patrzeć Słowianie we własną przyszłość. ROZUMEM MOSKWY NIE POJĄĆ Przeglądając stary podręcznik fizyki, jeszcze z czasów powojennych, ze zdumieniem dowiedziałem się, że my dokonaliśmy prawie wszystkich odkryć i wynalazków. Takim prymitywnym sposobem bolszewicy nadal wychowywali nas w tym samym duchu, co ich poprzednicy. Przecież od czasu, gdy Moskwa zaczęła rządzić, wszystko u nas miało być inaczej niż u innych. Rozstaw torów kolejowych dla jakiegoś powodu zrobiliśmy swój, częstotliwość prądu elektrycznego ustaliliśmy swoją, standardy dla telewizji, techniki obliczeniowej i wiele innych wymyśliliśmy własne. Chciano nawet z nas zrobić jakiegoś nowego człowieka, homo sovieticus. A co z tego wyszło, wie każdy. Stoją rodzime zakłady, bo nikt nie chce kupować przestarzałej techniki. A tak zwany nowy człowiek jeździ z torbami po całym świecie, żeby jakoś przeżyć. dobrze, to wszystko, że tak powiem, drobnostki. Główna bieda zaczęła się wcześniej, wtedy, GDY po zjednoczeniu Ukrainy i Rosji Moskwa zaczęła prowadzić własną politykę wielkomocarstwową. Fatalnym błędem Moskwy było jej własne rozumienie chrześcijaństwa. Moskwa uważała prawosławie za jedynie słuszny wariant nauki Jezusa Chrystusa, a wszystkie inne warianty uznawała za fałszywe. Na Zachodzie również, w przeciwieństwie do takiego podejścia, zaczęto nazywać cerkiew prawosławną ortodoksyjną i zerwano z nią wszelkie związki. A dalej wszystko potoczyło się tak, jak musiało być. Carska Rosja praktycznie pozostała jedynym prawosławnym krajem w Europie i dlatego nie przypadkiem cerkiew prawosławna zaczęła opierać się na caryzmie, a caryzm na cerkwi. Stało się rzeczy nieodwracalne – sumienie połączyło się z władzą, religia i polityka poszły jedną drogą. Oprócz hasła «Moskwa – trzeci Rzym...», apologeci caryzmu wymyślili także inne bzdury, na przykład Wielka Rosja, Mała Rosja, starszy brat, młodsi bracia i tym podobne. Po tym nie ma czemu się dziwić, że ostateczny wynik nadszedł bardzo szybko: rewolucja bolszewicka postawiła kropki nad «i». Cerkiew prawosławna i caryzm zostały zniszczone przez własny naród. Bolszewicy przejęli te same metody, tylko zastąpili prawosławie komunistyczną ideologią. Wynik ten sam. W Moskwie po wszystkich tych wydarzeniach tak naprawdę nie zrozumiano, co właściwie się stało. Nawiasem mówiąc, ignorowanie nawet własnych błędów to dziwna i niezrozumiała cecha moskiewskich polityków, inaczej nie pojawiłoby się to skrzydlate powiedzenie Tiutczewa «Umem Rossiju nie ponjat...». Odbudowana na komunistycznych ruinach rosyjska cerkiew prawosławna we współczesnej Rosji prowadzi tę samą, aż do bólu znaną politykę – izolację od łacińskiego chrześcijaństwa, sojusz z władzą. Znów ignoruje się nawet oczywiste prawdy. Przecież żaden z hierarchów cerkwi prawosławnej nie potrafi powiedzieć, dlaczego w prawosławnych zachowano stary kalendarz juliański, dlaczego nabożeństwo w cerkwi odbywa się w niezrozumiałym języku, dlaczego uważa się nas za jakichś szczególnych chrześcijan, nie takich jak wszyscy. Dlaczego tak się dzieje i kto na tym korzysta? to jest potrzebne! Oczywiście nie wierzącym, ponieważ przez to zamieszanie Cerkiew traci miliony swoich współwyznawców. Sprawa doszła do tego, że w niektórych krajach prawosławnych papieża rzymskiego szanuje się bardziej niż własnych hierarchów kościelnych. Moskiewska Cerkiew prawosławna nijak nie zrozumie tej oczywistej prawdy, że oddalając się od ogólnochrześcijańskiego nurtu, sami, nieświadomie, podcinamy gałąź, na której siedzimy. Żyć w Europie i być w gruncie rzeczy poza nią — takiego błędu nie możemy sobie pozwolić, bo inaczej dzieci nas przeklną. Podział chrześcijańskiego Kościoła w Ukrainie aż na cztery wyznania łatwo wyjaśnić tym, że wśród wiernych РрЕРЖ Ч'ВОУІВОРЕЗІЯ ГІЯ wciąż potężnie toruje sobie drogę ta sama szlachetna ukraińska idea, skierowana na stworzenie ogólnoeuropejskiego domu, ogólnoeuropejskiej Cerkwi, bo bez tego i tamtego nie będzie jednej Europy i nie ma dla Słowian innej drogi. Moskwa podąża innym szlakiem. Znów próbuje wciągnąć w swoją orbitę łatwowiernych, znów grozi NATO, znów wplątuje się w nowe konflikty zbrojne. Ukraina na tej drodze nie pójdzie już za nią. Moskwa tymczasowo była przywódcą Słowian z przypadkowych powodów. Dawna kolonia Rusi Kijowskiej w swojej własnej pysze doszła do tego, że ogłosiła się niemal stolicą całego świata. Ale stało się tak, jak w znanej bajce o rybaku i złotej rybce. Ech, bezwstydną dziewkę urodził Kijów. Przecież w Biblii powiedziano: „Czcij ojca swego...” Tylko głupcy mogą pójść po raz trzeci za ślepym przewodnikiem. Bo jedna rzecz to pragnąć nad kimś rządzić, a zupełnie inna — umieć to robić. KTO ZATEM JEST PRAWDZIWYM PRZYWÓDCĄ SŁOWIAN? Dobrze wiadomo, że Katarzyna II i Mikołaj I czynili próby przeniesienia stolicy imperium z Petersburga na Ukrainę. Jeszcze wcześniej Piotr I zrozumiał, że Moskwa nie może pełnić roli stolicy, i zbudował nową nad Bałtykiem. Ale i tej stolicy, przy całym jej przepychu, czegoś brakowało, i carowie coraz częściej zwracali swój wzrok tam, na brzegi sizego Dniepru, gdzie od czasów prastarych formował się i rósł wielki naród, nazwany Słowianami. Gdyby to były tylko carskie kaprysy, nie zwracalibyśmy na nie uwagi. Sprawa jest znacznie poważniejsza. Każdy naród jest coś wart tylko wtedy, gdy ma przeszłość, pamięć i świętości. Korzenie Słowian okazały się bardzo głębokie. Sięgały w głąb wieków, aż do kultury trypolskiej, jednej z pierwszych cywilizacji ludzkich na ziemi. Chwalebna przeszłość łączyła ich z Germanami, wspólnym pokrewieństwem z Aryjczykami, pierwszymi rolnikami. Echa tamtych czasów przetrwały do dziś. Jeśli uważnie porównać języki europejskich narodów, można w nich odnaleźć wiele wspólnego. Szczególnie wiele takich przykładów jest w języku ukraińskim. Wiele europejskich narodów, tak jak Słowianie, zachowało tradycje obchodzenia pogańskich świąt, które kiedyś były wspólne (na przykład święto Iwana Kupały). Wszystko to świadczy o tym, że duchowa kultura Słowian organicznie wplatała się w ogólnoeuropejską kulturę i była w niej ważnym składnikiem. Kijów zawsze był historycznym i duchowym centrum słowiańszczyzny i to właśnie w Kijowie Ruś przyjęła chrześcijaństwo. Z Kijowa kolonizacja Słowian szła we wszystkich kierunkach świata. I nie kto inny, lecz jeden z kijowskich książąt, Jurij Dołgorukij, założył Moskwę 850 lat temu. Jak Droga Mleczna rozciągnęła się na niebie z północy na południe, tak i na ziemi od Waregów do Greków rozciągnęła się ziemia Słowian, a w jej centrum lśnił złotymi kopułami siwobrody Kijów. Działo się to wtedy, gdy o Moskwie nie było nawet wzmianki. I nie było wówczas u Słowian tego poczucia niższości wobec innych europejskich narodów, które odczuwamy dziś po moskiewskich eksperymentach. Naród był dumny i wielki, bo szedł na wrogów. I wysyłał naprzód posłów, by ostrzec ich o tym: "Ще є щастя, ще не все втрачено. Пройде час, і, як Фенікс з попелу, встануть słowiańszczyzna..." Ще є щастя, ще не все втрачено. Пройде час, і, jak Feniks z popiołów, wstaną Słowianie przed zdumioną Europą, i przyjmie ona w objęcia swych braci. Bo nie do muzułmanów i nie do Chińczyków wiedzie ich droga. Chrystusowa gwiazda prowadzi Słowian do Europy. A co z Moskwą! Dokąd znowu i znowu próbuje ona wciągnąć Słowian? Nie bez powodu pewien znany poeta powiedział, że patrzy ona na świat «skośnymi oczami». Aby zrozumieć, skąd wziął się ten moskiewski «pogląd», zanurzmy się ponownie w naszą historię. Miejsce, w którym założono Moskwę, zamieszkiwało jedno z plemion ugrofińskich. Tubylcy bardzo szybko zmieszali się ze Słowianami, ponieważ ich poziom cywilizacyjny był nieporównanie niższy. Zmienili swój język na staroruski, przyswoili sobie styl życia Słowian, ale ich dusze były gdzieś tam, na wschodzie, w azjatyckich przestrzeniach. Właśnie ta mieszanina Słowian i wschodnich ludów wydała to, co nazywamy moskiewskim duchem. Moskwa z zewnątrz była rzekomo słowiańska, lecz jej dusza okazała się rozdwojona. Kolejne wydarzenia historyczne jeszcze bardziej wzmocniły tę rozdwojenie. Mamy tu na myśli najazd tatarsko-mongolski, rozszerzenie imperium na wschód aż po Kaukaz. Szczególnie warto zaznaczyć, że Moskwa, prowadząc niekończące się wojny, nigdy nie przekształcała ich w wojny religijne. Tak samo tatarsko-mongolscy najeźdźcy, którzy byli muzułmanami, bardzo tolerancyjnie odnosili się do prawosławia. Fakt sam w sobie bardzo dziwny, jeśli wziąć pod uwagę, że w średniowieczu głównym spornym argumentem w wojnach była religia. Wszystko to można wyjaśnić tylko dwiema Zachodnia przyczynami: słowiańsko-azjatyckim charakterem moskiewskiej kultury oraz wrogim stanowiskiem prawosławia wobec kościoła katolickiego. Właśnie tym można wyjaśnić również to, z jaką bezprecedensową okrutnością Moskwa walczyła z «inakomysłością», zarówno w czasach carskich, jak i komunistycznych. Warto także zaznaczyć, że Moskwa stała się zbiorowiskiem urzędników wszelkiej maści i krwi, i przekształciła się w gruncie rzeczy w rosyjskojęzyczne, międzynarodowe centrum na styku Europy i Azji. Dlatego właśnie Moskwie tak bardzo przypadła do gustu komunistyczna idea, internacjonalistyczna, a w gruncie rzeczy antyludzka w swojej treści. Czy w takich warunkach Moskwa może wyrażać interesy Słowian? Oczywiście, że nie. To nowy Babilon, który prędzej czy później runie. Rozważyliśmy duchowe i polityczne przyczyny upadku Moskwy. Ale jest jeszcze jeden aspekt, czysto ekonomiczny. Spójrzcie na mapę kolei dawnego ZSRR. Zwróćcie uwagę, gdzie jest ich największe zagęszczenie, gdzie skupiają się najważniejsze regiony gospodarcze, a od razu stanie się dla was jasne, jak ogromne straty ponosiła gospodarka, która była zmuszona przepychać masę ładunków przez Moskwę i zapewniać ten sztucznie stworzony na samym północnym skraju imperium region gospodarczy, który nigdy i w żadnych czasach sam się nie utrzymywał. Niczym innym, jak tym, tłumaczy się jego dzisiejsze dążenie Moskwy do tworzenia wszelkiego rodzaju związków, integracji itp., ponieważ dla Moskwy to kwestia życia i śmierci. Tak więc, z którejkolwiek strony spojrzeć, Moskwa jest niezdolna być przywódcą Słowian, i zrozumieli to w swoim czasie nawet rosyjscy carowie. Pora zrozumieć to również nam wszystkim, aby znów nie wpaść w kolejną kabałę. CO ZATEM ROBIĆ? Jedno po drugim rozpadły się dwa rosyjskie imperia. Jak widać z powyższego, właśnie tak musiało się stać. Mając najbogatsze zasoby na świecie, znaleźliśmy się wśród najbiedniejszych krajów. Rozpad imperium daje nam szansę przetrwania, być może będzie to nasza ostatnia szansa, bo kolejnego moskiewskiego eksperymentu nie wytrzymamy. Są dwa główne pytania, które trzeba natychmiast rozstrzygnąć, bo czas działa przeciwko nam, coraz niżej zjeżdżamy w otchłań chaosu gospodarczego i społecznej zamieszki. Trzeba zdecydować, jak iść – razem czy osobno, i dokąd iść – jaki system budować. Rozważmy pierwsze pytanie. Jeżeli spróbujemy znów powrócić do jednej państwa, to może być tylko powtórzenie tego, co już było. Historia pokazała pełną niezdolność zarówno carskiej Rosji, jak i ZSRR. Co więcej, takie nowe państwo może być stworzone tylko na zasadach siły (i będzie stanowić zagrożenie dla całego świata, jak to było wcześniej). Konfrontacja z zachodnim światem jest dla nas śmiertelna ze wszystkich stron. Nasza zacofanie jeszcze bardziej się nasili, a to znów doprowadzi nas do kolejnego upadku, tym razem ostatniego, po którym nas po prostu podzielą i my znikniemy jako naród. Możliwy jest jeszcze gorszy wariant, gdy nasze spory mogą przerodzić się w wojnę światową. To będzie już koniec świata dla wszystkich, czyli Apokalipsa. W ten sposób trzeba iść dalej samodzielnie, ukraińską drogą. Podzieleni, nie będziemy zagrożeniem dla reszty świata, przestaną się nas bać jak trędowatych, zaczną nam pomagać, a potem zrozumieć. Co do drugiego pytania, co budować, to tu wszystko jest jasne. Ludzkość dotąd nie wymyśliła nic lepszego niż gospodarka rynkowa. Im szybciej ją zbudujemy, tym lepiej będzie dla nas. POSŁOWIE Obróćmy się w ptaka i przelećmy nad ogromnym rozpadającym się imperium, które nazywało się Związkiem Radzieckim. Co widzimy z wysokości ptasiego lotu! Zobaczymy, jak z tego rozpadłego imperium kilka nowo powstałych państw ciągnie na zachód, inne na wschód, a Rosja ze wszystkich sił stara się utrzymać je pod sobą. Główna walka toczy się między Rosją a Ukrainą, to dwa bieguny. Ukraina jakimś wewnętrznym instynktem zrozumiała, gdzie jej zbawienie, i dąży do Europy. Na jej fladze kolorów czystego nieba i wspólnego chleba widnieje trójząb, znak Świętej Trójcy. Ze ścian świętej Bazyliki Świętego Piotra w Rzymie z takim samym trójzębem spogląda na swój naród książę Włodzimierz i czeka na posłów od niego Nad Rosją inny sztandar, trójkolorowy. Jeden z pasów czerwony, koloru krwi. Na sztandarze dziwaczny orzeł z dwiema głowami. Co oznacza ten symbol dla Rosji, czy nie jest on symbolem dwóch religii: prawosławnej i muzułmańskiej? Czy wzbije się w niebo ta dziwna ptaszysko, czy też przez całą Rosję przeciągnie się straszliwa zielona linia, taka sama, jaka podzieliła prawosławnych i muzułmanów na Cyprze? Z niepokojem i nadzieją patrzy na Wschód Europa. Ona doskonale rozumie znaczenie swoich wschodnich granic. Ruś Kijowska powinna była stać się na Wschodzie potężnym przedmurzem całej Europy. Wołodymyr DEREWIJ я РОВОМ при, "о ДИ 5 я, -б- 7, гм "обо - о - б - , ка М "Р жі пл 7 м В з або "г . пре. кі чі ж р! фан Її з РРО - отрую о | ЗРО й - » з | їж - | ТТ о рм. - то -Ь - - "ни "к. й р 3 - чі ма ї и | ї

Машинний переклад

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

Nie każdemu, lecz tylko artyście obdarowanemu przez Boga, dane jest samotne cierpienie, które w przezroczystą koronkę Słowa ubrał znany włoski, a precyzyjniej sycylijski poeta Mario Grasso, któremu „głos antycznego morza” wyszlifował i wyszeptał tę oto perłę: wiersz „Chłód”. Przenikliwe przeciągi tysiącleci krzyżują się tam, gdzie w rozpostartych skrzydłach czasu, gdzie liczy się nie sto – MILIONY! zagubionych w wietrze». Przebywając w samym epicentrum tego cyklonu, wychwytuje on przenikliwym wzrokiem i przetapia w tyglu własnego sumienia kosmiczny ból, choć i ona, jego samotna dusza, niesie także swój – od Boga – cierpiętniczy, własny, bynajmniej nie mniejszy. Z tego bólu wyrastają na płótnie kwiaty cierpienia – żywe w załamaniach zimowej rosy – przezroczyste jak kryształ. Tulisz się do nich – raz spojrzeniem, raz skrajem serca – i sam się palisz. Nie ogniem – ogniskiem oczyszczenia: «wokół nie ma przestrzeni, jest tylko CHŁÓD, w którym gdzieś i ja się tam zagubiłem». Mistycznym chłodem wieje od obrazów odeskiego artysty-grafika Ihora Markowskiego. Nie tym przenikliwym, który spopiela twoją istotę, lecz tym, który rodzi w tobie ognisko współudziału w akcie kosmicznego działania, dokonywanego przez władcę «daru samotnego cierpienia». Ziemskie zameldowanie artysty zostało tu świadomie wzięte w cudzysłów. Nie ma granic bólu, tak jak nie ma ich w pięknie. A jeśli człowiek jest cząstką Wszechświata, która nosi Wszechświat w sobie, nie ma znaczenia konkretnie wskazane miejsce zatrzymanej chwili. Zatem miejscem działania jest Dom na Ziemi, nad którym w górze – niewidzialne Wszystkowidzące Oko. A Władcza Ręka Tego, Który Wodzi Wszystkim, te konkretne małe pejzażowe zakątki z okolic Odessy są zdolne, za pośrednictwem artysty, przesadzić w każdy najskrytszy zakątek błogosławionej Ziemi: tam one się przyjmą i wzrosną w każdej pokrewnej duszy. Na każdym pejzażowym obrazie artysty, choć nieokreślona, wyczuwa się obecność człowieka, nagiego w swojej samotności wobec ogromu Wszechświata. «Nagi przyszedłem!» – czyta się na każdym z nich nienapisany tekst: sam jestem w Bezmiarze, i Bezmiar we mnie. Samotność – jak raj duszy, a jak kara... «Ostatni śnieg» – jak śnieg duszy, po którym przeszła, depcząc, Samotność, «Dacza» – jak miejsce tymczasowej przystani człowieka na tej Ziemi, ziemski układ współrzędnych tej samej Samotności – z wektorem białego dachu-aury ku Niebu; „Zaułek” – jako jedna ze ścieżek ku poznaniu tego, co niepoznawalne – Prawdy, gdzie twoja droga gubi się nie za rogiem – we mgle Przestrzeni i Czasu; „Wspomnienie” – jako to, co przemknęło, nieuchwytne, to, czego być może nie było, „Pejzaż z nastrojem” – jako przypadkowa, niepowtarzalna chwila porozumienia z własnym „Ja”; „Cerkiew” – jako przezroczysty skrzep wewnątrz każdego z nas, skąd tka się niewidzialna nić łącząca dwa ŚWIATY: ludzki i Boży, ziemski i transcendentny… Każdy szczegół na obrazie jest ledwie zarysowany, lecz naznaczony konkretną misją: nieść na Golgotę sumienie artysty, krzyż jego samotności, na którym zostanie ukrzyżowany Jarmarkiem Próżności wobec całego świata – na pośmiewisko czy współczucie? – wie tylko Bóg. Pejzaże właściwie są portretem duszy artysty, jej zwierciadłem, w którym samotność, wszechwładnie rozpostarłszy swe skrzydła, godnie zignorowała grymasy bólu, powstrzymywane wysiłkiem. „Nago przyszedłem!” – dzwoni jak dzwon w skroniach… A może to „płacz syren na starym kamieniu”… Wielcy samotnicy strzegą Iskry Bożej za nieprzenikalnymi murami wieży z kości słoniowej. Nie zawsze zrozumiali dla współczesności, a często słusznie wznoszeni przez przyszłość, uparcie starają się rozdmuchać święte ognisko, by ogrzać – jeśli nie wszystkich, to chociaż najbardziej bezbronnych… Samotność, która spaliła siebie dla… dostępny… Ten „dar” artysta wznosi ze swojej „wieży z kości słoniowej”, rozpięty… „głosów…” – kajdany… i… [dalsza część fragmentu jest nieczytelna] W galerii «Proświta» (zaułek Muzealny 6) 1 [dnia] otwarto wystawę odeskiego artysty-grafika, członka Związku Artystów Ukrainy, członka Narodowego Stowarzyszenia Artystów, uczestnika wielu obwodowych, republikańskich i międzynarodowych wystaw Ihora Markowskiego. Artysta urodził się w 1919 roku w mieście Kotowsk w obwodzie odeskim, ukończył Odeskie Państwowe Szkoły Sztuk Pięknych im. Kostandi (1969 r.) oraz Kijowski Państwowy Instytut Sztuki (1959 r.). Pracuje w dziedzinie grafiki książkowej i sztalugowej. Prace Ihora Markowskiego znajdują się w zbiorach muzeów Kijowa, Odessy, Chmielnickiego, Izmaiła, Kotowska oraz w prywatnych kolekcjach w USA, Niemczech, Grecji, Rosji i Mołdawii. Mieszka i pracuje w Odessie. […] nie oczekuje w zamian nagrody, bo już i tak jest ona naznaczona pieczęcią Wszechmogącego. Konkretne autoportrety artysty dopełniają jedynie to, co już powiedziały pejzaże: «wieża z kości słoniowej». Także tutaj tylko lekko uchyla się krzykiem bolesnym – kute złotem milczenie drzwi. Spośród trzech autoportretów wystawionych na sąd odeskiej publiczności – o Boże! – najbardziej poruszający, aż do głębi sumienia, jest ten, który tak się właśnie nazywa, lakonicznie i prosto: «Portret». Z niego wzrok artysty kieruje się prosto w duszę każdego, wyłania się jakby z przezroczystości, ze szkła. Mało kto wytrzyma ten wzrok. Zarysowany obraz sam nie wytrzymuje własnego napięcia: pod naciskiem okrutnego świata i okoliczności przezroczysta substancja pęka na odłamki. A zbolała dusza próbuje pochwycić je gołymi rękami, zebrać i skleić w całość. I – blednie, ociekając krwią... Walka z własnym bólem, który prowadzi ku Istnieniu, i iskierki nadziei w każdym z odłamków przygasają – już na następnym, «Autoportrecie własnym» – szlachetność cierpienia. Bez krzyku, bez westchnienia, bez wołania o pomoc cierpienie w sobie […] to jedyne, «Wieczorny portret» przypomina czymś, zapewne pokrewieństwem ze światem samotności, autoportret Van Gogha w chwilach jego duchowych niepokojów. A los rzeczywiście nie oszczędza artysty. Za nieocenione dobro, jakim jest dar duchowego wzroku, płaci on cenę nieznośnych cierpień fizycznych, które ciężka choroba podgryza w jego ciele, krępując możliwość ruchu. Fantazja tworzy w każdej chwili, lecz nie tak nadmiernie i impulsywnie, jak u innych ludzi o podobnie gorzkim losie, lecz powściągliwie i oszczędnie. Dostrzeganie tego ruchu przez postronnego odbywa się na poziomie lewitacji: ten, kto kontempluje obrazy artysty, zdoła poruszać przedstawionymi na nich przedmiotami ОНА КИ ДУХОПНИ М ЛІ атопимаримим поглядом пери МА ГИ М 10р00Мм іх у прос тікюрі Мочилєї рушії МУуДОЖ пикатиодро паро ДОЛИНИ ТИ і пори, ям асмик Нокірно й величано несх пипробунання (багаяєстраждань і самоти, ОРЛА РІВ У ВЕС! ПОЛДСОСЮЬКОЇ 1 «idąc brzegiem widząc w szczelinach ledwie ręce zmęczone, tylko chude palce bez pierścieni». Zgubiły się też pierścienie – przelała je za wieczność samotności (niech Bóg będzie jej sędzią) żona, pozostawiwszy chorego artystę samego z sobą, w jego własnej „wieży z kości słoniowej”. Potężna wola życia ratuje go z beznadziei. I jeszcze… jeszcze – ów dar od Boga, który wypędza z duszy zwątpienie. Ten dar tworzy pędzlem i płótnem mistrzowsko, na którym życie trwa już według praw wyższych niż ziemskie. Wtedy świat beznadziei, cierpień i samotności przerasta – przekształca się w wielobarwny, nawet w swojej surowości, Wszechświat Samotności, w którym panuje Harmonia i Porozumienie z Bogiem i z samym sobą. A czasem żyć w nim na stałe, mimo okrutnych okoliczności, to zapewne najwyższa nagroda dla artysty. Wołodymyr GERMA fo PR set -- w RYN - o czyj! - -- p i nki szy nan R ć. R NIE ci szynie cz UKRAIŃSKA MOWA SŁUŻBOWA – tak nazywają się kursy, które Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki prowadzi dla pracowników państwowych, pracowników ministerstw, komitetów państwowych i innych instytucji państwowych. Obecnie takie zajęcia odbywają się w instytucjach (wśród nich: Gabinet Ministrów, Sąd Najwyższy Ukrainy, Ministerstwo Transportu i inne), a napływają nowe zamówienia (Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Gospodarki, Rada Najwyższa Ukrainy). Realizacja kursów stała się możliwa dzięki wsparciu materialnemu Ogólnego Komitetu Pomocy Ukrainie (USA, New Jersey) i Fundacji Pomocy Ukrainie (USA, Ohio). Może to wydawać się dziwne, że w nauce języka ojczystego pomaga nam diaspora, jednak wiele ministerstw i urzędów znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i mimo najszczerszych chęci nie może opłacić nauki. Dlatego zrozumienie i wsparcie tej sprawy ze strony zagranicznych organizacji społecznych są bardzo cenne i ważne. Zajęcia prowadzą wykwalifikowani wykładowcy Międzynarodowego Instytutu Lingwistyki i Prawa oraz Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. T.H. Szewczenki. Słuchaczom podoba się, że zajęcia odbywają się nie tylko w formie suchych wykładów, ale czasem jako gra lub dyskusja. Wykładowcy są zadowoleni: ciekawa, poważna (tylko na pierwszy rzut oka bardzo surowa) widownia, wspaniała, życzliwa atmosfera i szczere zainteresowanie. Grupy, w których powinno być 15 słuchaczy, odwiedza czasem do 40 osób, i nikt nie opuszcza zajęć. Prowadzą grube notatki, poważnie pracują z zalecaną literaturą, piszą dyktanda, zdają egzaminy według biletów egzaminacyjnych; krótko mówiąc, są to pilni uczniowie, co bardzo nas, nauczycieli, cieszy. Mamy więc nadzieję, że nasze kursy mogą poprawić znajomość języka państwowego wielu obywatelom Ukrainy i przyczynić się do szerszego używania go przez urzędników państwowych. Olha Szwed PROŚWITIANIE GWARDZISTOM 9 marca, w dzień, kiedy cała Ukraina w «jednym cichym SŁOWIE» wspomina swojego Narodowego Proroka Tarasa Szewczenkę, Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» zorganizowało z udziałem studentów Kijowskiego Państwowego Konserwatorium Muzycznego im. R.M. Glière'a oraz oficerów Oddzielnej Gwardyjskiej Dywizji Ukrainy koncert. Wśród występów najlepszych uczniów училища — wiodących... "б. ГІС - - ; а koncert Ля Гі ДІ зніс ІЬНОЇ чиспяться ниніші ні прки Hliisia Powolij artyści ukraińskiej estrady: Irina Bilyk, Ї kra achuk. Tego roku w klubie „Kiaciono”... na naszym Podolu... opanowali: przed młodymi... wokaliści zespołu „Lunapa”... tego dnia w programie twory ukraińskiej i zagranicznej klasyki, obudziły w młodych sercach najjaśniejsze uczucia. Szczególne miejsce w koncercie zajmowała Szewczenkiana i radośnie uświadamiać sobie, że na straży Ukrainy stoi dziś nie tylko Słowo Szewczenki, ale i niezawodna tarcza, odważnego wzięcia narodowych gwardzistów, ale też odrodzonego państwa. Od naszego korespondenta. W Kijowskim Domu Nauczyciela odbyła się naukowo-praktyczna konferencja dotycząca humanitaryzacji edukacji. Przed pedagogami z referatem naukowym wystąpił sekretarz naukowy Instytutu Dydaktyki Akademii Nauk Pedagogicznych Jurij Iwanowycz Mały. Przedstawił on swoje wystąpienie, zatrzymując się na podstawowych priorytetach i treściowych aspektach nowej Koncepcji..., nie sam zawartość wystąpienia, lecz chcę je skomentować. Zastanówmy się, czy to jest możliwe. Dopóki bowiem ogólnokształcące szkoły państwowe mają edukację, która... zapewnia państwowe wykształcenie. Zatem jaką politykę „Cokolwiek zaplanuje państwo” taką politykę będzie realizować w swoim... Państwo... w tym zakresie polityki w dziedzinie edukacji, kultury tego... Jednak u nas system pedagogiczny w sformowanych... próżnia... wypełnić lukę, znalazło się... liczba utalentowanych pedagogów... dla przedszkolnych placówek... humanitarnym... Tylko z... przynęta... Pracy... Chcę. MOLNO ho om rITAnNiI KINO chITsEM» )NEtTITtTuU gu S MiOmMATmM, shcho na tseen chaie nesmidle | chor ANNY li rol «rem aura «viki pid rymy apchlaiug DLA KOGO V SVITI ZHYVEMO? problema bob, tehnychyt plany . V zasoby navchannia biu pek stu derzhaty Gu mantarizatsiia seoity PO riia | aanovycha, po redbachaie nok pilmo nia dysyplii humanitarnoho tsyklu, a semy stori mteratury toshcho ne cherzh z kKonm| si mani dod yikh dkovano, z POGLIaDU « PYTOMA kynOme UI ne uniliui, yaki tsylnin ost iekerzhy iaskoho zhna" derzhapni, prymyshchenno solad' derzhavni, zarobitna plata z za SAOiAMY ukhanoino! li 40 vytchen amache Noia ty pod. syto! rai LIU domi skazhimo, mozhna pobachyty v rem! efe msSPyku, minoru chomu usi homo my u popykhacheme - y prokynulos liuiudetka politiet kozatskym Ma tmim rypoi shie pOopOIMYKh rySy hanlamaiiuntu Za mom cheku uchenniam «humanttarnaatsii seiity» mene ma ura o ia mozhna po otakomu razi zprpguutvеatnyty i o liu pyoruto osionmini asiiemto vmilym ODA Mk Ok MT ie khan pykOozchat mei sUCHASh aukoimii tsAie im SO ne SOlchu pplyvu liaudstva ta osobyste te Yaremy "yyv!| y dobOuzhiu SOachu kallmi ma tsi» osobys tm s norm m r U krym I aana | ORTY I M ko mm Zamianiaka PA | - lia Tte M kys rium u dr hsian, YaR! «- ii Mr ned", do pykhohaniiu suchaesnoho ukriumtsia in AlyknM R u AHA mi kaporiunyavkoHho dumu kaie u; un pry chu kli Chi , Shaanoiuvo kolehy-pchyteli, batky. PROiam 7 prois madskom ti. my puzhadomozhnmy" nmanym Sn AA iriz ZI «am ro hi M povo daie dor p 9 A riudakuii abo zmmortante v! 41.46 Valentyna PAVLYTS' » | providnyi spetsialist vidDashtu mohc chosvity Sekretariatu VUI «Prosvytа t y

Машинний переклад

«Młodej Proświty» — być! Taką „fajną” decyzję podjął piąty zjazd Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta». Nowa organizacja szybko zabrała się za jednoczenie młodzieży, która popiera ideały proświatowskie, szuka sobie współmyślników i, co najważniejsze, chce samodzielnie coś tworzyć. Ośrodki już istnieją w Kijowie, Iwano-Frankiwsku, Tarnopolu i Równem. Czym zajmują się młodzi proświatanie? Iwano-Frankiwska organizacja wzięła na siebie opracowanie dokumentacji i statutu. Tarnopolska «Młoda Proświta» wszelkimi sposobami w tym jej pomaga (tu «najstarsza» młodzież — ośrodek działa już od 1991 roku). Nie jest tajemnicą, że większość istniejących na Ukrainie patriotycznych organizacji młodzieżowych obecnie chyli się ku upadkowi. Kijowscy młodzi proświatanie zaryzykowali i sięgnęli po «nietradycyjne» działania. Chodzi o radio FM, które dniem i nocą «grzeje» uszy młodych kijowian. Twórcza grupa «Młodej Proświty» z entuzjazmem zamierza wypuścić na stołeczne fale całą «flotyllę» własnych programów, które bez wątpienia wytyczą nowe, oryginalne drogi dla narodowej masowej kultury. Ale tworzenie audycji to nie tylko radość twórczości. Nie można ominąć znużenia długimi negocjacjami z radiostacjami i rozczarowania w poszukiwaniu sponsorów. Nie wszyscy wytrzymali taki kilkumiesięczny maraton. Ale ci, którzy pozostali, naprawdę wierzą w swoje idee. Nawiasem mówiąc, te idee zostałyby zrealizowane szybciej, gdyby młodym pomagali doświadczeni fachowcy. Zbieranie materiałów, opracowywanie scenariuszy, praca nad kształtowaniem głosów i tworzeniem własnego wizerunku pod kierownictwem profesjonalnych reżyserów rzeczywiście przybliżają grupę do celu: powstania cyklu młodzieżowych audycji o charakterze informacyjno-rozrywkowym. Twórcza grupa jest gotowa przyjąć nowe osobowości i nowe pomysły. Na autorów czeka także redakcja młodzieżowego czasopisma. Bo to szansa, by zaistnieć dla młodych pisarzy, historyków, biologów, astronomów, socjologów i historyków sztuki, badaczy innych dziedzin kalejdoskopu wszechświata i Ukrainy – jego pełnoprawnej części. Ciekawe spotkania z twórczą młodzieżą Kijowa, która różnymi ścieżkami przyszła do «Młodej Proświty», podsunęły myśl: «A dlaczego by nie stworzyć centrum informacyjnego, agencję artystyczną, która pomogłaby ukraińskiej młodzieży spotykać się, rozmawiać, wspólnie rozwiązywać problemy. Najbardziej zainteresowani młodzi proświtianie podjęli się urzeczywistnienia tej idei w naszym życiu, ubogim w informacje po ukraińsku. Rock-centrum «Młodej Proświty» zrzesza na razie dwa zespoły muzyczne. Czeka na uzupełnienie. Jednym z głównych kierunków pracy «Młodej Proświty» stają się elektroniczne środki przekazu. W tej dziedzinie jest nad czym pracować: mimo wielkiej popularności komputera wśród ukraińskiej młodzieży językiem większości programów pozostaje rosyjski. W «Młodej Proświcie» nie zapominają także o rozrywkowych imprezach młodzieżowych. Szczególnymi osiągnięciami może się pochwalić organizacja iwanofrankowska – jej dyskoteki cieszą się największą popularnością. Mamy nadzieję, że proświtianom XXI wieku uda się połączyć dawne tradycje z potrzebami współczesności. Pawło KARAJCZENCEW, wykonujący obowiązki koordynatora ds. tworzenia «Młodej Proświty» w Kijowie „…wierzycie w wędrówkę dusz”? A w istnienie innych rzeczywistości? Choćby w wyobraźni tych, którzy są obok was. Przykładowo prowadzących ruch «Odrodzenie Średniowiecza» – rycerzy kijowskiego Zakonu Camelota (znanego też jako «Teatr Rycerski») – proszę, opowiedzcie, jak to się zaczęło? Mniej więcej w latach 60. w Anglii powstał ruch «Odrodzenie średniowiecza», który wkrótce rozprzestrzenił się także u nas. Ludzie, którzy chcą jakoś romantyzować ten świat, ulepszyć go choćby w niewielkiej grupie, starają się odrodzić ducha rycerskiego. Najbardziej romantyczna strona historii, jak sądzę, to jednak rycerstwo. Być może w rzeczywistości nie było ono tak piękne z historycznego punktu widzenia, ale ideał jest jednym z najpiękniejszych dla człowieka. To średniowieczny styl życia, a także duchowość i sposób zachowania. Ten ruch zrodziło pragnienie urzeczywistnienia marzeń i fantazji. Tu możliwe jest absolutnie wszystko: od kultu Pięknej Damy, przez magiczne gry, pojedynki i turnieje. Komu co się podoba. — Czy to rezultat wychowania, czy wewnętrzny świat, dany od urodzenia? — Raczej wewnętrzne odczucie. Do nas przychodzą ludzie wychowani w ZUPEŁNIE różnych rodzinach. Ale u wszystkich już w DZIECIŃSTWIE przejawia się pociąg do powrotu do duchowości. Ale aby trafić w rycerskie środowisko i w nim pozostać, wystarczy jak to wszystko wyżej, wystarczy NA RYCERZY NIE CZEKAJCIE, LECZ SAMI ICH POSZUKAJCIE romantykiem. A potem środowisko samo cię zmienia. Nie będziesz już mógł być brutalny, cynicz­nym. Przy czym jedni ludzie znajdują siebie w jednym, inni — w innym. Szukają sobie podobnych. — A jak u was wyglądają turnieje? — Trudno opowiedzieć — lepiej zobaczyć. W większości przypadków zachowany jest kanon angielskich turniejów czasów króla Artura. Z turniejami konnymi są problemy — w każdym konkretnym przypadku trzeba się dogadywać, aby za określoną opłatą wypożyczyć konie i wystąpić. A my wszyscy w zasadzie jesteśmy studentami, Rockefellerów wśród nas jest niewyobrażalnie mało. Za to sami wykonujemy halabardy, włócznie, miecze według wzorów tej czy innej epoki. U nas jest dawna ruska broń i Europy Zachodniej. Obecnie staramy się odtworzyć broń scytyjską. Choć i tu istnieją problemy. Nasz lud w ogólności wychowany jest na książkach. Dlatego kiedy zbroję trzeba wykonać samemu. Nauczyć się szermierki wszyscy są gotowi od razu, a z pracą — trudniej. U nas w zasadzie studenci-humaniści: filolodzy, historycy, znawcy sztuki. I, jak zawsze, robotnik ceniony jest najwyżej. hodujecie młode pokolenie. Jak ono odnosi się do idei rycerskości? — U nas już jest kilkoro dzieci — pażów. Przyswajają naukę łatwiej niż my. Nikt ich nie uczył, że to wszystko jest brednią. Rodzice tych maluchów z zdumieniem zauważają, że zamiast biegać po ulicach i wykręcać żarówki na klatkach schodowych, ich dzieci uczą się heraldyki. Zamiast siedzieć przy komputerze, rzeźbią z drewna miecz. Chodzą na treningi. Ciągle coś czytają. U nas istnieje nawet opracowany własny system rycerskiej edukacji. To wieczorne i niedzielne zajęcia pozaszkolne, na których od wczesnego dzieciństwa wykładane będą historia sztuki, etyka, estetyka, łacina, staro-cerkiewnosłowiański. Pogłębiona będzie nauka epoki — z wytwarzaniem broni, kostiumów, z letnimi obozami, na których odtwarzana będzie epoka i styl życia. Mamy wykwalifikowanych wykładowców. Jedyny problem to pieniądze i pomieszczenia. Na razie wynajmujemy salę gimnastyczną szkoły nr 137 i płacimy za wynajem występami. Wystawiamy spektakle i za zarobione pieniądze kupujemy tkaninę, inne materiały. Tak, skąpstwo rycerzom nie jest właściwe. Gdyby jeszcze problemów było mniej. I więcej zrozumienia ze strony świata. Bo im mniej nasze dzieci będą wykręcać żarówek — tym jaśniej nam będzie żyć. W kim żyje duch rycerski — niezwłocznie szukajcie szkoły nr 1397. Albo telefonujcie do Jurija Papczenki (studenta historycznego wydziału KNU): 972-29-10. Nie tyle robotnik, ile człowiek zdolny zdobyć skórę, żelazo… Jeden miecz można zbierać po całym mieście. Заготовkę na ostrze zrobić w jednym miejscu (wymienić na butelkę). Zawieźć do kowala, żeby wykuł, potem — do zakładu, żeby odfrezowano… Dobrze, że kostiumy można szyć ze skóry — dziewczyny szyją je na swoich maszynach. Pytanie: skąd wziąć skórę? — A u was nigdy nie przyszło do głowy stworzyć wspólnotę, osiedlić się gdzieś na łonie natury, hodować kozy i owce, mieć kuźnię i całkowicie „przenieść się” w świat waszych marzeń? To jest niemożliwe. Chociaż jesteśmy zjednoczeni, to jednak zupełnie różni ludzie. Do tego ж u nas są rodzice, którzy nie zawsze są zachwyceni tym, że mieszkanie jest zapełnione żelazem, drewnem, bronią. Tym bardziej puścić kogoś gdzieś i to na długo. Ten sam kult rycerstwa. Przede wszystkim to szacunek dla rodziców. Właśnie dlatego, że nas kochają i szanują, nie wyobrażamy sobie, jak to — przyjść i powiedzieć: «Mamo, przeprowadzę się na Ałtaj. Pisać nie będę, bo nie ma skąd». — Tak, beznadziejna perspektywa. Ale wy Jarosława MUZYCZENKO шо - -- Р ПОРНО РР ль З ро"

Машинний переклад

Przestąpił próg naszego domu z łagodnym uśmiechem na ustach. Jego błękitne oczy promieniowały tak bezgrzeszną dziecięcą błękitnością, że od razu pomyślałem: ten amerykański Ukrainiec, który dobiegł dziewiątej dziesiątki, znał w życiu tylko radość, a jego dni mijały w szczęściu i spokoju. Nie przeżył nieszczęść, nic niszczycielskiego i tragicznego nie dotknęło jego duszy, nie znał ciężkich walk ani prób, nic nie wiedział o społecznych kataklizmach, nawet nie wyobrażał sobie, jak jęczała, płonęła i konała w mękach moja praojcowska ziemia i jak cierpiał jej naród. Jego mowa cicha, spokojna, łagodna, zachowanie inteligentne, szlachetne, taktowne. Potrafi słuchać innych, jest delikatny i serdeczny. We wszystkim wyczuwalne jest dobre dziedziczenie. A do tego – dobór, nad którym długo i starannie pracowała natura, oraz jego ród. Spokój i łagodność nie opuszczały go ani na chwilę, czego by się nie dotknął swoim sercem, swoją pamięcią, która odwijała i odwijała długie i bolesne zwoje życia. Iwan Matwijowycz Samijłenko. Profesor. Dawny wykładowca jednego z najbardziej prestiżowych uniwersytetów Ameryki. Jeszcze niedawno – przewodniczący rządu na uchodźstwie. Przyjechał z Ameryki po długich dziesięcioleciach rozłąki z ojczystą ziemią, by się jej pokłonić, by złożyć swoje pełnomocnictwa, przekazać klejnoty rządowe... Wypowiedzieć te najskrytsze słowa na Ojczyźnie, które na obczyźnie powtarzał w myślach tysiące razy. Pokłonić się Dnieprowi i Kijowowi Złotoglawemu, a przede wszystkim Prylucczyźnie i najdroższej na świecie wsi – Walkom, skąd bierze początek sławny ród kozackich korzeni Samijłenków. Ta chwila, gdy przekazywał rządowi niepodległej Ukrainy klejnoty ukraińskiego rządu, który pracował przez wiele dziesięcioleci na innym kontynencie, wydawała się zwykłym snem. Zbliżał ją każdym swoim czynem i krokiem, marzył o niej i wypraszał ją u Boga, ale nie wierzył, że to się stanie za jego życia... Iwan Samijłenko urodził się w rodzinie pracowitego Matwija Samijłenki. Ród słynął z pracowitości, gospodarności, utalentowanymi ludźmi, którzy mieli zdolności do każdej pracy i – rzadki skarb ludzkiej duszy – kochali swój kraj, swoją ziemię i chcieli uczynić ją kwitnącą i szczęśliwą. I Matwij Samijlenko był majstrem na wszystkie ręce. Miał i dobrą chatę, i komórkę, i wszelkie narzędzia, zrobione jego własnymi rękami, znał się na technice, potrafił naprawić maszynę parową. A sam był cichy, opanowany, niekłótliwy. Dla ludzi był uważny i łagodny. Nawet komunarom nie wzbudzał „sprawiedliwego gniewu”. Dlatego w czasie pierwszej fali rozkułaczania klepali go po ramieniu i uspokajali: „Ciebie, Matwiju, nikt nie tknie. Jesteś nam potrzebny, będziesz nam naprawiał całą technikę. Gdzie weźmiemy jeszcze takiego specjalistę?”. To była epoka, w której niszczono ukraiński wolnościowy duch, wykorzeniano potężne, żylaste drzewo, które rodziło mądrych i wolnościowych gospodarzy, prawdziwych Ukraińców, a zamiast tego wyhodowano wątły, lękliwy, sztywny typ ludzi o niewolniczym rodowodzie, którymi łatwo kierować, łatwo ich łamać i z których formować posłuszne kołchozowe stado. Co dzień, co godzinę komunarzy wyrzucali z wiejskich chat półnagie „wrogie elementy”. Odrywali im ręce od uchwytów pogrzebaczy i kocherg, od pługa i wozu, od jarzma i kołowrotka. Wyciągali ich z cerkwi w czasie nabożeństw i poganiali do gminy, a stamtąd przerzucali tam, „gdzie Makar cielęta pasie”. Panowała długa, przerażająca noc. Ukraina drżała od rozpaczy i łkania. Dusiła się od dymu palonych „kułackich” obejść i cerkwi, od psiego wycia, od dziecięcego i kobiecego zdziczałego krzyku, od złowrogiego zgrzytu hamulców „czarnych kruków”, które polowały na tych, którzy myśleli, głęboko czuli, którzy umieli pracować. Na każdego, kto choćby myślą mógł przeszkodzić budowie „jasnej przyszłości ludzkości”. Wywożono ich na Syberię, na Kołymę, na Sołowki, albo po prostu rozstrzeliwano w lasach niedaleko RODZINNYCH WSI, wysyłając rodzinom zawiadomienie – „bez prawa do korespondencji...” Epoka ciemnogrodu. Epoka, kiedy płonęły i rąbano ikony, z nich robiono drzwi do chlewów i ferm, z łykiem Bogarodzicy i Spasa... Kiedy pijani, czerwoni od wódki i ideałów brygadierzy kołchozowi na furmankach i bryczkach wjeżdżali w bramy cerkiewne, smagali batogami po twarzach... W jedną z takich nocy zabrano z domu i z zagrody dziada-pradziada Matwija Samijłenkę RN ko winni ʹoiĭnom R zmen R zhy soos A Y DI wsi Wałki w powiecie priłuckim i pognano go w mroźną, zaśnieżoną Kołymę... Jeszcze czarniejsze dni nastały dla jego rodziny... O tamtych czasach ukrywania się i nasłuchiwania każdego szelestu za oknem Iwan Matwijowicz mówi oszczędnie, z przygasłym spojrzeniem, ale bez cienia nienawiści czy zawziętości. Taka to spuścizna. Przecież urodził się z tego, który przyszedł nie po to, by niszczyć ten świat, nie po to, by go zatruwać i trzymać w strachu, lecz by budować, wznosić, pielęgnować, siać, orać, nie krzywdząc ani człowieka, ani ptaka, ani drzewa, ani kwiatka. A potem wyszedł dekret „ojca wszystkich narodów”, że więźniów, „wrogów ludu”, niektórych można wypuścić, jeśli znajdzie się ktoś, kto za nich poręczy. I on pospiesznie zebrał się w daleką drogę. Wrzucił do worka kilka bochenków chleba, byle jakie ubranie dla ojca w nadziei, że wróci z nim do rodzinnych Wałek. Siedem dni szedł z Archangielska do obozu, w którym siedział ojciec. Tydzień brnął nieprzejezdnymi drogami, lasami, grzęznąc po pierś w śniegu. Szedł przez dotkliwy mróz, zamieć i północną bezgłośną ciszę. Grzała go nadzieja, a także te bochenki i kawałek słoniny, którą niósł dla ojca i którą, wierzył, odtuczy go i razem wrócą na rodzinną Ukrainę. Pod wieczór dotarł do obozu. Ujrzał czarną barak i poczuł, jak ściska mu się serce. Ojca poczuł szybciej, niż zobaczył. Ledwo się opanował, by nie krzyknąć z rozpaczy: na pryczy leżał wychudzony starzec z nogami spuchniętymi od głodu. Iwan opowiedział, skąd przybył aż tutaj, pokazał gazetę z portretem Stalina, przekonywał ojca, że wrócą razem, ale ten tylko smutno kiwał głową i patrzył na swoje spuchnięte nogi i wycieńczone, wychudłe ciało. Noc zbierała swoje żniwo wśród więźniów. Iwan patrzył na prycze, gdzie konali wczorajsi giganci — „kułacy”, średniacy z Połtawszczyzny, Czernihowszczyzny, Kijowszczyzny, z całej ojczyzny, i bezgłośnie płakał. Słyszał różne gwary, dialekty, słyszał rodzoną mowę, nawet oddechy i jęki były swojskie. Jeden wychudzony chłopak leżał obok ojca na pryczy i w gorączce majaczył: „Domaho! Wstawaj wreszcie! Już słońce wschodzi! Zaprzęgam wołów! I grabki nie zapomnij!” A w innym końcu baraku ktoś wołał żonę, dzieci, ktoś, umierając, bredził, że siedzi wysoko na furze z sianem i pogania słabym głosem: „Hej, tam, góra, a stodoła — kruta…” Serce, zdawało się, nie wytrzyma tego bólu. Zmęczony, zadrzemał. A kiedy otworzył oczy, było już po północy… M! FR I jo R She SHE MOU Ojca na pryczy nie było. Rzucił się do drzwi i zamarł. Ten obraz stoi przed oczami do dziś. Przez długie dziesięciolecia nie zniknął żaden szczegół, żaden drobiazg nie wyleciał mu z pamięci ani się nie zagubił. Biała bezmiarowa cisza północnej ziemi, skrzypiący, aż niebieski, świtowy śnieg, a na nim — mnóstwo czarnych pełzających plam. To ludzie w łachmanach. Więźniowie usłyszeli o pojawieniu się człowieka z „wolnego świata” i przypełzli, by się pożywić. Zobaczył i ojca. Klęczał i dzielił po kawałku bochenek chleba, który przyniósł mu syn, i dawał każdemu. Jedni odpełzali, inni przypełzali. Gdy w worku nie została ani okruszyna, wrócił do baraku. „Tato, co wy zrobiliście?! — z rozpaczą powiedział Iwan. — Przecież to wasze wsparcie na długą drogę. Jak teraz będziecie?!” „Jak ludzie, synu, tak i ja. Nie żałuj — odpowiedział słabym, równym głosem Matwij Samijłenko. — Niech przed śmiercią połkną po kawałku własnego chleba” Potem nieraz wydawało się Iwanowi Samijłence, że Bóg prowadził go i chronił na wszystkich ostrych zakrętach jego losu, a miarą tego były te bochenki chleba, przywiezione z Wałek, upieczone przez matkę. Że wszystkie hojności życia, których zaznał potem: szacunek i uznanie, święta idea wolności, którą niosą w życiu tylko wybrani i której nigdy nie zdradził, wreszcie przynależność do narodowej elity, rycerzy ducha, przyszły do niego dzięki tym bochenkom, których smak poczuły nie dziesiątki, lecz dobra setka umierających jego rodaków. Że to może oni, ci, którzy jako męczennicy wstąpili do nieba, chronili go każdego dnia, każdej chwili, chcieli tego i nie pozwalali mu upaść w beznadziejności i pokusie w imię świętej idei. Że może zaznał w życiu szczęścia i wszystkich ziemskich radości: za tych więźniów, których przed śmiercią udzielił komunii chlebem rodzinnego kraju. Po ojcu poszli bracia. Jego zaś zbawienną ręką prowadził dobry los. Opuścił na zawsze rodzinną ziemię fizycznie, lecz duchowo i bezinteresownie ... Walkę o Ukrainę prowadził zza oceanu wraz z takimi samymi jak on patriotami. Wiedział o Ukrainie wszystko: znał wszystkie zawieruchy i odwilże, o kołchozach „raju” i trudodniach, znał prosty, udręczony, uciśniony naród, ubrany w wyświechtane kufajki i kirzowe buty. Że przygnębiające wiejskie bezdroża w upale i mrozie prowadzą do kołchozowych ferm, na pola i do zagród, gdzie katorżniczo pracuje się za kosze, szalenie trwoniąc swoją siłę ІАмоИЦциє ноя єс | ри мо О МОРІ гра radziecką imperię. Wiedział o jego ... rany, ... lęk, ... pokorę, ciche gasnięcie ducha, wyczerpanie i przytłumienie. НИИИЕНИМРР о зи -- ; ДР і - ри пан "У ши 5 шт і дово ПРОСВІ - нії нн -- ее і И кан еннісн Z oddali poznawał jego dobrą, zmęczoną duszę; poznawał jego lękliwe dziś, a kiedyś tak nieustraszone, dumne oblicze. Uchwycił jego głęboko skrywane marzenie o wolności. Wszystko wiedział, dlatego pracował codziennie, aby ta wolność stała się rzeczywistością kon Wydarzenia ostatniej dekady zdumiewały nawet jego, Iwana Samijlenkę, obrońcę interesów ukraińskiego rządu poza granicami rodzinnej Ukrainy. Ani na chwilę nie zwątpił w sprawę, której poświęcił całe życie, ale z jakiegoś powodu nie wierzył, że uda mu się przeżyć te niepowtarzalne chwile, które tak bardzo przypominały sen. Barwne żółto-niebieskie flagi nad kijowskimi placami, tryzub, «Ще не вмерла...». Czasem wydawało mu się, że to wszystko maluje jego wyobraźnia. Jednak pod stopami była rodzima ziemia, a nad głową przejrzyste ukraińskie niebo, i powstawało państwo. Może nie takie, jakiego pragnął, jakim je sobie wyobrażał, ale ono istniało. Jego wpływ odczuł także w ukraińskiej Ameryce, gdy tam po raz pierwszy pojawiła się ukraińska ambasada, do otwarcia której tak wiele wysiłku i środków włożył jego syn Oleg Samijlenko. A ponadto odtąd swobodnie jeździ na Ukrainę, chodzi ulicami Kijowa, niepowtarzalnym Andrijiwskim Uzwozem, odwiedza swoją rodzinną Prilucczyznę, najukochańszą wieś na świecie. Długo stoi przy mogile matki i płacze. Przyjechali tu także jego wnuki, Tamara i Oles, dziś już Amerykanie. Zmęczone, zbolałe serce Iwana Matwijowicza radośnie drgnęło, gdy zobaczył, jak jego wnuk płacze i gładzi ogrodzenie, pod którym spoczywa jego prababka, której nigdy w życiu nie widział. Takiego wzruszenia i poruszenia nigdy wcześniej nie zauważał w Ameryce. «Dziadku, — przyznał dwudziestoczteroletni wnuk, — tam, w Ameryce, jestem jakby z żelaza, a tutaj poczułem, że mam serce. Jak mi żal tych biednych ludzi. Podeszła do mnie żebraczka i poprosiła o pieniądze. Dałem jej dwieście dolarów, a ona się przestraszyła. Czy to nie za mało?» Naprawdę zobaczył cud, który działo się z jego potomkami na ojczyźnie. I tym cudem jest głos przodków, głos ziemi praojczystej. Jego przyjazdu zawsze wyczekuje rodzina w Prilukach. W ogrodzie, obwieszonym owocami, nakrywa się stół, przygotowuje się jego ulubione potrawy i zbiera się odnowiony, odmłodzony i postarzały ród. Iwan Matwijowicz z łagodnym uśmiechem na ustach słucha wszystkich i wszystkiego, chłonie sercem Cichy szelest letniego ogrodu, migotanie gwiazd na rodzinnym niebie, oddech rodzinnej ziemi, która tyle pamięta i tyle skrywa w sobie... I myśli swoją odwieczną myśl: ach, gdyby dziś była Ukraina, gdyby tak, jak jego ojciec, jak tysiące milionów zamęczonych gospodarzy, którzy przyszli na ten świat nie po to, by niszczyć, lecz by tworzyć i pielęgnować, właśnie tak żyli bez tej strasznej hordy, która wszystko deptała i niszczyła, od ukraińskich traw aż po ukraińską duszę? Pewnie stałaby się jednym z najszczęśliwszych narodów świata, wśród najbogatszych i najpotężniejszych państw planety. Wraca myślami do Ameryki i przypomina sobie wszystkich i wszystko: twarze, rozmowy, ogrody, kwiaty, hojne przyjęcia pod jabłoniami, astry i aksamitki, płonące na podwórku u kuzynki w Prylukach. W Ameryce czekają na niego i kochają go: żona Dominika, syn Oleg i synowa Chrystia, którą kocha jak rodzoną córkę. Cenią go za dobre serce i za działalność patriotyczną w Związku Ukrainek Ameryki. Czekają wnuki. Ma zgodną, dobrą rodzinę, w której żyje się według ukraińskich obyczajów i tradycji, przygotowuje się ukraińskie potrawy i płyną rozmowy o Ukrainie. Z bólem, z wiarą i nadzieją stoimy na brzegu Oceanu Atlantyckiego. Nieopodal dom Iwana Matwijowicza Huta, gdzie minęła jego młodość, tu został profesorem, wykładowcą na uniwersytecie, tu też dopadła go starość. Serce jego, wiem, przycumowało tam, w Ukrainie. O niej mówi bez przerwy. Za każdym razem, gdy siada do samolotu lecącego do Boryspola, przelatuje nad morzem, przemyśla, przeorywa myślami wszystko, co przyszło mu przeżyć: i bolesne, i tragiczne, i radosne, wzniosłe, wielkie, wszystko, co mieści się w ziemskiej formule: Życie! Widzi matkę, dostojną, cichą gospodynię, w której chacie wciąż schludnie pachnie plackami z makiem, widzi ojca, który kosi żyto przy świetle księżyca, wieczorami... Widzi całą rodzinę, synów i córki, zebranych przy wigilijnym stole. A siebie, na wczesnej drodze długiego i krętego życiowego szlaku. całą Ukrainę, którą bezgranicznie kocha ..., którą są nagradzane ... dzieci narodu niosą krzyż! Mar'jana Myhało – uczennica 11 klasy 155 szkoły m. Kijów.

Машинний переклад

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

Оригінал українською · переклад оновлюється

звіІДдЦ!. подіІОНІЙ ДО ЦІЄЇ, СЛІД СПО- У резнайомити читача з об'єктами чатку ереження та системою координат, спос" вони існують Взагалі, є 4 амміри у акти ення мов у соцальнно етніЧНОМУ досл уетномова - - українська, чеськом госі тощо; 2) говірка -- наприклад ка. фі р алек ти української мови. 3) жар-захід ва певної соціально-вікової и співробітників науково дослідних тутів, банкірів школярів, перекуо, 4) іІдІОЛект мова індивіда. з нас. Мої нотатки люють стан мовлення на рівні жар-об'єднаних )!)а ВІКОМ МОВЦІВ мантами Є молоді люди віком від інФОРРЄ років -- кияни та МОЛОДЬ ЗіІншиИх пед тимчасово мешкає в Києві (на-міст ад, на термін навчання) при ть, якою б мовою не спілкувалися ра олоді люди, вона не є чистою зареською або російською Лише зрідка укра! а почути розмову між собою молоді Мо раїномовної периферії, яка вражає З отою мови, показує пластичність і весь потенціал української мови. А спілкуючись із киянами, ці НОСІЇ ЖИВОЇ гону ови часто переходять на ЗіпСОВану М ійську | хоча таких комплексантів поменшало вони ще не зникли Багато українських слів зустрічається змовах російськомовної молоді. Сея них трапляються ! часто вживані слова З фахового словника молодих молоді люди нерідко вживають нецензурні порівняння Чим нижчий є соціальний рівень мовця, Тим ОіЛьШ гнітюче-убогою, уривчастою 'неоковирною є иого мова Для продавців КІОСКІВ та базарних яток все, що залишається поза рекламою товарів і розмови з покупцем, зводиться до давно усталених привітань і відповідей та уривчастих висловлювань симпатій та антипатій Щодо мовної ситуації в молодіжному середовищі взагалі, то Слід зазначити, що велика увага, яку сучасне суспільство приділяє певним темам, те, на яких аспектах свого життя воно ставить наголоси, впливає на стиль спілкування, спосіб висловлення думок у цілому суспільстві та серед молоді зокрема. Постійне та нав 'язливе нагадування (мас медіа) про злочинний світ, висвітлення комерційних новин (а ще частіше кримінально-комерційних) та звертання, доречне І! недоречне, до біблійної лексики на додаток до тієї штучної канцелярської мови, яку СЄприймають ще й досі за еталон мовної культури у більшості сучасних шкіл, породжують суміш канцеляризмів, жаргону злочинців та чогось на зразок старослов'янщини й штампів сектантськог проповіді у мові багатьох молодих людей Автор не може робити будь-яких прогнозів, але навряд чи ситуація тут швидко зміниться на краще. ПРИЄМНОГО ПРОГНОЗУ НЕ БУДЕ... науковців, студентів, звуконаслідування, слова, запозичені з мовитих, хто невміло переходить на спілкування російською, не може підібрати російського відповідника для українського слова та вживає, зрештою, українське слово, але спотворене Часто мовець не зауважує, що в плині Слів уживає неростиське слово, бо, мабуть, ': вважає його питомо російським. У такий неприродний спосіб українська мова повертається до дітей тих, хто знехтував колись нею Коли ж російськомовна молодь починає говорити українською, в її мові спливає багато слів, які не відпоОВвІДаюЮтТьЬ літературній нормі. Це -- почуті в середовищі люмпенізованих Вихідців ІЗ Села штампи на зразок «Моя мама робе секретаршою». Такі речі звичайно викликають вибух сміху, і це бентежить мовця, він починає боятися вдруге заговорити українською, очікуючи від самого себе лише помилок Щодо культури мовлення та вміння чого І послідОВНОГО викладення дудо то висновок можна зробити досить имістичний. Найбільш лаконічною та точною у висловлюваннях є читаюча інтелігентна молодь, де б вона не навчалася чи працювала Розмови у МОЛОДіжному середовищі культурно ве- ДУТЬ ті молоді люди, які багато спілкуються зі старшими за них птелігентними людьми. Вони нормують кн мову відпОвідДНнНО дО вищих зразків, ' Які зустрічаються серед однолітків Оліпшує мову молодої особи і вступ до Проте чіткість висловлювання як ійна риса мовлення цієї людини не а б зберігається після першої сесії, вн Зникає г раніше. Іноді правильи ладання думок ще не свідчить про тая пнсть мови юнакачи дівчини. Чассередови розмови в молодіжному лексико ищі рясніють ненормативною чиняє Ю, ДО вживання якої іноді! СПри- Аню тема розмови Описуючи НІ СИТУації, складності у навчанні, Розуміння співрозмовника також часто ускладнює вживання таких сленгових слів, значення яких у молодіжному жаргоні набуло ширшого значення порівняно з тим, яке вони мали унормативній мові. Почувши твердження «Цю книгу написала подруга», людина, не знайома Зі сленговими виразами, захоче з'ясувати, чиєю подругою є авторка книги. Нас-правд! ж це слід розуміти, як «Цю книгу написала жінка» Така фразаможе збити з пантелику також і молоду людину, яка знайома зі сленгом і ним користується, бо слово «подруга», хоча й має вже свій ВвідпОВІДНИК у молодіжному жаргоні, ще не втратило у молодіжних колах свого первісного значення. Багато сленгових слів мають досить широке значення, його навіть краще назвати розпливчастим, а не просто широким, і мовець вживає ці слова на свій розсуд, додаючи ім власний значеннєвий відтінок у контексті розповіді Всецезбіднює активний словниковий запас молодої: людини Розбещена існуванням таких слів, вона не шукає більш точних виразів І, в результаті, не хоче проявляти через мову своюінНндиИВІДУальність, задовольняючись тим же, що вживають у свои мові ровесники, идучи шляхом найменшего опору | задопомогою позиченого вульгарного слова ставить поруч із вульгарним значенням свою ідею. На жаль, до сказаного не можна додати більш приємних і бажаних для нас фактів через те, що авторов! таких спостерігати не доводилося Прогнози вже згадувалися щодо певного аспекту цієї розвідки, але оптимістично передбачати зростання мовної! культури та очищення української мови ВІД чужих нашарувань взагалі буде передчасним Зараз позитивні висновки чи прове а є результатами самонавіювання за | шкідливої і для життя суспільства, а особи, яка це робить, КОЛИ В стосується суспільства Марта АРГАТ В о нан Ілька років тому бу тьдозерами Зру иновано старовиння україиське "сло Безцінний чорнозем пере "Піно з глиною та паском, знищено ні Киев: десятки родинних гніздо І на око: о ТоННИУ '» Явилася ше одна хаботична гру ПО при РІВ вищих за СУМНОГЛНІМ ЦІ д0тяги 1» поверхів на лесять, та роеє Ж ІМ Теле п нся 10 омріяних рядовим обива Т Біличі во ьких хмарочосів ТР нКл на початку пашого століт я б Мичів) м ІСНИЯ нащадків біглих селям б Лича П ІМ як родинний замок боярина чить й РО давність села переконливо м Р гостинець (нинішня поки що ибу Рзузалиі вул Осіння) що перед нашиех ке "рів пролягав на патора-два метри ачами пх "ПЛмУрків Міклми йтоптураний і и ЧР | колесами пажких цумацьки х Пі а пває СО Остані ДИ! | ж. кіЙни "0 мало сною церк пуУ Та црннтяиад Кк ОЛли ( ПЯТОпшИИМ І РІВИТОТ увіЙшя ого на на, храми зруйнупали Перко" Чи Хрестителя у Спятошин ПО ПИШЕ нн "-«ТЬ' лАНЦІЮОУЮЧІЙ іновлюцати - збираються в! шастило ОїЛЬТАє дез двадцять 3 ЯВИТЬСЯ ) Може; рому Р Й 'ьл який, щоб спокутува зличах спий 01 слу ди | Святе рив пемниї Гріхи відбоуду! 4 аа и З з чу -- ІС ТС) |М : РАМ буває порожнім | хисие не Оубах мо інша Перкра | СВІ ай із біличанським «містом мк рівним | аа та надгрібки на ньому 7 Кер у Ше й х рег і а у 50-х - 60-х роках ІГато М КОС ДАР а врізалися відроги н'поятого є юну кладовища ві сли Мо 55. Голи в 1Уб / х г НОЇ ШИ - : урпусу серед А - цеміля «Под чам купу пасток «лепереляк Л) кешпридко ро РЕЯ і | адиятиліт т есяти-дванолї КАЛУ | | М ІЛИ ОДНОЛІТКІВ М репами своїх ДО по пІДПЛА їП ДРУ хапим копа арувая їде черети й і | піс ДОДБІО ченки» СТри предків Га й зараз, КОЛ пиходИть, ШО Д! оли В КОЛІ крутять ДИСКОТети танцюють паї могилах, о залу ду же ГОНКА 1 РЕ АР ЕР Р р р о рн В щи же 0 ж- )лекса КОЇ «ГЕРО» Коли доля веде від дзвінка до дзвінка - на стпожині жрутій зустірічаєшся Тоді ляже на плечі галодна рука Геро'..» притишоений «Геро! солос говорить Утікай до безодні, собаче житаитя, немовлям упади у гадючу печеру! Чорношктрі! Де наше отруйне сміття" Принесіть героїн. Я купую ваш "геро» Це повільна загибель для тлоских лобів, з горем. це намистпо зі скелець, як бартер за валю Потягиуться вервеєчки єаже білих рабів, | купці-негритоси ім лоба поголят,ь. Чорношктра Єврота 1 чорний Ісус, білошктрий диявол з цупкого паперу Негритянки в дітомат тід іменем муз На безгришній душі вимінюютьь егерое- КОМУ -- ГЕРОЇН, КОМУ -- МЕТАДОН Наркомани -- істоти завзяті. І коли психічно неврівноваженому (якими є всі наркомани) хочеться «кайфу», він будьщо вирушить на пошуки, залишаючи за собою шлейф брехні, крадіжок, а то й трупів. Коли засіб для кайфу добуто -- тремтячими руками чимшвидше заштовхає його до своєї середини. Яким чином -- неважливо. Коли вам чогось дужедуже, до потемніння в очах, хочеться, хіба ви замислюєтесь, як цього досягти? Тепер уявіть, що наркоману цього хочеться у двадцять разів більше. Адже він довів себе до того, що без клятого «кайфу» почувається, мов розбита собака. Як ви гадаєте, буде він при цьому їхати кудись, аби обміняти брудний шприц на чистий? Коли навіть пройти тридцять метрів до власного автомобіля, де є пляшка з водою, неспроможний: набирає в шприц рідини з калюжі й гине. Державні мужі знають, що їх обов'язок -- не тільки вчасно отримувати власну зарплату, але й стежити, щоб людям у державі жилося хоч трохи краще, ніж без держави Тому турбуються про «хвореньких». Щоправда, обмежуються все тими ж одноразовими шприцами й пре- У НА МОГИЛАХ увичайні танці, по суті, є нарутоюнад Пам'яттю До речі, дер яносто дев ять відсотків танцю ючих знають, «що там, у землі». | свідомо плуть на це. Адже іх виховували ліоди, ЯКІ будували школу на кістках Шебагато випусників 52-31 вступають до пузів. Переважна більШІСТЬ ІїХ ІДе В ТОрГІВЛЮ Х навищо продавцеві глибини історії чи органічна хімія? Етиловий спирт оксидом водню він розбавить 1 без не! Голі, в 60-ті роки, з приреченого цвинтаря у брате ьку могилу на край села перенесли остатки воїнів, загиблих у Другій світовій ДАТА Зверху «посадили» стандартний надгрібок у вигляді солдата із прапором І разу рик, деб'ятого травня, учні допколиштйх ОЇ ТІ НОСИЛИ ГУД крити СУ облишо помпелно пиглялала процесія нинішньої гімпази східних кмІОП, Заїслалу елітарного | «ТОДІ», | зараз Через Академмістечко, вулицею С емашисо та ей ри - вннннираьнн Б ра от КО ПІЛЛОГО | портивно! ай - с-. шозанннюечниииия - бе они зервативами. І досі не дають дозволу на впровадження так званої «метадонової програми», яка успішно діє в багатьох країнах світу. Метадон -- Хімічно чиста речовина, аналог героїну. Для лікування й знешкодження наркоманів має неабияке значення. Маючи всі якості героїну, він майже не дає звикання. До того ж, нетоксичний, тому його вживання, контрольоване відповідними медичними установами, дозволяє якнайменше руйнувати здоров'я та психіку людини Не потрібно буде й день у день вчиняти злочини, аби заплатити чорношкрим за «дозу». За умови державної підтримки метадон вільно продаватиметься в аптеках 1 клініках. Найголовнше -- замінник наркотика дасть змогу наркоманам соціально адаптуватися, повірити лікарям т не почуватися приниженими. А це стало 6 поштовхом до ідеї позбутися смертоносної звички. Чому ж держава не дає згоди на впровадження метадонової програми? Василина МАРКЕВИЧ В еуренійіЇ "т МАК У ЗО Р | юю "4. ЕНН Ин Боесна Малюнок Світлани Малишко бульваром Вернадського, під бадьорий бара: баними дріб усміхнені «вссєм дєтям прімери» тягли оберемки гооздик до одинокої могилки ка проспектом Палладіна Ні, учні «китайського інтернату» не підпадали під поняття «пролетаріату». Вонибули дДіТтьМИ «ХОораших сімей». Тому й нетанцювали на могилах. Їх не ображали нізашо вчителі, пе називали «жлобенками» та ематільдами», як це ще й лосі полюбляє робити одна вчителька світової, а, ПО СУТІ, «братньої» літератури в школі ма КЛОДОвИЩіІ Шеля проголошення Пезалежності України солдата із прапором влада спишцно поміняла на «евисОкКОоХуДОЖИЮ» КОМПОЗИЦІЮ, ЯКУ ЛЮЛИ охрестили «бомблми над Біличами» Біличанни, прохолячи пова неї, не роза замислювалися що означають ці бомби у них над головою"? Р. 5. Шаприкінці минулого, 1996-го року улополучні «бомби» кудись зникли Полей кують, що їх демонтовано розпорядженням місцевої влади «на прохання громадськості » купильни алегорії, прости Господи Олекса ІЮР -- зни, Б ОН ЕЕ
Сторінка · с. 10сторінка оригіналу ↗

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

Analizując dzisiejszą sytuację, można stwierdzić, że proces kulturalny w Ukrainie ma wyraźnie dwojaki charakter. Dotyczy to przede wszystkim sztuki teatralnej, która obecnie rozwija się w dwóch kierunkach, zasadniczo różniących się swoją podstawą. Odpowiednio cała przestrzeń teatralna warunkowo dzieli się na dwie grupy, których przedstawiciele różnią się celem swojej działalności, skalą oraz stopniem znaczenia i popularności wśród mas. Do pierwszej grupy należą działające stołeczne teatry repertuarowe oraz szeroko reklamowane projekty gościnnych wystąpień. Dominującą zasadą jest tu «popyt rodzi podaż i odwrotnie», a działalność przypomina maszynę do produkcji widowiskowych spektakli z naciskiem na «gwiazdę» — aktora, reżysera itd. Druga grupa, która wywiera ogromny wpływ na pierwszą, obejmuje studia, różnorodne laboratoria teatralne, «pracownie», a także działalność wielu mało znanych, lecz mimo to nie mniej utalentowanych reżyserów, aktorów i innych twórców teatralnych. W ramach TEJ «drugiej» systemu dzieje się wiele interesujących zjawisk, o których, niestety, nikt poza teatralną elitą nie wie. Co więcej, postępowa część społeczeństwa, opierając się na smutnym własnym doświadczeniu, skłonna jest sądzić, że teatr w Ukrainie upada i że poza, być może, reżyserem Romanem Wiktiukiem nie potrafi powiedzieć nic nowego i ciekawego. Najciekawsze jest to, że wyjście z takiej sytuacji istnieje. Na przykład w ostatnim czasie coraz więcej zespołów teatralnych wychodzi z podziemia i stara się pokazać swoje osiągnięcia szerokiej publiczności (inna sprawa, że publiczność nie zawsze jest gotowa przyjąć najnowsze arcydzieła); MOŻE, PO PROSTU JEJ», Istnieje opinia, jakoby wśród modeli i fotomodeli, jeśli nie dziewczyna, to prostytutka, a jeśli nie chłopak, to «niebieski». Ale to taki sam zwyczajny zawód jak nauczyciel, sprzedawca czy biznesmen... Na przykład piętnastoletnia Katia Zapolska. Katia uczy się w dziesiątej klasie ekonomicznej jednego z kijowskich gimnazjów i prawie niczym nie różni się od swoich rówieśników. Chyba tylko tym, że... ma tytuł «Miss Kijowa '96». Ale, co nie dziwi, jest bardzo miłą, logicznie myślącą i w ogóle po prostu dobrą osobą. Bardzo kocha koty, zwłaszcza swoją kotkę Manię. Pasjonuje się muzyką, ma własny stosunek do każdego zespołu, każdej piosenki, a jej gust muzyczny rozciąga się od metalu do klasyki. Ładnie rysuje (przez 8 lat uczyła się w studiu) i tańczy (tyle samo czasu trenowała tańce towarzyskie). A do tego haftuje arcydzieła przy pomocy nici i szydełka. Chce znać jak najwięcej języków obcych. Obecnie uczy się francuskiego i angielskiego. Ulubione kolory: jaskrawożółty, a w ubraniach czarny i beżowy. Z jedzenia woli owoce (zwłaszcza mandarynki, banany i ananasy) - mówi, że mogłaby całymi dniami żyć wyłącznie owocami. Z takim «tytułem» wcale nie znika «ZWYCZAJNOŚĆ». - Katju, opowiedz, jak zostałaś «miss» i w ogóle modelką? - Od samego początku wszystko było dość prozaiczne. W mojej dawnej szkole przyjaźniłam się z Tanią Czujewą, która była ode mnie starsza o dwa lata. Ukończyła kolegium modelek i pewnego dnia dała mi jego adres. Uznałam, że warto spróbować. Przeszłam wstępną selekcję i zostałam przyjęta na szkolenie, które trwało (i trwało to półtora miesiąca). Właściwie w składzie modeli naszej agencji «Oleg i Jewa» (Kijów) około dwóch tysięcy temu. Aby profesjonalnie pracować jako modelka, pozować gdziekolwiek, ale jeszcze podczas nauki w college'u wzięłam udział w kilku pokazach. Pierwszym z nich był konkurs «The Best of Collections», w którym przyznano mi drugie miejsce, oraz prezentacja studia «I"Ї» w Domu Kina. Mój pierwszy wybieg na podium odbył się jeszcze przed ukończeniem college'u. Potem wzięłam udział w pokazie kolekcji Olivier'a Lapidus'a «Wiosna-lato 97». Najważniejszymi zaś w moim życiu (jako modelki) dniami były 6, 7 i 8 grudnia. Pierwszego dnia na pokazie Pierre'a Cardina byłam «panną młodą», potem pracowałam jako modelka na pokazie i БР ЕРИ ці о о о ан НН НН о и прин dziewczyny jest szczęściem choć raz ній стою -о п także państwowe teatry coraz częściej zapraszają młodych, utalentowanych reżyserów. Tobto warto tylko uważniej przyjrzeć się nowym afiszom i recenzjom w prasie, a można zauważyć coś zupełnie nieoczekiwanego i przyjemnego. Jaskrawym przykładem może tu być jedna z ostatnich premier Młodego Teatru, znajdującego się przy ulicy Prorizna. Młody (dawny Młodzieżowy) teatr lat 90. to w ogóle osobna historia. Wśród jego „osiągnięć” nie tylko utrata dawnych pozycji, ale też całkowita niezgodność z własną koncepcją i nazwą, ciągła partactwo w pracy i lekkomyślne podejście do niej. To doprowadziło do tego, że w pewnym momencie widz po prostu zapomniał o istnieniu tego teatru. I oto minęło kilka miesięcy, jak teatr zaczęto ratować. W tym celu na kierownika artystycznego powołano Stanisława Moiseiewa, reżysera «Ukraińskich wodewili» w Teatrze im. Franki. Zaproszono też do zrealizowania spektaklu młodego ukraińskiego reżysera Dmytra Łazorki. Stworzona przez niego sztuka «Dzień miłości, Dzień wolności», mimo niedociągnięć organizacyjnych i zamieszania, od razu stała się niezwykłym zjawiskiem w procesie teatralnym. To szósty spektakl Łazorka i można się tylko cieszyć, że dzięki zdrowemu rozsądkowi niektórych kierowników doszedł do skutku i wywołał pewien rezonans. Dla tych, „od kogo wszystko zależy”, stało się już bowiem nawykiem nie zauważać tego, co dzieje się tuż przed oczami. Tak na przykład niewielu poruszyło to, że spektakl Łazorka «Wieczorni odwiedzający» został uznany za jeden z czterech najlepszych na jesiennym Lwowskim Festiwalu «Złoty Lew» i wzbudził zachwyt jury oraz widzów swoją zwartością, głębią i znakomitym oddaniem wewnętrznego napięcia. Oprócz «Dnia miłości...» w Kijowie dziś można zobaczyć jedynie w teatrze-studio «Aktor» spektakl pod tytułem «Przygody-bo Lisi» Dmitra Łazorka oraz jego dyplomowe przedstawienie w Teatrze Dramatu i Komedii na Lewym Brzegu, «Olesia» według dramatu Marka Kropywnyckiego. Wystawianie «Koryfeuszy» dziś to zajęcie dość niewdzięczne: klasyczne ukraińskie sztuki o miłości, obszarnikach i problematyce wsi XIX wieku mało komu są dziś interesujące. Dlatego reżyser idzie drogą uwspółcześnienia sztuki, co nie zawsze bywa dobrze odbierane. Wychodzi na to, że spektakle Łazorka są dość różne, a jego praca w różnych teatrach zależy jedynie od wewnętrznej struktury danego teatru. Potwierdza to, że bardzo wiele zależy od materiału – sztuki, struktury teatru, aktorów. To, co zależy od niego jako reżysera, wykonuje on zawodowo i bez zarzutu. «Dzień miłości, Dzień wolności» stał się możliwy właśnie dzięki wewnętrznej koncentracji zespołu, który stworzył ten spektakl: aktorzy zdołali zrozumieć i wcielić w życie trudny system stosunków między swoimi bohaterami, a to, co wydawało się niemożliwe do udźwignięcia, zostało utrzymane. Spektakl jest psychoanalityczny, dość złożony. Cztery wykonawczynie i reżyser... Co do reżysera, to jego prace, zwłaszcza «Wieczorni goście», pokazały, że Dmytro Łazorko jest właśnie mistrzem złożonego spektaklu. Przede wszystkim wnikliwie analizuje sztukę, którą wybiera. Jego kolejną pracą będzie «Wojcek» w Teatrze Młodym, którego premiera zaplanowana jest na koniec kwietnia. Trudno ocenić, na ile udane może być wystawienie tej sztuki z aktorami Teatru Młodego, choć zrozumiałe jest pragnienie reżysera, by nadać własną interpretację jednemu z najbardziej zagadkowych dramatów. Tetiana KUR, studentka wydziału teatrologii DMYTRO ŁAZORKO, JEGO «DZIEŃ KOCHANIA, DZIEŃ CZARY NOCY WALPURGII Począwszy od piątej klasy, co roku chciałam w tę noc wymknąć się po cichu z domu i pojechać rowerem do lasu, bo tam właśnie czarownice zbierają się na sabat. Rozpalają ognisko, tańczą, odprawiają czarodziejskie obrzędy. I jest to straszne, aż zapiera dech. Ta noc Walpurgii zdarza się tylko raz w roku (co mnie niezmiernie przygnębiało) — z 30 kwietnia na 1 maja. Na majówkę zwykle jeździliśmy do babci na wieś, więc nocna wyprawa do lasu wydawała się mniej więcej realna. Oczywiście, gdy myślałam o tym za dnia. Wieczorem przygotowywałam rower i ciepłe ubranie. Ale wymknąć się z domu nigdy mi się nie udawało: po prostu gdzieś przed północą zasypiałam. Tak samo powtarzała się ta historia także w noc Kupały, kiedy trzeba było iść szukać kwiatu paproci. Co to za noc i dlaczego Walpurgii? Według niemieckiego ludowego przekonania to coroczne święto czarownic i czarowników. W tym czasie dawni Germanie obchodzili powrót wiosny, przebudzenie sił przyrody. Kościół katolicki zaś na 1 maja wyznaczył dzień pamięci świętej Walburgi, kanonizowanej w 778 roku. Według dawnych wyobrażeń nieczysta siła w tym czasie próbuje przeszkodzić normalnemu rozwojowi przyrody, zesłać wielkie nieszczęście na ludzi i bydło. Tej nocy symbolicznie wypędzano czarownice: palono na ognisku ich kukły, obchodzono chaty z pochodniami, dzwoniono w dzwony kościelne. Na Ukrainie noc z 30 kwietnia na 1 maja nie nazywała się Walpurgią. Ale obrzędy odpędzania nieczystych także istniały. Może, drodzy czytelnicy, wiecie, jak dokładnie przebiegały te obrzędy? Jeśli tak, opowiedzcie nam. I przesyłajcie swoje badania na adres redakcji. Najlepsze z nich na pewno opublikujemy. Jarosława MUZYCZENKO …i wreszcie na konkursie piękności, który odbywał się w ramach festiwalu «…», zdobyła tytuł «Miss Kijów». Na pokazach, gdzie mam pracować, to pewnie już będzie nudne. Bo przeczytać nazwę to nie to — własnymi oczami… Było jeszcze wiele… …widzieć wszystko na żywo… — Czy to wszystko, co pokazujesz widzom, podoba ci się? — Tak. — Czy często pojawia się u ciebie… Może, po prostu mam szczęście… …wierzyć… Może często, ale… … …które były w moim zasięgu, ja… — Powiedziałaś: w zasięgu. Czy masz własne pieniądze? — Oczywiście, bo pracuję. — Jak widzisz swoją przyszłość? Wyruszysz podbijać świat? gów OVvsSIM TOK OO TOchNIISHe ZOVSIM NO TOM Moja MARIJA mednynnao Ï ija zbirayu, prysvyatyty svoje zhyttya. Duzhe khochu staty stomatologom. Zgadovshy pro tse. Kotya rozpovilo mem anekdot 17 tr PtysSh dkoObSh DVOYe "Ta HA i R)" «Yak spravy» "Klasno! Tozhe odi Kupyv ( obi! shestysot RRTaHOFLY. POKY HR OIiLlSHO NICHOHO ne khochu» «Dobi o tob ITkhOeYe drutmy, O my svoyemu krokadylu sto vypy norepeshii RI ZHI NOI ZOPOT?) 1 by "S R ( plky problemi. Yakykh Gr - h m 7ye A RED hodуvaty» hi sho zh "TRU i paoniishe ye! i ( tomatolo IN rat vchylasya ya 8 kopedzhi ii protsyuyu mod Pk prosto dlya sebe Dlya samostverdzhennya Ts mene zvertalysye i pro IOZytsiYaYaMmYy komtreo)k za kordonom S) Pi Ye i ni POHODZHUYUKhI 41 POHODZhUSh Adzhe shchy kOOntrokty dDOVhOSTROKOVo-no OdynNory roky Ho; i 3tTrO0chO0Yu moOozhYli y dobyvaty OSVITU ky kleya aproponuvaly robotu na pitoO HYrote zavdyaky robotі modeli ya zbupo bahatokh kompleksiv. Mobut. vazhko tse so! uchamTy, OPO yakykhOoS SHISTh misYaTsiii TOmuUu ya Supo nebslmiinooOmo). ( hroshi nno sorom 'yazpyvok 1iehperya zpevneno a 2011 virYu 8 obi Rozmovu vela Khrystyna BILAN Vypusk pidhotuvala: Yaroslava MUZYCHENKO nyo. B - ' - UUNEER - y -y

Машинний переклад

Сторінка · с. 11сторінка оригіналу ↗

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

Оригінал українською · переклад оновлюється

ження житі" | - Головним запданням національної остити вання освіченої, фізично, психічно сформ дося иснинтонтЄмМО нОпОгГО рани задорової творчої осі бистості "ново ПРОСВІТИ Го Бойченко дала багато порад реаліаації програми на уроках щодо "Ми маємо справу з найголовнішим, ОЧОРІК А /АСУІТВ | що треба навчитися єднати слово, шапорукою адорогв я теми, Просте, думки 1 дії, бо це є Учителі жваво обговорювали ш-о ПЕР РАН ЕР РО ні Ї| вчитель-методист. Вони разом з учителями-мовниками обговортовали те, як словом формувати духовний світ дитини Велику РОН ДБАЄ Р че коми, ткарям, о пенсіонерам - пенсії - зу орі податкову систему на о ного виробнико, нє ПІДНІМеМО шо ЗКОНОмІКу Якщо жна рівні вищих Ме оо "дрій СЬКОму заводі «Автоштамп», що на б зос 1ЛН і рівнів хочу навести цитоту з інавгурацій ного послання Джона Кеннеді; «Не питайте, що ваша країна може зробити для Вво-, питайте, що ви В не! Служіть, співгромодяни, РР об'єднання товариства - Який бог? - Вьг же рожденьг і Й | ге в автокефальной вере Пер | ; ке 1 | зоревод молитв на у - нееоаеі ршенек ми МОЛИТВЬ! Господь не сльпшит Господь сказал « Атака УКЛБКИЕ КЕ ' дь извещаєт о готовящемся убийстве восьми семейств зсний милУИО р с-г ааанннннеонний аиеніййнйттььс рин сссНВЙ ин пн че «в - не будуть дбати про майбутнє маже ср тій военньжх Сатана точит ножи и собираєтся вьгрезать в скором времени еще изняного виробника, то стонемо | Я" вад МАЛЬЦЕВА й і | Р Сиров о, а , іна Микалаївна відломила окраєць хліб | чої "нним придатком то споживачем Нате Пе 4 раєць хлібини 1 подала розпатланій, невмитій І п | | 5 ого міського - Нате Печемо самі, щоб дешевше тан | ; НЕВМИТІЙ ВвІДВІДУВАаЧЦІ АТ РОдДукції Наприклод на голова Світловодськ ; Богом цоб дешевше обходилось нашій багатодітній сім'ї, Їдіть собі з «Просвіта» М. ЛИТВАК, м. Полтава сприяє неоціненним - 57 о | - соя освіІТИ - ВАТНОЇ , пуер нан щЩОєсСиИжиИгтІ, оомітовалися думками, 00 вс! розуміли, зацікавленість викликали теми «Єдність і і с) і ПІ -, Р Ра і . Р пе 1 - г Ж аналіз стану адоров'я дітей та їх майстерності Ам іс, міІД нашого УМІМНЯЙ, що коли навчити дитинку бути адоровою, духовного, психологічного та соціального є З - - | ' ічі « "В " -Ї ь 7? М т " у спішност! виявив значне заниження жить 1) життя, здор ака МУДрОсСтІ зале виросте здорова людина, а здорові люди здоров я Їх особливість у культурі | ' , «У У )(). ї І : і г ' яз г ь г ". , 'у цікавлення | 2КТИВНОСтТІ УЧНІВ У їаволя, громадянсі У | ,рочум, характер, створять адорове суспільство України », 9 Здоров нонк проблема сучас- , ; -- : г , і і Я і. й НВ, » "Ве тп т » . їтч я -г й - нн! помітне СспПОВІЛЬНОенНннНЯя Та пиччя, місце ; птелектуальне об Дуже багато цікавих зм: товних думок МОЇ родини», «аВалеологічні , - , й оль м жит , м - "я. й сь , и - Р і іо егармонізацію фізичного 1 психічного лету з і | У меми, 1 щастя, було висловлено на секції, яка згуртувала характеристики етнічних традицій зі ; | вод - астинову з аг ; Р чи ж М п ї - розвитку значної частини дітей, стрімке Сухомлинський с , Ли дагог Василь вчителів фізики, ХІМІЇ, отологи, математизвичаїв, ритуалів, обрядів зршення зх здоров'я ; б зназарайу "єктом нашої праці ки, географи ! фізичної культури багатонаціонального населення України» и У чому причина" Вона не одна Особбистості ме б духовного життя осо- Обговорювались питання «Оадоровлентаїтнші « - у ія . «Ї єоормуєтьсяЯя бич , Чу зи Р б приуги " ' ї ливо тривожить ВІДСУТНІСТЬ у багатьох почуття о, У з і розум, ня дітей України через систему Здоров'я людини -- багатопланове по-людей належного ставлення до свого самосвідом'сті В 3 ореконаність, природничих наук». З великою увагою няття Це не просто відсутність хвороб, а адоров'я та мотивацій вести адоровий можжата гіІіЛлЬьКкИ Так сам ме сфе ри були заслухант така повіДдОМЛенНнЯяЯ Людии високими рівень адаптаційних можли- «посіб життя як провідного чинника його | тям кер б озумом, почут на як надскладна гомеостатична система востей, стан психологічного комфорту, У і ь - ь ее е ) і й - ' Де , -е 2» "В Р - . - збереження та аміциення. Це обумовлено реконаністю, Здоров'я як функція такої системи», емоційна стіикість, уміння спілкуватися з ідсутністю знань про здоров'я, формузб едуюрно й. п ьо "і. людьми Ці якості людини здебільшого вання валеологічної СВІДОМОСТІ, | | формуються на уроках гуманітарного практичних навичок 1: вмінь, виховання ДА ЮЧИ ЗНА ННЯ циклу, де повинні викладати люди з вели-мотивацій здорового способу життя, а кою, відкритою душею 1 серцем. пріоритету здоров'я в усіх ланках освіти - «Дати знання -- це лише один бік Саме такі знання можна отримати при | НЕ ВІДБИРАЙ З ОРОВ "Є розумового виховання, 1 його не можна впровадження У школах валеологічної || розглядати без іншого -- формування, освІТИ З, - РЕНО з ри 2 розвитку розумових сил. Розвиток думки ИОМСТ з вале : у З | це розвиток З метою знайомства валеологічною самосвідомістю Найважлившт інструмен- «Залежність здоров'я людини від її місця р образного освітою як ІНТегральною системою одер- Ти нашого впливу на духовний світ в сім'ї, в класі, в Олі і пРонілновін віивено Аокоревооо 01 Че - | ШКОЛІ, В СУСПІЛ - жання знань про здоров'я у Київській школяра -- слово вчителя, краса навйо злоба г оо о стві, в ня,атакожвплив на рухливість розумових 7 - " ? че « - зе . . | середній школ мМе241 нещодавновідбулася лишнього світу» биет дивід та процесів-- усунення уповільненості мисз | | г еАлкнія особистість як етапи людського життя. лення» -- знову вчить 121 | онна науковопрактична конференція Тому дуже важл б ва р У нас Василь | рай ; У Д) иво, щоби валеологічна Підлітковий вік як період формування Сухомлин 7 на тему «Формування, збереження 1 Освіта пройшла через свідомість учителів індивіда як ин резуенось ух ський 1 радить проводити уроі о 1 і жваве ки мислення, на яких н зміцнення здоров я підростаючого незалежно від того, який предмет вони обговорення викликало питання про безпосере і і панує живе, покоління як обовязковий компонент викладають валеологічне спрямування і реднє сприймання образів, кар- | - му кв - і | и національної освіти». Другого АМУР: Уроків мате-тин, явищ, предметів навколишнього світу . | систем рутого дня робота науково-практичматики, фізики, хімпі, біології, гео | - | На пленарному засіданні були обговоної конференції даеутито у фахом фістайої - зад З графії та 1 логічний аналіз, самостійне здобування ЧО рені проблеми стану здоров'я дітей Секціях Тема першої секції -- «Проблеми що сво по й раба а знань, розумові вправи, знаходження - ні овського району столиці. Професор формування особистості б до причині наслідків. Такі уроки стимулюоо і - . ті та збереження свідомості, а це, в свою чергу, залежить ють хливіст | - Ж дри спортивної медицини та сано- 0 Здоровя дітей початкових класів» незавід свіТтоОоГЛЯДУ 0 людини, ВІ 11 запа а ЛНР ОО МО ВЕКОНЕРО ДЕКАН ОВі; , бе - - - зе з 1 / , їі че й - логії Київської медичної академії лишилася поза увагою вчителів початкових світосприймання, а цьому от на ерпиціаюні ідккуам р со ой | післядипломної Освіти, дОКТОр медичних Класів району, які з великою цих уроках. тому вчителі запропонували ее ча Нарво вителкі о ВЕР - | наук Л Попова повідомила про завдання За цікавленістю, а іноді стурбова б і пропону проникати в нові явища. Кожен урок по-сяк | й | урбовано багато своїх напрацювань, думок щодо винен бути уроком з ера | валеологічної Освіти як шляху до розповідали про свій досвід проведення формування здорової людини, особис нм ВИ ХЕ доров я, де дитина з У і самопізнання 1 самоконтролю учнів Про уроків здоров'я про пробле і ої ? радістю 1 зацікавленістю набуває НОВІ 72 бо - , , про пр ми, з якими тості з науковим світосприйманням. знання. Дитина б ПРЕ - сучасні проблеми психовалеологічної Зустрічаються вчителі та учні Тривала Велику увагу гуманізації навчального вчиться без напрути, наси | | освіти розповіла завідуюча лабораторією Дуже жвава розмова і про те, що Василь процесу надали вчителі на секції, на якій сон зай ож океани о о , б-ь б «ли з «Хо ьо, іс психології Інституту психології Сухомлинський пропонував формувати обговорювалося питання «Українознавчі два им сн ор нач СГ ОО | кандидат психологічних наук Н Макси-особистість, відмовляючись від автори-напрямки валеологічної освіти з метою свій духовний світ, свою свідомість. Таке он ко мова З темою «Здоров'я дароване самою тарно-диктаторської, ії опанувати оздоровлення учнів через систем о не завдасть шкоди здоров'ю, а со РОТИ природою» виступила Л. Морозова-особистісно-орієнтовану систему виховангуманітарних наук». На секцію були за сфор є здорову фізично, психологічно ач Па, 5 3 но Фе з з - та соціально здорову лю б; Хмарська лікар-методист Інституту ня танавчання учнів Велася розмова про прошені наукові співробітники Інституту суспільства дорову подину нат ни они 774 громадського здоров'я, кандидат медич- Валеологічні основи гіпенічної та фізичної українознавства Київського університету | 1 них наук, співавтор програми «Валеологія» культури молодших школярів, про їм Т Г Шевченка, поетеса Наталка Пок Н. АДАМЧУК, ЗА б - -. і, о ? вжи я и? Співробітник академії післядипломної валеологічні аспекти естетичного вихо- - лад, заслужена артистка України 5 УХНтете МЕТО біології, ліцей освіти лік: зу ОА ді арен ер фо нам Ди ; «Голосіїський», середня школа М 2 іти лікарів, кандидат педагогічних наук вання, про талант 1 психічне здоровя 1 Валентина Ковальська та М Кононенко -- фо м яаб - а МОРАЛЬНІСТЬ і ДУХОВНІСТЬ -- вовгковиконопипУню нам збо З - Бо порушують статтю 10-у Конституції України Хоч у нашому районі проживає 87 1 Є відСОТКІВ українців, місцева адміністрація мовчки, але активно здійснює русифікацію: З цловодетва ведеться виключно російською в усіх підприємствах, колгоспах 1 радгоспах. б | ианкномати покликаний зміцнювати Збройні Сили України, теж нехтує державною мовою ї У ура пови держадміністрації - Анатолій Верещагін, війСськкома - Сергій Ложкін | і: оча мою дві економічні освіти але мені Кіровоградщині, розроблено та виготовлено р і о рові 9 п - дві з них російські Дитячі садочки російськомовні, в ПТУ 5 дноково болять | проблеми мови, культури та зернозбиральний комбайн, який не поступається Про о пан сіЛльСЬКОГО Господарства зрусифікували й та ності. Ме важко довести, що моральність кращим світовим стандартам, а зо деякими ведуться мовою СУСІДНЬОЇ он р ЯПТЄКУ Тео Згадаємо о ВОГО ВИ ВКОКИ РОДОМ З ВАН СТЬ НОШОГО СУСПІЛЬСТВО - категорії параметрами навіть має переваги нод вІДОМИМ Важкі соціальні умови гніТтЯтТьЬ людей, а ще більше - зверхні кпини начальства «З же ні Ч МАО американським «Джон Дір». Комісія на чолі з раною влас пд хотели.» Хотіли б ми дуже, аби нашого листа прочитали в адміністрації г нм асто бере розпач, коли слухаєш державних | Олексондром Мазолвкатай експерти оціянли о п РУБе НДІ бо як загине Східна Україна, то таке ж буде і з Західною Я. ням як вони дбають про неньку-Україну | новинку но «ШВІДМІННО? Але зомість державної і сти до них багато запитань підтримки директор-ентузіаєт Саєнко має інфаркт А. ЧАБАНЕНКО, С. САВЧЕНКО, З а ому тако велико кількість «неприсяжних» | А на високому рівні керівн! муж! без зайвого О. МАКУХА та інші жителі м. Оріхова бі ря Стів Верховної Ради то деяких високих клопоту закупили тисячу комбайнів «Джон Дір» й "злом безкарно займаються антидержав- Ось така підтримка ВІТЧИЗНЯНОГО виробника! цяльнстю Хочеться, щоб усі зрозуміли озбучну істину ВЧИТЕЛЬ ПОВИНЕН ПРАЦЮВАТИ В ШКОЛІ До УЛьНО брати гаку велику КІЛЬКІСТЬ якщо не подбаємо про національну економіку, с е р Ж г "ДУ, з " й о сно не піднімемо її, то не вдихнемо життя 8 науку, Ус читаючи пресі комуністично-соціалістичні словоблудства нашего земляка, директора в чизня працюють ці кредити на корить освіту, культуру лей СВО цІШкОЗТИМ Й Дзендзелюка, ми вирішили, що час сподівань на порядність чевуитивит вч Т ної економіки, чи держав-кредиторів? Щодо спонсорів, меценатів, які б могли БЖ за неЗ - С - ; р і З сн держа ВШрночемо жити в економічно міцній підтримоти: освіту, культуру, То ІлЮ?и 10/ аданї департизацію українсь «рідаружянно розглящіверховної вадувуюралилавлня про вом зони РО, 10 в усьому має переважати розумна певні Наприклад, для видання збірки поезій Тих викладачів, котрим ЗБЕ З еоїва з ДОЛЬ ність, А ві І - поєтеси Світповодщини Валентини б коли необжітис р у школі замало, кому хочеться працювати ще й у партіях Р з конОти дрівня моральності та духовності тапановито!ї поєтес Ма З ї уУбхідно звільнити у і рем 5 ОРЦІв ! урядовців усіх рівнів значною Кондратенко авторка цих рядків зробила рейд прот ПЛАТИ бер залежить, якою буде економіка нашої ДО ДІЛОВИХ людей у пошуках спонсорте Один із Ухвалено пі пПОЙНМВО; довіряємо правлінню ВУ «Просвіта» тій тобто майбутнє наших дітей них сказав: «Я розум'!ю, що буде, коли не буде рина конання - ям Басильківської міської організації ВУТ «Просвіта» ім Т Шевченанало законотворці ніби не бачать, як недо: | КОСТРУ""». алеге розунон СЮ ЗДИЕИТВЕХ б ко а ОТКОВО система вожким тягорем коли не буде віІДШІВ» коментов. і кар 98 «бий вітчизняного виробника, забираючи | ЗОМЕ! Коли ж переконуєш, що Шо «Мо знації Голова - А. Павлемко ка ча заробленого В усьому світі відомо, вати державну МОВ / рода В «і, Д кн Зі Секретар - В. Руденко ет "перевищують 35 відсотків ож " українською, ТО (ВІДПОВІДОЮТе, 192 С. В Й "ють обо економіка держави руйнується інтернаціональним Як відомо, це мафія - раїні в: - Зоя мокре, - мити , збі че відбувається саме так Ус! суб'єкти інтернаціональноа, 9 бізнес живе за зоконаоми СІМ'Ї о ОКРАУНІ ПОГРОЖУЮТЬ КРИВАВОЮ Юв » Е | і | б "пи р Ллякі змогли, пішли у «тінь», як В вугра МУРННЕ за майбутнє наших дітем ЗП АВОЮ - «НАРИМАНОВКОЮ.» ба розорились і | е том що иникО чі Ютно це н У, и , о люди з такими поняття Якось н: - ' ' й Ти ВС) ЗПОЛіЇ є 5 ержови взагопі, якщ «адвоечір у двір СІМ І Данилейків Ті 9( . . і зр дер дії. Так примушує їх виживо дер з великими грошима будуть приходити | непрохані відвідувачі і розчинили двері в? Цолтава -29, вул. Шведська, 39-а) зайшли ПУСТО ) як ню У державному ж бюджеті! - ми, але з ве - Я пришла сообщить несчастьє ДАЗВ шістьох дітей Ніни Миколаївни | СЛІДОК, не виплоч' бітна | ДО ВЛОДИ - Хто вас посл рулаії емье. Вот вам письмо. Ов виплачується заро Як побожання державним чиновникам УСіх з ав сюди
Сторінка · с. 12сторінка оригіналу ↗

Оригінал українською · переклад оновлюється

НАШІНМІМ Оратийми народами обопоязки ПО ГТПІТНХКОГО україни кого г2ЖнипОпИсСу,. журо Відмарович одимо 4 нанактипнииня популиризаторив української літератури в Хорватії Важ - МО знанти ЩЕ ОЛИ) р НК НОЛІТНХ 1 йМ пери клалач Ша ДО ЛА ларужом РЕ 7 1995 ро ши пиконує На ірзДимчанниого та / Їовнопаж ного Посла Уеспубліки Х. упатія В ) ауд, Ди цікавиться не анше И го мауіа пОСОйЧИТИ НА чергоОшИи Внетани! мгературному вечорі, чи й книжкоти крамниці, де ши чнаномиться з повинками з історії Украти та П культури "журо Відмарович шдомини у Хорватії поєт, критик, Ітературо палець М ного тпОорчому доробку переклади СЛлеся Гончара, Є Гуцала, І рача, 1. Павличка, / Дзюби ; багатьох Іншна ум МІНСЬКИХ ПОСТІВ Та проза кб ДА Ще У/| Відмарович має щасливу здатність, як пост і як людина, перенматися чужими болями і падощами І ро це свідчать і ного поєзи, які пропоную читачам у своєму перекладі Минми днями нашому другові нипопшоється 20 РОКІВ / ми щиро НОГО НІТаЄМмоО, ЗИЧИМО ному козацького здоров я на довгі літа 1 творчої снергії Шасти тобі, наш Друге! Леонід ТАЛАЛАЙ од м по п -гооть «ночі «-т'ч-о КНЯГИНІ ОЛЬЗІ Молися Всевишньому, Ольго-княгине, Молись за Державу, за рідний народ, Щоб він не зламався під тиском негод Ї вистояв гідно в непевну годину Молися, княгине, володарко, мати, За волю, яку він почав здобувати Хоч 'я іноземець, та я не чужий, І теж переймаюсь любов'ю до краю, Що став 1 для мене такий дорогий, Як той, що з дитинства своїм називаю ШАПКА МОНОМАХА Славна шатко Мономата, На Олімпі могутності перше їм'я! У тпвотй землі мене привітали Як гостя почесного. Г я щиро вознесений Рукою твоєю в щасливу мить, Як хторватське ім'я, Як посланець на берег старого Дніпра, На землю печер 1 дзвіниць, Широкит стетів і тополь, Простягаєш ти руку мені українську, Як козак низовий, Як яструб гтрський. І вже не лякають морози І під снігами земля. Я своєї тораненої батьківщини Називаю м'я. Я для тебе не примара тьмяна, Не маслак для собачого постпу, І ти мені в Очі Дивишся прямо, Як на почесного гостя Київ, 27 січня 1996 р після повернення з Маринського палацу СИНОВІ У Києві загостпиювалась зима, Гордовита сувора 1 сніжна, У рівнинній країні - Україні А в нашій рідній Хорвати З'являються кбптпи весняні, Заповнюютьь екран тпелевізора - Єдиний зв'язок з батпьківщиною. Що робиш, великий малий мій Лицарю блакитно0ский, В уагоді з вітпрами холодними, Що віютьь не з нашої волі? Надходить тпивій день народження, А щасливе дититнстав Відходить. Без мене тід рідним небом Ти дивишся на краєвиди, На безліч деталей, що пов'ячдуютьь нас Назавжди, Як ії думки мої, котпрі до тебе У нашій Частині Вічностпи а іван ач їі - ПРп ння удлсл 50 суримоєтане шо раруачнннкац 2 - ДЖУРО ВІДМАРОВИЧ ІСТИНА І ПОЕТ Гванові Драчу Істину чути сьогодні треба, Не відвертати від нет очі Гривожно звертаюсь до себе, до тебе Чи смієш? Чи хочеш? Почуй мене, друже, почуй мене, брате, Народ мій любов'ю 1 волею диха Не ми до чужої ввірвалися хати, На полі чужому настяли лита Ще свіжі могили. І вдови невтішні Але до житипя повертаємось знову, І юні хорвати вже пишуть вірші, Які від любові, лише в1д любові І втравні, з горді, неначе тополі Із незабутпніт поезій Поета, Усі матері наші Бога молять, Щоб жати минулого канули в Лету. Подібні в нас, друже, тривоги 1 муки, Г, певне, якщо не з'єднаємо руки, Не будемо разом, між рівними рівні, То вийдуть зловісні з минулого тині. Адже нам плетпеться мотузка понині. ПІСЛЯ ОДНІЄЇ ЛЕКЦІЇ Забагато чорного, круків і вороняччя, Немочі, сумніву, суму І млявости, Самотпокарання, Дискутування, Констатування, Аналізування, Перед «старшим братом» запобігання. І замало хоробрості, стайкости, вітри У вільну Свою Україну. Держава жити не може У німих 1 збентеженит У переляканих серцях, Що не б'ються при слові СВОБОДА, Як на вітрі жовто-блакитний стяг НА БЕРЕЗІ ДНІШРА Дніпро таємничий, широкий, могутти, а містпо над ним - мати містп українськихт незбагненне 1 дуже, завжди неспоктине, в жорстоку 1 славну історію втлетене Доки ходжу, розглядаючи золото бань, Болісна думка мене обтикає: Що я можу сказати вічному містпу, що пов'язує далеч 1 неосяжтасть, р неоглядністьь блакитного ноеоба, і людси, які у тпривожнім неспокої постийно вдиаляютться в себе" Дея ії гто я? І воля чия привсла гноєі мене 1 цЄє мтлстто, і 7 РР, Малий г: збентежений, я під тополями кроктю, як вотн а загоні сатпамнку, дивалюнєь в далиниу; прислутаюєь до вітру доди і не можу) позбутись постпашного ООЛЮ подниу, яка 0 так багато працювала "рКЄТрІТИ 0 театрі, чн на змова | (ОВО ПРОСВІТИ Ба ПИ рення ЧОРНОБИЛЬ -- ГЇе над однією долею спалахнула того дня 20 квітня 1986 року, гірка біблійна Звізда Полин Розметала вона по світах дітей землі нашої, обпікши їхні душі й серця ностальгією а рідним краєм, за батьківською домівкою « НЯТЬСЯ лодяЯм журавлі, що високо р небо зияЛли ЄВОГ крила та й так І астигли над щабитими дошками криницями іл чуть рясними дощами широко розплю ШенІ ЗІНИЦІ хатніх ВІКОН, ВИГЛЯДаюЧчЧи з далеких Доріг СВОЇХ ГО подарів Болем затамували двері свіЙ потаємний таким Олизьким кожному серцю скрип Гіе спиться довгими ночами и Катерині Наумівні Павленко КОЛИШНІЙ мешканці геперішньої Чорноби ЛЬСЬКОЇ ІОНИ Ряг ними ПЄ ол змивиливаютьсяная папір й БІЛЬ 7 ута Бе 3 ХИТООСТІ Без иадриву Гоє ральшивої п патетни ки й ак, власне, коЛИисСьЬІнароджувалися народні думи И уже століття шліфували їх, залишаючи не завжди вдячним, на жаль, нашадкам память про трагічні СсТтОрРрІНКИ ЖИТТЯ нашого народу Як засторогу будьте пильними! Глм би и закувала При тетіиля О у садочом Сула б на калині И заспівала 0 розказала 0 Як жить на чужині НИМИ СВІЙ Оіль. часто пе реходичи на звичанн ПрОЗПОВІДЛЬ ламаючи нехитрі власні канон вІДШОСЬ падання Та не бентежити вони н МОЖУТЬ Ой там наши нен! Сам! залишились Будуть , ВІТРОМ по ЗАІОЯАЛЯТИ Самотні могили своєріднНим заклик Будьте пильними, люли заклинаю рак не ОСТУПІТЬСЯ бІЛЬШ НІКО "и'» Прийшли вісті в село в суботу, Володимир Герма Що вибухнув блок четвертий Яких ; о Ж они. а он, 2 Й т приніс нам оагато горя | р» 0 «бу . Б // с 70 'Ї .і 7| 7 ! смерті Ди с ли и Гережи за немало Немало и побачила доброго і лихого - на життєвій путі Га неви мовним ГУ лем 434 ШеМІЛО ( ер це ШІСТЛесятиліТтньОІ жінки. коли наказали ева кумовуватись Покида 1а рідне село крає не ШОу пятикілометрах від АЕС, зналією на швидке повернення А в душу закралося важке пере пчуття ой не скоро! Було тут7 усе живе, Коли жили Люди Га ро І ІЛАЛТНИНСЬ СВІТЯМИ Як же воно буде? Лю ський потіІК усе густішав, вливаючись веЕдДину ріку всенародного горя Тривожно СИ! налили машини краяли КОЛОДН У ТИШУ протяжними гудками Люда ькІ обличчя карбу вали у зморшках свій невимовний біль згадувалося кожному мимохіть 1 кущ бузку біля хати, І Пухнасті жЖовтенькі клубочки курчат | гелготання гусейм усе, ЧИМ ЖИЛА 1 раділа селянська душа Мина ли у СсМУТНІИЙ, ТрривожніЙй задумі села і міста, ЛІСИ ІріКИ г КколЛИСьЬ усе таке миле серцю | лише дозиметричні пункти нагадували про жорстоку ДІЙСНІСТЬ Ой за містом-Чорнобилем Всіх перевіряли Чи ж багато радіації На себе набрали? Найбільше непокоїла думка: «А як же там діти, онуки? Невже залишились у Припяті? Що з ними тепер"? Зустрілась із сім'єю аж у Кузнецовську на Рівненщині Безмежно вдячна добрим людям ! за щире слово, | за дах над головою Та тон зи ТРАВА МЕЖОБА ГІ|анизує намистинки слів | УстОо мережить і, | й - Г"Тескладні вірші кат рини Ні аумівни наче осколки болю ВН Ве дені " ПС юю се Т) ЖИ | Ї є Чорнобиль - трава гірка І росте при Межі, за якою апокаліптична прірва" НІ ак тупним крок необ режний у безодню імям нашадків | приходять до жінки щоночі ПОГОМОНІТИ І рідне можно вступити в одну! гу ж ріку, ОО кожи! хвилі СеЛо, ! ДОМІВКА, І Сад ОІЛЯ Неї зомоОо 8яже Інша Ге чос минаг МИнНОЄМ АЙ Я ж тебе садила, стверджує геніально //но Костени |Ож СТ) Я ж доглядала паючи сходиноми життв від скоОЛлуМСски, КОЛИ ВОмсС Га твоїх вже яГ/ДОК ЗДОЄТЬСЯ ЩЕ КОЗМАОЖНИМ СЛОМОЯМ, ДУ «ЛЮК Стільки літ на рвала КО ЛИ пеТИ - до і ; нити с 'Єє прощ 8атьно кору , Якби була зозулею | пом ятОмнло | рс | 7 г м ОЖАА | Ді Ю, 5 . ДС Якби крила мала кожмому воздосться 00 Ділах много том 20 / можею к у ніКОМУ ПКОЛиИ ЩІ не ЗадДсплоєм Полетіла б у садочок. обминути РІДТТР РЕ РЕ ни нн нн чик сю но тнє ібн кання ПОДАРУЙТЕ КОХАНОМУ ПИСЛАНКУ торія писанок сягає БВ далеко мину пе мізерунками а магічними орнаментоми | повязано з ритуалом беличантя весняного відродження на зем «| Писанк у сс яко Оро Ххле такою писанка може стати лише лаїними СраЧІВ "з ВИ» ЛО им аКлЛликаОти ОО символ сонця | відродження -- знають ТОДІ коли її Пише добро людино, Ім: РМ майже всі народи єдріту починоОють розписуботи набирає сили, но СВЯТО Стрітення (1) ліОТОГО) Остані | ПпИиСсоОбКИ ПИШУТЬ на б усе ЧИСІС зелені свято Зою Писанками люди вітаїоть одне одного Кіаичостіше для писанок Обери, 3! сСояТтоми, особливо з Великоднем Подоровану писонку тримають у хоті яю тільки"но сонце ОУТИ ЗОВСІМ ДлоОровоіо І Писання ПпОопинНнаи пОЯ пМмМИТИСяч «(| 5 ГТУ Тим Ро ПОчИНО дорити моли! м урия чЧАЧКаС и ро ПИСУЮТЬ ІХ пПОСКОМ 360 дО Юмо гою спеціальної о Пписачка ППО ПА Фо юутОть Писанки жінки на кого не гнізається Пи анкаріка МУуЧИТЬ еред початком пвиліпшу окросу На Великдень дівчата знімоють біск незафароованим на найкращих писанках настоюють воду зфолишається орнамент зявляються й нобі а Тоді Вмироються їею щоби СОути о техніки писанмкаре та шприцем із «рар «гарною, як писанка». А червону Писанку 000 р витинанками | Також робляті дл ТРУ ІСТЬ СООСМУ КОХОнОомМмУуУ Діти ро ра Пе анбкки керамичні ІК АНРІЇ лерей ми ровміоть Писанки родичам Писанки розписуються не звичайними розимеані м рзь6ьгені хекорофомі ок ером Ярослава МУЗИЧЕНКО ДО ВЕЛИКОДНЬОГО СТОЛМ Прозора паска / з еКАЛІКИ ОбОрОІ Ка чо жопіК О У) Скляїки шу Ім В рокли | «і ГІ моло ЩО ргомосла Розтерти жовтки, влити гепле молоко аз розведеними лріжлжами бсипоти боороїию, шумкої лоборе розмі ти чати тогош піднятися (Блити розтопаєто маю ло миюбімімм «ГкдУм! «1 риє ТИНУ Коли ГеОТО ЧИ длЛС | ми | МИ Ач іїимги жоптком ПИ їі Медові пряники МГ меду 90 гомосло, ТОЮ І цукру, Ічо ложечка соди, їмюйлйі | чи «ХУ г Ообрміню У кін Ірулгіо | подою постами ти кухоль 5 медом і мак лом. та І Вир. ні ОР З" чею З. В 51 КОЛИ Кир І мед ростом По, долати цукор, їмнйллі «ОДУ МИКО 1 Мом їм кум кра ІВ імумо тим м ж пійгу НВийнятикухля з кремом з Гарячої поли пос топити ХОЛОДНУ ше трохи меєміти Модлоги Дорош ю ик АТеГоно рий онкенр'оне. четі) з" об) пшимкИити ую гью т и ло 1охчіроь з мм Пормочоми повирізматм срогурки «кожиу ПокомоГи Пил ОГО! шашкати б чУМОІМИ 7» М | «улеми Грозевен ЧіЛТИ 1 дека іно гИіїи ІЮАмІЛАКОЮм» ШУМИ укра СМАК ми
Сторінка · с. 13сторінка оригіналу ↗

Оригінал українською · переклад оновлюється

М он і сад --! 1 ій 'ї дян зи муж знійеня а и РА оудуть, як зменшиться гуркіт млина, блово ПРОСВІТИ. СВУДОК СОЛОМОНОБОГО НОЛАмно їз Мь ; і "й Й дійшла Я є" оанілацінаннійніни ї пог. ямі тина пуп оммочки три то 1 її щоб тоці: - 4 пооа чи щоб жі: ЧОЛО) МІ анати чи "Р порозцетітали? ад піснями, б Ф. Єдино ГАдДКА ч ( пВЯятоОмуУ ІТисьмі про волос» чи було « ерсево поштирене му вин" ково КУ ОН у біблійні Палестині Колись дослідники Болти важли що горіхи могли рости лише п чарівному ( ПТС ни над пенями разом шафраном 1 корицею миррою І|2ЛлОє, | ТРАДАДТРОМ ми тахлгощаиами Ф, же ким горіх породила непевність мійне и ошатне, а голопне корисниє аДдКУу - 7 'ма деревами лада НІ; Та ноОнНМ нацзата існували нібито гІЛЬКИ В ПОСТИЧНИ УЯВІ царя Соломона ПРИ порівнтовав чари ниннкої а найпривноливи уся ромлиначилі й: 14) Та вже у шостій Пісні, коли молодий, змальовуючи красу нареченої, АДЯЧНУ ВІДПОВІДЬ, ИДетьсяЯя викликає 1! про реа льний садок названі давньоєврейською мовою єгоз аЯ м Це слово " ня Схоже зву гомірках арареько: мови -- гозаооджиауз Горіхи, але які самє й У «горіховому Саду лоські горіхи, адже Ффісташка и мигдаль мали свої назви горіхових дерев за тих часів Близький Схід ще не знав Пригадаймо гакоже що стародавнім имлянам ця рог відома під ою «юпіІТСЄРрІВ ГОРІХ а це вказує на те и ростуть горіхи Оерегло своє аначен- донимі ІЙТЬьЬ ВОНО Ії аравійських могли рости во- ІНШИМ ХА Тина Оу ГП є! дохристиям( ЬкКІ часи -умніПпИ Остаточно розвиог давньоримський іся орик -прейського походження Йосиф Флавій і У своєму гаорі Тудейські с гарожитазихваляточи ПОпІГУу чудових плодів Генісаретсі, ку долину, він згадуваві про горіхові де рева, ідавна росли МОСТІ ЛК гам у достатку Волоські горіхи маюті, щасливу зластивість рясно родити до 300-річного МКУ, за що їх і тепер шанують у Святій землі. ПІД шими віДПОЧИВатО Ті, мандрівники й прочани. І в Україн, за сгтародайньоюо градицією, у затінок висосого горіха запрошують гостей, бо його пистя відлякує надокучливих комах. До речі, якщо горіхові не заважають сусідні дерева, він сягає 30-метрової чзисочини т утворює, наче дуб, велетенську крону У післябіблійних історичних та ттературних джсерелах є чимало згадок про виготовлення з горіхового зерна наикращої олії для ритуальних потреб ( запалення вівтарного вогню), а також для парфумів, солодощів, лаківі фарб Ав народних піснях 1 прислів'ях, навіть сучасних романсах солодкий горіх залишається гідним порівняння з красою юнки Ой ти, дівчино, горіта зерна Така співзвучність з біблійною лірикою була 6 неможливою без глибоких традицій християнської культури в Україні Крім смачного, поживного зернятка, схованого під міцною шкаралупою, за- уплолька В 9іАмЯЙй 74ЗЕЧІЯ деревина 3 поди цінупаласлй ий горіхова меблі, сісрини, неї пвиготоплялиє я пожі (притклиади) мисливської галі кращої кінської упряжі Ой поїггав з України Козак молоденький -- Орігове сіделечко, Ще й кінь воронетький На своїй батьківщині, Південному Казахстан, горіхи ростуть справяєними лісами на схилах гіІр, ПО ДОпинах 1 ущілинах уздовж річок та струмків. Кавказькі ж і балканські горіхові гаї, на думку більшості дослідників, свідчать про людські трагедії. Це поки- дорогі зорої, де у Киргиай та нуті и адичавілі під час нескінченних воєн сади, що розрослися під сонцем Півдня Шаазва «волоський» доводить, поза всяким сумнівом, що горіх прийшов до нас із Волоського краю, тобто від сусідів з Молдови Сталося це, мабуть, ще за Візантії, що підтверджує 1 російська назва його -- «грецький». Цікаво, що й досі волоський горіх має найбільше поширення у місцевостях, які відЧчУуЛИ на Собі вплив греко-романської культури, -- на Буковині й Галичині, у Закарпатті, на Вінниччині, у Причорномор'ї, Криму, Приазов'", на Кубані. Взагалі ж він, за винятком глибокого Полісся й Карпатських гір, добре росте по всій Україні, потерпаючи лише від найбільших морозів Погодьтеся, що назви рослин, як народні, так 1 наукові, вражають своєю влучністю. Єдине слово може багато розповісти про дерево, кущ або траву. Скажімо, українська назва всім відомої ліщини, яка належить до родини бе- ІБ рсзових 1ї не має зії шляхетним вопоським горіхом нічого спІльмогоО Адже «слищцина» вираано вказує на дикий лісовий чагарник, яким вона є у нас Проте латинською мовою ліщина зветь - СЯ корілус арвеллана не авелланйським горіх», що свідчить про вирощування в культурі! торпвлю нею через давньоримський порт Авелло У гивденній Італії 3 лищиною все ясно, знею волоського горіха не сплутаєш Та є принаймні четверо справжніх родичів, дуже на нього схожих По-перше, далекосхідний маньчясурський горіх, чиє листя має гострий ії неприємний запах, а шкаралупа плодів така товста й міцна, що з неї дуже важко дістати зернятко. Це дерево використовуюті, у декоративних насадженнях, як ії споріднений з ним японський горіх «"Зібольда, що відзначається надзвичайно довгим, до метра, листям. Ще рідше зустрічаються у нас два американських види -- чорний та стрий горіхи Вони високі, гарні, до того ж морозостикні, але знову ж таки родять дрібнуваті и дуже тверді горішки Що и казати, волоському горіхові нема рівні у світі! Феномен біблійних рослин дивує нас, крім усього іншого, й тим, що європейці не знайшли ім гідної заміни ні по відкриттю Індії або Америки, ані після знайомства зі стародавніми культурами Китаю та Японії Більше того ці старосвітські рослини поширилися, разом з Христовим вченням, на всій Землі -- від Нового Світу до Австралії. спопо Андрій Гопачевський з БОЖОГО САД ПРОДОВЖЕННЯ. Початок див. ч. /, 8, 9--10, 12 1996 року Ї двері подбвтині на вулицю замктети іг0лос пташини замоє кне,'Ззатихснутпь 8ст дочки СтИвуЧчІ, | будуть боятися високого МІСЦЯ, І жати в дорозі їм будуть, 1 Зацетте, и обтя Ж І ( кобилка. Ї бажан ня, 00 людина втдегодить до вічного мигдаль загине дому свого, а то оуЛлиці оудуть годити довкола галосильники Книга Еклезіастова, 12 : 4--5 Ї було мені слово Господнє, говорячи Що ти бачиш, Єреміє? Ая відказав: Я ба" ау мигдалеву галіз ку Ї сказав мети Господь бін добре бачитш, бо я тильн 1/70 Свого ово , щоб справдилось воно Книга ТІ ророка С ремлт, | 1 12 Кінцева глава з книги підсумовує розповідь розчу лі зрованого земн гими втіХхами царя Со- "Момо бу ге про мі зерність тутешнього життя еконався на власному досвіді Єклезіастової, МеТоО1О заспокоєння бу гтя є Бога зроб |; нагадує про те. а не тна Пам ятати замолоду, поки Літа Уривок УпПили наші почуття Наведений Ле дар 5 алегоричним ниакомисленням Гл на ву. лицю -- це вуха, стпиші сті ня ту "Мина тпа пташиних голосів "- п и глухоти, обтпяжіла кобилка (ко УР нерухомості, а кватиучий С Раві 7 стареча сивина. Ці та но Зіриих сзфіці допомагають підготувати Пі МОВ сприйняття останніх перед - о: Проповідника | вер КЗЯПлИЯНШ МИГДАЛЬ ЗІСНИХ ПЕРЕМІНИ неться землю, як був, а дуз вернеться зновт до Бога, що дав був цого! усе!» порог у Наймарніша марнота, марнота -- (121 2 7--б) Оскільки мигдалеві дерева розквітають пи символом неминучості перит, вони буд ВідпПОВІДНО и мигдамлева настання весни галузка, яку бачить неодмінне здійснення Божої волі Це вра- г - - ет Р «.времтія, означа ження підсилюється, якщо зрозуміти гру слів у давньоєврейському тексті шакед - митгтдалевий Козпвберу зуяс соя ГОМ, ХТО пильнує» Сама назва рослини нал нкає на присутність Господа! Митдаль звичайний належить до родини ро зсотувітих, куди входять яб туня, абрикос і чимало інших плодових дерев. Та якщо у родичів соковиті плоди, то в самого мигдаля вони сух И гіркі Вирощук уть його заради солодких зернягок. що ховаються у твердих кісточках, подіоно до горіха Це кущ або невисоке деревце з прямими гонами, що тягнуться утору. вІДНИХ віДдХОДЯТЬ КОрОТенІ кі плодові плоОЧчКИ, дей зав'язуються горішки Видовжені, по краю зубчі сті пистки опадаїоть на початку зими У дикому стані росте в ТГрат, Вірменії, Середній та Малій А 11, У Палег ГИНИ за кілька тисячоліть до В Ж гам були ( творені куль гу рна сорти дитичної цивілізації вони пенної Європи. Азіатські ще до пояги потрапилидо Пів; прибу льці ростуть на с ухих пагорбах без усякого зрошення витримутоть І! холодні зими Але, квії гнучи у бе резані, ІНОДІ нави того, потерпають від наприкінці ЛІОТОЇ ріа. Тому квітучі гілки мигдалю примоеро Ла . не лиш?!е пробудження при- симвВолІЗУЮТЬ ШИ Р ЕСЕ - роди, а часом і квапливість. Та попри все, зображення білих або ніжно-рожевих мигдалевих пелюсток прикрашають стіни палаців, розкішні східні килими Отже мигдалеві сади можна зус ГрРІТИ скрізь, куди весною не повертаються холоди. Це Крим 1 Балкани, Кавказ 1 Гуреччина зрозумі по, що мигдалеві горіхи здавна були 7ВНЯасхочі дорогою, але ді Юре відомою лагоминою. Арабський мандрівник Павло Халебський, відвідавши Україну 540 років тому, називав їх серед звичайних іноземних товарів чвоОозят ть До Києва купці при-мигдаль, рис, родзинки, фіги, тютюм, червоний сат'ян, шафран, всяке коріння, перськт матерії і бавов '-яНна тканини (| 6С- ІШкО У КІЛЬКОСТЯ6Ь І! З турецьких земель» Адже за тих часів практично все узбере К- Жжя Чорного моря належало до володінь Османськогмперіи, Кримське ханство теж було її васалом. Нотатки арабського тостя нагадуть нам про те, мусульмани, не лишіс ОЛОТО, оливки, Що ж, вірна адреса! ЩО ГОІВДенні СУСІДИ вотовали з нами ай торгували 1 взагалі помітно впливали н український побут і Поки Павло милувався китвськими ринками, його сучасник, фран - цузький інженер Гійом Левассер де Боплан. обирав відомості для свого «Опису України За його свідченнями, поблизу нинішнього Зерхньодніпровська, на берегах річки За мокань Гщо зветься з1НниИчаї! Халебський гепер Самоткань). зустрічається багато карликових миг- Чалевих дерев, але вони дикі ї їдні плоди Фуже гіркі». Спостереження Боплана дають достеменну уяву про вигляд незайманих степів за козачих часта. | НИ НИ, наприктиці квітня, коли весна стає повнов ладною господинею нашого Падня, квітне РИНВИ пт - ою рр у степовим -- приземкуватий заввишки хХіба що до пояса Иого народні найменування -- бобчук, заячіи горитки -- підказані своєрідними плодами Цей вид мигдалю поширений на всій степовій частині України. Особпиво любить схили, кам'янисті відслонення, де росте невеличкими куртинами, а іноді створює справжні колючі за РОСТІ Ледь з'являться на його пілках перип листочки, як одразу ж за день-друтий розпустяться гарні п ятипелюсткові квіточки. Тоді плетиво плок бобчука оповите рожевим туманом Цим зумовлена ще одна його народна назва -- дівоча кров Та осиплються тендітні пелюстки, 1 по весні на місці квіток виросгуть дрібненькі, сухі й шкірясті плоди Вони вкриті, наче хутром, густим опушенням Ядра їхніх насінин багаті На мають характерний мигдалевий аромат, але неїстівні. Та не шукаймо У всьому користі! Від кожної рослини є ПОЖжИгОкКО ХОЧ І Не погляд. Разом зі степовою вишнею та герном зарості бобчука захищають сте- митгдать чагарник ОМЛІШО, помітним на перший пові землі віД руйнування А там, де степи рочорашні, де знищені прекрасні кущі мигдалю, там здійснилися сумні пророчі передбачення боеззахисну повтрям, 1 пустелею сухови підняли перемішали її з безплідною землю, стали ті степи Мищити квітучий мигдаль так само безглуадо, як марнувати молодість або ховати власну шляхетну сивину. Всякій рослиті, як і кожии порі зжеиття людсько ГО, ВІДОВІДИЄ певне міСЦе | Час
Сторінка · с. 14сторінка оригіналу ↗
Jednym słowem, jak pisał pieczerski pisarz przed połową XIII w.: «niewierzący – znają mnie, Polikarpa. Lecz jeśli rozkaże twoja przewielebność napisać, [to] rozum przyjmie i do pamięci przyniesie. Jeśli zaś nie potrzeba, [to im] będzie następne po nas, dla [ich] pożytku zostawimy... Teraz zaś, dla twojej miłości, zasłyszane zostało tajemne, pamięć tych, którzy miłują Boga, zawsze szanowana i chwalona. Ci, którzy Jemu się podobają, od Niego są ukoronowani. Mnie zaś takimi ozdobić się – to wielkość, i tym się łudzę, że okryję swoje złe sprawy: jak tylko przypomnę sobie usłyszane, [coś] czynię i myślę, jak mi zdobyć [pomoc] cudotwórczości ich. Jak bo – mówi Pan – radość bywa w niebie za jednego grzesznika, który się kaje, lecz o ile większa – za tylu sprawiedliwych; aniołowie się weselą, którzy żyli życiem niebiańskim, i ich chwały należy im być współbraćmi. Bo tu o ciele nie myśleli, lecz jak bezcieleśni, ziemskie wszystko odrzucili, wszystko życiowe za nic mając, aby jedynie Chrystusa zdobyć. Tego bowiem jednego ukochali i do miłości Jego się przywiązali, i Jemu wolę swą całą oddali, aby od Niego miłość przyjąć. I Ten obdarował ich na ziemi należnym za pracę ich oddaniem – talentem cudotworzenia. W przyszłości zaś niewypowiedzianą sławą uwielbi. Bez Świętego bowiem Ducha nic człowiekowi nie da się na ziemi, jeśli nie będzie dane mu z wysoka». Lecz jak pisał św. Nestor: «Przejdę do dalszej opowieści, należne zaś słowa włoży mi do ust Bóg, który daje dar i chwałosłowie». Pod koniec XI – na początku XIII w. Ławra zdobywa coraz większe majątki i wpływy polityczne, jednocześnie tracąc nieco ze swoich duchowych osiągnięć. W tym czasie miała okresy wzlotów i upadków. Plądrowały ją hordy Połowców w 1096 r. i niemal spaliły w 1169 roku zbóje «chrystusolubnego» Andrzeja Bogolubskiego. Ale mimo wszystko klasztor się rozbudowywał, szeroko rozrzucając na coraz bardziej rozdrobnionej Rusi swoje podwórza i przypisane klasztory. Faktycznie to mnisi ławrscy dokonali chrztu ziemi rostowsko-suzdalskiej, który należy w zasadzie datować na drugą połowę XI – początek XII w. (choć ostateczna chrystianizacja Wiatyczów, którzy żyli na terytorium Moskowii, przypada na XV w., a nawet na późniejsze czasy). Kontynuowano także kronikarstwo pieczerskie, choć jego centrum od czasów Monomacha przechodzi do bardziej ugodowych nadwornych kronikarzy. Ordyńcy nie oszczędzili klasztoru pieczerskiego, tak jak nie oszczędzili niczego innego na swojej drodze. Pod koniec jesieni lub na początku zimy 1240 roku Ławra została doszczętnie spalona i ograbiona. Oto jak to wydarzenie opisuje Synopsis, powołując się na klasztorne źródła kronikarskie: «..złoczyńca Batu, zburzywszy sławny gród Kijów, przyszedł ze swymi poganami także do świętej obitel Pieczerskiej, gdzie tłum ludzi został otoczony i dzielnie stawiał opór temu wrogowi Chrystusa Pana, ze względu na świętość miejsca. Lecz z powodu grzechów chrześcijanie nie zdołali się obronić ani ocaleć: bo bezbożni «barbarzyńcy», taranami i tarankami rozbiwszy kamienne mury klasztorne i rozwaliwszy je aż do fundamentów, weszli do świętej obitel, zabili ludzi wszelkiego stanu, innych wzięli do niewoli, a samą cerkiew Najświętszej Bogarodzicy Pieczerską, podobną do Nieba, zbezcześcili, od wszystkich... Ptomkarp do swego archimandryty Akindisza I. «Innym bowiem wyda się niestosownym powiedziane, dla wielkości spraw, przyczyna zaś grzesznego... o nn że nie m mwidź AŻ WOM PE 1 - b -- i --ye-o (07 lannninninninnnnnn ho ż. O autorze: Iryna Żylenko – kijowianka, córka znanych ukraińskich pisarzy, historyk, kierowniczka sektora archeografii Narodowego Kijowsko-Peczerskiego Historyczno-Kulturalnego Rezerwatu. Autorka naukowej rozprawy „Źródła kronikarskie do historii Ławry Kijowsko-Peczerskiej w XI–XII wieku”. Iryna ŻYLENKO Zakończenie, początek w nr 3 ozdoby odarto, a jeden krzyż z głowy cerkiewnej, pozłacany, zdjąwszy, wierzch kościoła aż do połowy, do okien, zburzono z rozkazu przeklętego Batyja. Także wierzch wielkiego ołtarza aż po piersi ikony Najświętszej Bogurodzicy rozbito, a cały klasztor wraz ze wszystkimi ozdobami i kamiennymi murami zburzono do fundamentów i rozrzucono, jak o tym szczegółowo znajdujemy w dawnych ruskich kronikach. Od tego czasu święty ławra Pieczerska, ozdobiona Bożą chwałą Dziewicy Bogurodzicy, nie może powrócić do swojego pierwotnego bytu i dawnej urody, bo dzisiejsza zabudowa znacznie różni się od pierwotnej. Tych zaś, którzy umiłowali wspaniałość świątyni Bogurodzicy, jedni śmierć swoją skosiła kosą, innych miecz najazdu obcoplemiennego napoił, a innym przeszkodą dla życia stały się wojny domowe... Od złośliwego Batyja aż do końca była zrujnowana święta ławra Pieczerska, a cerkiew Zaśnięcia Przenajczystszej Bogurodzicy, podobna do nieba, przez wiele lat pozostawała w zapustnieniu. Lecz w pewnym prezbiterium, które ocalało od pogan, Boska Służba przez strach przed niewiernymi odprawiana była potajemnie. Czernicy zaś po lasach i jaskiniach tułali się pod kierownictwem... Agapita - ? - / Ż., aż do odnowienia cerkwi i klasztoru tam przebywali i na zgromadzenie na Boską Służbę do cerkwi przychodzili. Dlatego ustanowiono bić jeden mały dzwon, zwany Błagowistom, i nie często w niego uderzać, lecz powoli, aby ten błagowist lepiej słyszano i z dalekich oraz podziemnych miejsc mogli zbierać się na służbę cerkiewną». W Bliskich jaskiniach jeszcze z tych strasznych czasów część pomieszczeń jest zawalona kośćmi poległych. To miejsce tak się właśnie nazywa: «krypta zabitych Batyja». Wśród umarłych nie tylko mężczyźni. Wiele tu szczątków kobiet i dzieci. To ludzie, którzy wołali o ratunek za klasztorną ogrodzeniem, lecz na wieki pozostali leżeć na świętej ławrskiej ziemi. Mimo wszystko klasztor nadal istniał i zajmował znaczące miejsce w zrujnowanym mieście, które utraciło swoje znaczenie polityczne i przez długie stulecia przekształcało się wyłącznie w kultowe sanktuarium wschodniosłowiańskiego prawosławia – «drugi Jerozolima». Znamy dwóch archimandrytów Kijowsko-Pieczerskiej Ławry z tego czasu «Agapit (? – 1249) i Serapion (? – 1275) (ten ostatni bardziej znany jako dawny ruski pisarz Serapion Wołodymyrski; potem sprawował w swoim mieście urząd biskupi). Wśród znacznej spuścizny literackiej tego ostatniego jest pochwała św. Teodozego Pieczerskiego, napisana w pierwszych dziesięcioleciach po najeździe Batu, a także opowieść świętego o tatarskim najeździe oraz modlitwa do świętego nastawnika: «Gdy zaś pomnożyły się nasze grzechy, przekroczyliśmy nasze bezprawie i obrzydliwymi uczynkami rozgniewaliśmy Boga, wtedy za nasze grzechy, z Bożego dopuszczenia, splądrowano domy» Boskie zarówno klasztory były zrujnowane, jak i miasta spalone, a wsie spustoszone przez lud nieznany, lud bez litości, lud zhańbiony, który nie boi się Boga i nie ma miłości do ludzi. Dlatego, będąc w ich niewoli, w ciężkich nieszczęściach i w srogiej udręce, upadamy przed Tobą, modląc się: podnieś ręce swoje za nas do Władczyni, Dziewicy i Przeczystej Bogurodzicy, aby wspomniała swoje dawne łaski do tej owczarni, oddanej jej na własność, i dała nam ulgę od gorzkiego smutku, i odpędziła podstępnych wrogów, pomówców naszej prawosławnej wiary, i uczyniła nieprzemożonym Jej święty kościół, który sama raczyła zbudować sobie na mieszkanie, i pomnożyła stado owczarni Twojej, i pomaga, jak dawniej, strzegąc i umacniając, zasłaniając i chroniąc przed wrogami widzialnymi i niewidzialnymi, aby, stawszy się wolnymi, żyli my duchem i ciałem bogobojnie na tym przemijającym świecie, nie będąc własnością nikogo, prócz Przeczystej Bogurodzicy, jak dawniej nasi ojcowie z Tobą, preprezbiterze Teodozjuszu. Znając Twoją łagodność serca, odważyłem się skierować mowę swoją ku Twojej chwale, aby, choć niegodną pochwałę Tobie przynieść, ale mając nadzieję na powodzenie dla siebie od Ciebie, ojcze, i na ulgę w grzechach moich oraz od niegodnego odłączenia. Bo wysławiły Cię Niebieskie Moce i przyjęli Cię Apostołowie, i wzięli do siebie Prorocy, objęli Cię męczennicy, radują się z Tobą święci hierarchowie, powitało Cię zgromadzenie mnichów, uwielbiła Cię także Sama Królowa Przeczysta, Matka Pańska, i wywyższyła, i rozsławiła od krańca wszechświata do krańca ziemi, wierny słudze Pański». Kiedy pisano te słowa, mieszkańcy klasztoru, jak i my dziś, nie mogli już oglądać relikwii Teodozjusza, przeniesionych do soboru Zaśnięcia z Pieczar w roku 1091 — zagłada była tak pełna, że nikt dotąd dokładnie nie wie, w którym miejscu braci przed najazdem ich ukryła. To zniszczenie nie było ostatnie. Przed nami były jeszcze lata 1399 i 1416. Mimo to klasztor istniał nadal i był duchowym i kulturalnym sercem swojej wykrwawionej ziemi. W te ciężkie czasy – na przełomie XIII i XIV wieku – powstał utwór dawnego ukraińskiego piśmiennictwa tak wybitny i aż do niedawna ukochany przez nasz naród, jak Paterik Kijowsko-Peczerski (o którym już wielokrotnie wspominano powyżej). Jego początki sięgają pierwszej połowy XII wieku i są dziełem dwóch postrzyżyn peczerskich: św. Symeona, który był wówczas biskupem Włodzimierza nad Klaźmą, oraz jego духовного syna Polikarpa. Obaj ci pisarze zebrali z różnych kronik i utworów hagiograficznych informacje o Peczerskim klasztorze i jego podwижnikach z XI–XII wieku. Trzy ich dzieła (dwa Symeona i jedno Polikarpa) legły u podstaw Paterika. Później dodano do niego żywot św. Teodozego Peczerskiego, napisany przez św. Nestora, oraz różne artykuły kronikarskie. O nadzwyczajnej popularności tego zbioru świadczy istnienie całej serii jego redakcji, z których część powstała nie w Ławrze, lecz nierzadko w odległości wielu tysięcy kilometrów od niej, a nawet w Moskwie. Ostateczną redakcją Paterika Kijowsko-Peczerskiego przyjęto uważać redakcję z 1462 roku, opracowaną przez mnicha Ławry Kijowsko-Peczerskiej Kasjana. Pateryk jest interesujący nie tylko ze względu na swoje walory duchowe i literackie, ale także jako źródło historyczne, ponieważ zachował wiele wiadomości kronikarskich, które w swojej pierwotnej postaci dotarły do nas. Wszystko to stawia go w jednym rzędzie z największymi osiągnięciami literatury europejskiej. Pateryk jest i powinien być przedmiotem szczególnej dumy Ukraińców. Niestety trzeba stwierdzić, że dziś znają go nawet nie wszyscy wierni. W ostatnim czasie ukazało się kilka wydań Pateryka, jednak odważę się polecić czytelnikom wybór przedruku redakcji kasjańskiej z 1462 r., wydanego w 1991 r. przez wydawnictwo «Czas». Niech was nie straszy problem językowy, bo po przeczytaniu zrozumiecie, że język utworu niewiele różni się od współczesnego języka ukraińskiego. Spośród rosyjskich przekładów niezłe są niedawno wznowione przekłady E. Posielanina (do przekładu użyto cerkiewnosłowiańskiego drukowanego wydania ławrskiego z XIX w. i mimo wad tej redakcji, o których jeszcze powiemy, sama jakość przekładu jest nadzwyczaj dobra) oraz M. Wiktorowej (użyto redakcji kasjańskiej I, jednak bez żywota św. Teodozego). Najgorszym spośród powszechnie dostępnych obecnie jest bezsprzecznie rosyjskojęzyczne zagraniczne tłumaczenie (a dokładniej przeróbka) drukowanego Pateryka, wydane ponownie w 1991 r. w Kijowie, które wciąż można spotkać w cerkiewnych kioskach. Uwierzcie, każdy, kto choć trochę orientuje się w historii Ławry, czuje po nim po prostu strach i wstyd: strach o nasze dziedzictwo, o duszę naszego narodu; wstyd za to, że wciąż gasimy duchowe pragnienie zagraniczną papką z własnej kultury! Dawno dojrzała potrzeba adaptacji Pateryka na współczesny język ukraiński.

Машинний переклад

Сторінка · с. 15сторінка оригіналу ↗

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

Praca w rezerwacie prowadzona jest i obecnie pod redakcją, jednak z wykorzystaniem wszystkich źródeł, będzie, najwyraźniej, kontynuowana jeszcze w tym roku. Najważniejszą dla naszej kultury publikację. Kijów staje się miejscem pielgrzymek i pochówków dla przedstawicieli litewsko-ruskiego państwa. Osobno tutaj pochowani prawie wszyscy książęta z dynastii Giedyminowiczów i wybitnych rodów mieli tutaj własne miejsca. Zrozumiałe, że ci ludzie darowali klasztorowi znaczne sumy. Jednak w 1482 roku Ławrę ponownie splądrowali Tatarzy chana Mengli Gireja. A archimandryta Teodozjusz, nie dbając o cerkiew, wywiózł kosztowne naczynia liturgiczne, dlatego przeniósł je do Górnego Kijowa. Ale dobro spłonęło i tam. Kijowsko-Peczerska Ławra wstąpiła w XVI w. jako niezwykle zamożny i wpływowy klasztor, i w tym wieku przyszło jej przeżyć jeszcze jedno nieszczęście – tym razem splądrowanie od wewnątrz. W tym czasie władza świecka przywłaszcza sobie prawo mianowania na wszystkie wyższe stanowiska kościelne (w Ukrainie tradycyjnie wybieralne). Ludzie, którzy zajęli je w taki sposób, byli w większości bardzo dalecy od duchowości i od elementarnej edukacji, systematycznie rujnowali klasztory i katedry biskupie. Tak, niejaki archimandryta Peczerski Antoni, wyznaczony na to miejsce w 1524 r., już w 1525 r. był, przy wsparciu księcia Konstantego Ostrogskiego, wygnany z klasztoru za to, że „w tym klasztorze wspólnoty... nie trzymał...”, oraz za inne grzechy. Ale już w 1528 r., za protekcją wojewody wileńskiego i kijowskiego Niemirowicza, ponownie powrócił do klasztoru. Najgorszym archimandrytą w historii Ławry zasłużenie uważa się Sofroniusza. Ten zdołał na tyle dokuczyć wszystkim swoim zdzierstwem i uciskiem braci, że nawet ten sam wojewoda Niemirowicz uznał dowody, wyłożone w skardze, za słuszne i w 1542 roku uwolnił od niego Ławrę. Zrozumiałe, że lepszą część braci nie mogło nie niepokoić takie położenie. Jeszcze w 1522 roku otrzymano królewską gramotę na wznowienie wspólnoty, lecz do niczego to nie doprowadziło. W 1551 roku taka próba została powtórzona. Ale jakże marne były te okrojone wymagania, nie tylko w porównaniu z porządkami czasów św. Teodozjusza, ale i z bardziej prostymi regułami klasztornymi! Wszakże wkrótce Ławrę czekał jeszcze jeden, być może ostatni swój wzlot, i, jak to często bywa, atak z zewnątrz w pewnej mierze rozwiązał wewnętrzne problemy. Na progu była unia kościelna... Bez wątpienia, pozytywnemu postrzeganiu przez część ludności unii sprzyjało wiele czynników, ale główną przyczyną był niezwykle ciężki stan cerkwi prawosławnej. Z wyżej opisanych przyczyn wysokie stanowiska hierarchiczne w niej dziesięcioleciami zajmowali różnorodni oszuści, którzy nie bali się sądu ani Bożego, ani ludzkiego. I patrząc na niedostatki kościoła katolickiego, tam w tym okresie wciąż można było znaleźć sposób na takich osobników. Oprócz tego, unia, zastępując kanony prawosławnej cerkwi katolickimi, prawie nie wpłynęła na zewnętrzny przejaw religijności. A obrzędowość – jedyne, co znały w tym czasie niższe warstwy ludności. Nierzadko można usłyszeć, jak na tej podstawie wykształceni ludzie zaliczają grekokatolików do prawosławnych, zapominając, że podstawą każdej religii są przede wszystkim jej dogmaty. Kiedy początkowo unia zyskała wielkie poparcie władz, w Kijowie, jak i w Ukrainie, w szczególności w Kijowie, unici przy wsparciu władz, do wyboru, ale i szli nie tylko do soboru Sofijskiego, ale i do klasztorów. Wszyscy, oprócz Ławry, wygnali unickich posłańców, zasiedli za wysokim murem klasztornym. To był dopiero początek. W 1597 roku gramotą król Zygmunt III ze swojej strony oddaje Ławrę unickiemu metropolicie Michałowi Rahozy. Później zostały przekazane majątki klasztoru oraz niektóre jego filie. Ale na Peczerską ziemię unici jednak nie wstąpili. Mnisi na czele z wyrzuconym archimandrytą wysłali do swoich wrogów list, który odznaczał się brakiem literackich ozdobników i przypominał słynny list kozaków do tureckiego sułtana. Nie wytrzymali wszystkie próby ataku. Unia zaczęła stopniowo tracić pozycje, i coraz więcej i więcej ludzi zwracało się do swojej matki – cerkwi prawosławnej. W tych warunkach unitom stało się jasne, że przejmowanie cudzych świętości – to tylko grabież. Prawosławna szlachta i duchowieństwo na sejmach żądali zwrócić zagrabione majątki prawowitym właścicielom. Według świadectwa jednego z historyków Ławry Samuela Mścisławskiego, pierwsza drukarnia tutaj pojawiła się w 1531 roku. Ale zrozumiałe, że w tamtych warunkach normalnie funkcjonować ona nie mogła. Dopiero na początku XVII w., kiedy stało się jasne, że główne pole walki z katolicyzmem leży przede wszystkim nie w płaszczyźnie kozackich szabel, a w płaszczyźnie walki ideologicznej, następca Nicefora Tura Elizeusz Pleteniecki na nowo zapoczątkowuje w 1615 r. działalność wydawniczą klasztoru. Pierwsze znane nam ławrskie wydanie – „Czasosłow” datuje się na 1616 r. Kijowsko-Peczerska drukarnia szybko zyskała zasłużoną sławę najlepszej w Ukrainie. Wokół niej zgrupowali się wybitni przedstawiciele ukraińskiej inteligencji: Zachariasz Kopysteński, Pamwo Berynda, Tarasij Zemka, Laurenty Zyzani, Aleksander Mitura, Atanazy Kalnofojski, Sylwester Kossow, Józef Tryzna, grawer Ilja i wielu, wielu innych. Szczególnie wysoki poziom wydania kijowsko-peczerskiego klasztoru osiągnęły za archimandryta św. Piotra Mohyły. Mołdawski książę, bogaty szlachcic, przed którym otwierały się wielkie perspektywy w Polsce, on, ok. 1625 r., w 28-letnim wieku zostaje przełożonym Kijowsko-Peczerskiej Ławry, a potem i metropolitą kijowskim, i wreszcie wyprowadza praktycznie cerkiew prawosławną z poziomu pasierbicy. Doskonale rozumiejąc, że tylko własny system wyższej prawosławnej edukacji może na przyszłość uchronić ukraińską inteligencję od skatolicyzowania, św. Piotr Mohyła wybiera kilku zdolnych młodzieńców i na swój koszt wysyła ich uczyć się do zagranicznych uniwersytetów. Z tymi ludźmi on w 1630–1631 r. zakłada w monasterze św. Mikołaja na terenie Górnej Ławry szkołę. Ciekawe, że takie przedsięwzięcie wywołało niezwykle ostry sprzeciw ze strony prawosławnych kijowian. Bractwo Kijowskie, którego członkami byli bogaci kijowscy kupcy i rzemieślnicy, tradycyjnie nie lubili Ławry na ekonomicznym, że tak powiem, podłożu, zobaczyło w niej konkurencję dla stworzonej przez nich szkoły (która, co prawda, nie wychodziła poza granice kilku tradycyjnych przedmiotów ogólnej umiejętności czytania i pisania) i zdołało podnieść kozaków i innych mało wykształconych obywateli Kijowa do walki z nową placówką edukacyjną, którą ogłosili „katolicką”. Jeden z uczestników wydarzeń później wspominał, że był moment, kiedy wszyscy oni, przyjąwszy komunię, czekali, że nie dziś, jutro ich potopią w Dnieprze. Wreszcie kompromis został osiągnięty i ławrska szkoła, połączona z bracką, utworzyła powszechnie znaną Akademię Kijowsko-Mohylańską (później akademię). Wykładowcy kolegium, którzy później zajmowali wysokie stanowiska w hierarchii kościelnej, byli stałymi autorami i kompilatorami peczerskich wydawnictw. W ciągu XVII – pocz. XVIII w. Kijowsko-Peczerska Ławra... Peczerska drukarnia wydała ogromną liczbę książek. Tylko tych najważniejszych z tego okresu nalicza się dziesiątki, przede wszystkim wydania dzieł religijnych, pism i utworów polemicznych, a także literatura. Zatrzymam się tylko na literaturze z samej Ławry. Tak, w 1635 r. opublikowano książkę Sylwestra Kossowa „Paterikon”. Jest to przeróbka już znanego dzieła Peczerskiego. W popularnych wydaniach można znaleźć informację, że oba wydania zawierają ten sam tekst, tylko podany w różnych językach. Jednak to nie tak. „Paterikon” jest skróconym, napisanym w języku łacińskim i zilustrowanym wykładem treści Pateryka z licznymi wyciągami ze świeckiej historii Rusi Kijowskiej, wziętymi z ukraińskich kronik, ale z odniesieniami do znanych ludziom tamtego czasu źródeł europejskich, głównie polskich. To wydanie dla ludzi oświeconych. Pateryk zaś z 1661 roku, choć niesie w sobie niemało cech właściwych „Paterikonowi” i pod względem objętości znacznie przewyższa ten ostatni, jest jednak tekstem „dla ludu”. Wśród innych historycznych wydań Ławry znajduje się „Teraturgima”, książka poświęcona historii klasztoru (1633 r.), i ogólnie znany „Synopsis” – wybór z kijowskich kronik i innych źródeł (pierwsza publikacja w 1674 r., kolejne wydania – 1678 i 1680 r. – wyszły ze znacznymi uzupełnieniami, a już następne były stereotypowe), który przez długi czas był jedynym podręcznikiem historii w Imperium Rosyjskim. Kijowsko-Peczerska Ławra, poczynając od św. Piotra Mohyły, konsekwentnie występowała przeciwko jakiemukolwiek zjednoczeniu z Rosyjską Cerkwią. Ale po przyłączeniu Ukrainy do Rosji nikt już nie mógł zmienić biegu historii. Początkowo to zjednoczenie miało pewien pozytywny wpływ, ponieważ zapewniło dla wciąż rosnącej ukraińskiej inteligencji cerkiewnej możliwość zajmowania wysokich stanowisk na wschodzie. Ale ostatecznie najwięcej wygrała na tym Rosja, ponieważ w istocie przez prawosławnych Ukraińców zostały założone podwaliny jej obecnej kultury duchowej. Co więcej, dominacja Ukraińców w cerkwi nie uwolniła ich ojczyzny od represji moskiewskich carów, patriarchów i później synodu. W szczególności największy nacisk wywierano na Kijowsko-Peczerską Ławrę, która ostatecznie przeszła pod zarząd Patriarchatu Moskiewskiego w 1688 roku. Już samo budowanie przez Piotra I na początku XVIII w. Twierdzy Peczerskiej niszczyło wszechwładzę Ławry w tym rejonie, stawiając ją pod kontrolą rosyjskich wojsk. Oto jak opisuje „dobrodziejstwa” cara współczesny: „Gdy zakładano twierdzę – wielkie były ludziom westchnienia i płacz, ponieważ dwory zburzono, ogrody piękne wycięto i mieszkańcom kazano, aby gdzie indziej miejsca do życia szukali. Ale i samemu Mazepie była boleść niemała, ponieważ matka jego hetmańska była ihumenią w żeńskim klasztorze Wniebowstąpienia, który stał naprzeciw Świętej Bramy klasztoru Peczersko-Ławrskiego. Ten klasztor także został zniszczony i przeniesiony do dolnego Kijowa, na Podół, na Żytni Targ, gdzie cerkwie Flora i Ławra – ta należała do tego samego klasztoru; a na miejscu tym urządził Gospodarz zgodnie z ukazem arsenał wielki”. Szczególnie zaś kłuły w oczy Moskwę wydania ławrskie. A dlatego jeszcze przed końcem XVII w. patriarcha Joachim (nawiasem mówiąc, człowiek ciemny i nieoświecony na tyle, że pod tym względem wyglądał na unikalnego nawet wśród moskiewskich patriarchów) podejmuje próbę „naprawienia” bardziej jakościowych ukraińskich książek o treści liturgicznej i teologicznej według własnych wzorców. Wierna własnej niezależnej polityce, Ławra w istocie nie zważała na jego oświadczenia, kontynuując drukowanie swoich wydań bez zgody moskiewskiej władzy i ograniczając się do pism wyjaśniających. Tak, w szczególności na przełomie XVII i XVIII w., nie zważając na systematyczny opór patriarchy Joachima, zostało napisane i wyszło z druku unikalne wydanie Czetii-Minei (zbioru żywotów świętych), którego autorem był św. Dymitr (Tuptało). Pierwsza próba zniewolenia peczerskiej drukarni zakończyła się porażką. Lecz to był dopiero początek. W 1720 roku Piotr I jednym pociągnięciem pióra, nie wdając się w szczegóły, zabronił wydawania książek, w których nie było „doskonałej zgody z wielkorosyjskimi takimi samymi księgami cerkiewnymi”. Nie od razu pogodziła się Ławra z tym wymogiem, lecz nie było dokąd uciec. W latach 40. XVIII w. moskiewscy „korektorzy” dobrali się i do Pateryka oraz Czetii-Minei. 10 lipca 1741 roku pojawiło się postanowienie synodu, w którym archimandrycie kijowsko-peczerskiemu Tymoteuszowi nakazano samemu sprawdzić teksty Czetii-Minei św. Dymitra oraz Pateryka „i jeżeli coś w nich, jak Pismu Świętemu, Regulaminowi Duchownemu przeciwnego znajdzie się, tak i niewiarygodnego i przez nauczycieli cerkiewnych i historyków, wiernie godnych, niepotwierdzonego, lecz wielce wątpliwego okaże się, to taką wątpliwą i wiary niegodną historię zaznaczyć na końcu żywota świętego, o którym idzie historia, lub jeżeli możliwe będzie, poprawić...”. Zrozumiałe, że 10 czerwca 1742 roku archimandryta powiadomił, że niczego podobnego nie wykryto. Jednak ludziom, dla których Pismo Święte nie dorównywało regulaminowi duchownemu, tego było wyraźnie za mało. A dlatego wydane 10 września 1744 roku pozwolenie na drukowanie Czetii-Minei oraz Pateryka zostało 5 marca 1746 roku odebrane i, na polecenie imperatorowej, Synod wydał nowy nakaz o przeglądzie tekstu. Prośba archimandryty Tymoteusza, aby komisja została stworzona przy Ławrze, została zignorowana. Na jej udziały przypadło jedynie finansowanie tej niebogobojnej sprawy. 3 listopada wydano postanowienie „O porządku poprawiania Czetii-Minei i Pateryka Peczerskiego”, które zawierało „kryteria oceny” tekstu i odznaczało się szczególną wrogością wobec ukraińskiej hagiografii. Postanowieniem z 26 lutego 1756 roku pracę przyspieszono: ustalało ono zasadę, aby wyniki działalności „korektorów” przedstawiano w każdy piątek. Nie dotyczyło to literówek, informację o których nakazano przekazywać prosto do drukarni. Na ile mało „korektorów” interesowały rzeczywiste literówki (których wiele w każdym starodruku) i na ile niskie były ich umiejętności, w tym znajomość języka cerkiewnosłowiańskiego, dobrze widać z tego, że nawet przy tak „gęstym przeczesywaniu” w tekście pozostało niemało rażących błędów i literówek. W szczególności w opowieści o odnalezieniu relikwii św. Teodozjusza tak i pozostawiono słowo „torsti” zamiast „korsti”. Taka «owocna praca» nad Paterykiem trwała przez cały rok, dopóki w postanowieniu z 29 listopada «O wniesienii isprawlenij w Pateryk Pieczerskij» nie zostały zebrane w całość główne zmiany, które przede wszystkim dotyczyły wykluczenia z tekstu mniej lub bardziej obszernych fragmentów (czasami – do trzech stron!). Takich skrótów, w szczególności w Pateryku, nalicza się 58! «Poprawiaczy» interesowały głównie fragmenty, w których podkreślano wyjątkową świętość Ławry. Tak więc z tego samego Pateryka całkowicie wyrzucono opowieść o św. Onizymie oraz obietnicę św. Antoniego, obietnicę św. Teodozjusza. Przyczepiono się nawet do tego, że w cerkiewnosłowiańskiej drukowanej redakcji Ławra nazwana jest «archimandrią całej Ruskiej ziemi». Trzeba jednak powiedzieć, że Paterykowi, którego wykastrowane wydanie ukazało się w Moskwie w 1756 roku i potem zostało powtórzone w Ławrze, jeszcze poszczęściło się wyjść z łap moskiewskich «specjalistów» w nie nazbyt zhańbionej postaci i do początku naszego wieku pozostał czytelny. Czetii-Minei św. Dymitra Rostowskiego po wielu latach poniewierki w XIX wieku zostały okaleczone jeszcze raz – podczas «przekładu» na język rosyjski. Nawiasem mówiąc, niedawno opublikowane w Rosji dwa wznowienia tego «tworienija sw. Dimitriya Rostowskogo» są właśnie tym tekstem i prawie nic wspólnego z rzeczywistym dziełem św. Dymitra nie mają. Tak stopniowo przestała istnieć samoistna ławrska kultura książkowa. Co prawda, na korzyść późniejszych kierowników drukarni trzeba powiedzieć, że przegrywając pod względem jakości tekstów, nie ustąpili pod względem jakości druku. Nasza drukarnia była aż do swojego zniszczenia przez bolszewików najlepszą w Imperium Rosyjskim, a jej wydania po prostu nie można pomylić z żadnymi innymi. Bardzo wysoki był poziom sztuki grawerskiej. Natarcie na Ławrę prowadzone było także na innych «frontach». W 1786 roku w Imperium Rosyjskim wprowadzono tzw. Generalne stany, za

Машинний переклад

Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗

Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу

ж опи РР С РР жи сни ЧЕР е о РР РР (Zakończenie ze s. 14 - 15) з ...wśród nich, zwłaszcza w klasztorach, odebrano ich majątki, a oni sami mieli dalej utrzymywać się z kasy państwowej. Ta akcja raz na zawsze zakończyła resztki autonomii zarówno ukraińskich, jak i rosyjskich klasztorów. Ławra otrzymała bardzo wysoki status oficjalny, stając się w istocie najważniejszym klasztorem Cesarstwa Rosyjskiego. Ale tak było tylko na papierze. Obitel, która zawsze dumnie podkreślała swoją niezależność od kijowskich hierarchów, której przełożony wybierany był wyłącznie przez jej mieszkańców i który w pewnym stopniu cieszył się nawet większym szacunkiem niż zwierzchnik Cerkwi, stała się odtąd jedynie czymś w rodzaju dworskiego klasztoru mianowanych w Moskwie metropolitów Kijowskich i Halickich, którzy jednocześnie otrzymywali także tytuł archimandryty Kijowsko-Peczerskiego! Tak oto dzięki ciężkiej pięcie synodu, bezsławnie dla Ławry, zakończył się dawny spór o prawa i wolności największej ukraińskiej świątyni. Ostatni prawowicie wybrany archimandryta Kijowsko-Peczerski Zosima Walkewycz został siłą strącony ze stanowiska wraz z większością soborowych starców (przedstawicieli kolegialnego zarządu Ławry) oraz częścią braci wysłany do ławrskiej Hołosijiwskiej pustelni pod Kijowem, gdzie też zmarł. Ten archimandryta peczerski, z zrozumiałych przyczyn przemilczany przez rosyjskich historyków Ławry XIX wieku, zasługuje na to, byśmy powiedzieli o nim choć kilka dobrych słów. Ojciec Zosima nie był ani pisarzem, ani wielkim działaczem kulturalnym. Był jednak dobrym i troskliwym gospodarzem. Urodził się 2 września 1719 roku w Pantusowie niedaleko Starodubu, w rodzinie bunczukowego towarzysza Stefana Walkewycza. Postrzyżyny zakonne przyjął w Ławrze 6 kwietnia 1745 roku. Przed objęciem archimandrii był przełożonym Bliskich Pieczar. W 1762 roku, zgodnie z dawnym peczerskim zwyczajem, choć już wtedy mocno ograniczonym w swoich prawach przez rząd carski, został wybrany na archimandrytę Kijowsko-Peczerskiego. Przez kolejne 24 lata ojciec Zosima (częściowo z funduszy innego wielkiego zakonnika Ławry, św. Pawła Koniukiewicza, który mieszkał w klasztorze po represyjnym usunięciu z tobolskiej katedry, a także z innych ofiarności) prowadził prace restauracyjne i budowlane w obu pieczarach, w większości korpusów-cel, w obu szpitalach (dla mnichów i dla pielgrzymów) oraz w ich cerkwiach: Troickiej cerkwi nadbramnej, cerkwi Narodzenia Bogurodzicy i cerkwi Poczęcia św. Anny. Oznacza to, że dotyczyło to faktycznie niemal wszystkich obiektów architektonicznych Kijowsko-Peczerskiej Ławry. Czyż taka troska o swoją obitel nie zasługuje na uwagę – nie mniejszą niż twórczość literacka? A oto po niemal ćwierćwiecznej ascetycznej służbie starca strącono go z urzędu i wysiedlono, co prawda z wysoką emeryturą, do gospodarczej leśnej pustelni! Tu zmarł o. Zosima 13 marca 1793 roku, pozostawiwszy niezwykle interesujący testament dotyczący swojego ostatniego spoczynku. 20 marca tego samego roku pochowano go w Ławrze, w pobliżu południowego zewnętrznego muru Soboru Zaśnięcia, naprzeciwko drzwi do sieni prowadzących do refektarza (chodzi o refektarz, który stał tu do budowy nowego na początku XX wieku), pośrodku uczęszczanej drogi. Najwyraźniej taki już los Ukrainy, że ten znakomity syn nadal leży bez jakiejkolwiek wskazówki co do miejsca pochówku, a obok brutalnie wyróżnia się na tle białego, wystrojonego muru bufiasty pomnik rusyfikatora Stolypina, przy którym przytuliła się płyta nagrobna niesławnych Iskry i Kocziubieja. Choć może to brzmieć dość paradoksalnie, w istocie wraz z wprowadzeniem Generalnych Sztatów oraz represjonowaniem prawnie wybranego kierownictwa klasztoru zakończyła się historia Ławry jako działającego klasztoru. Bo niestety funkcjonowanie każdej obitel polega nie tylko na regularnym odprawianiu nabożeństw i opiece nad świętościami, lecz przede wszystkim na wewnętrznym życiu duchowym. Tymczasem w Ławrze ono powoli zamiera, i od tego momentu ona coraz aktywniej przekształca się z działającej wspólnoty w «show» dla milionów wiernych, «Słowo Proświty» Założyciel – Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki. Rejestracja nr 1007 z 16.03.1993 r. Redaktor odpowiedzialny: LIUBOW HOŁOTA Tu zbiegali się z najdalszych zakątków imperium. Sprawa dotyczyła nie tylko życia zakonnego. Sobór duchowny sankcjonował zniszczenie cerkwi refektarzowej, zabytku architektury XVIII w., oraz dawnych malowideł Soboru Zaśnięcia; «ozdobił» Ławrę licznymi nadbudówkami i przybudówkami, które pochłonęły inne zabytki (część z nich rozebrano podczas restauracji terenu w latach 50.–60. XX w.). Do dziś nikt dokładnie nie wie, w którym momencie ostatecznie zniknęły z jaskiń cenne cyprysowe relikwiarze, zastąpione zastępczymi kopiami wykonanymi ze zwykłego drewna. Mimo to, oczywiście, także w ten ciężki czas, jak i dziś, świętość Ławry przyciągała do siebie gorliwców pobożności. Wśród nich byli: św. Parfeniusz; kobieta, postrzyżona pod męskim imieniem, św. Dosyfiusz, która była pierwszą przewodniczką św. Serafina Sarowskiego; św. Paisjusz; Wassian Ślepy oraz wielu innych, z których wielu dziś, być może, nie znamy. Ogromną rolę w zachowaniu ławrskich wartości odegrał metropolita Jewhenij Bołchowitinow (1822–1837). Rosjanin, wybitny historyk, który, przysłany do Kijowa już w dojrzałym wieku, zdołał «przestawić się» na ukraińską tematykę i wydać кю 00090 сни Р ЛЕРР Ра ВОМ А ЕЛЛА анианиннинаня нн ню - ПЕ РР о оон 0щде нн о НН зодчі ШЕ п о ін ше А а НО сл т нь б ній Р кн - і а ннйни ен нн р - РЕ ЧР ateizmu. Zmiana wyznania w Ławrze, według naszego poglądu, także nie przyniesie jednoznacznie pozytywnych zmian. Oczywiście, można przypuszczać, że nowe kierownictwo klasztoru będzie bardziej oświecone, a zatem nie będzie skłonne do nieskontrolowanego «upiększania», choć ja osobiście patrzę na taką możliwość dość sceptycznie — powszechna praktyka pokazała, że poważna ochrona zabytków nie jest jeszcze dalece właściwa naszemu duchowieństwu, niezależnie od podporządkowania. Ponadto najważniejsze polega na czymś innym — na braku samej koncepcji duchowej i organizacyjnej odnowy Ławry. Przecież, zgódźcie się, z ochroną zabytków państwowe organy do dziś radzą sobie, w każdym razie, lepiej niż kościelne. Odprawiać zaś nabożeństwa dla pielgrzymów (w czym przede wszystkim polega obecna działalność wspólnoty zakonnej w Ławrze) może też zwykły proboszcz parafialny. Po co więc w takim razie takie «odnowienie»? Dla zwiększenia dochodów tego czy innego wyznania? Dla wykorzystania budynków na potrzeby administracyjne? Tak, zgódźcie się, dla zwiedzających, a także dla pielgrzymów, dobra wystawa jest znacznie ciekawsza niż szczelnie zamknięty dla Р тп з а-но а -- - и оо Зх я 5 и чії о -Р че -7 бо» Ж.) с о пк сей о - ьо | і - 1 Пенеьооттии А к- У ог | чими моді а АХ М є їй І ПМ; 2 ЛОмутм р в - 2 ця че-ції й - ! й А. з , ти з Чи пииоь ост ни и ню З - я мир ней ся сн (Słowo PROŚWITY trzy księgi poświęcone historii Kijowskiej metropolii i Ławry Kijowsko-Peczerskiej. Należy też z szacunkiem wspomnieć metropolitów Filareta i Flawiana, założyciela biblioteki, na bazie której utworzono Bibliotekę Historyczną, mieszczącą się do dziś w Ławrze. Mimo tych pojedynczych przebłysków Ławra żyła w tym czasie wyłącznie wspomnieniami (przy czym wspomnieniami równie wypaczonymi przez propagandę synodalną, jak tekst Pateryka Peczerskiego był przez ten synod wyjałowiony). Wszystko to, jak również równie żałosny stan Kościoła rosyjskiego w ogóle, niestety, przyczyniło się do zamknięcia obitelii i tragicznego końca części mnichów na początku XX w. Bo naszym zdaniem właśnie w niskim poziomie duchowym «prawosławia po synodalnemu» należy w dużej mierze szukać korzeni późniejszych udręk wiernych za czasów reżimu komunistycznego. Bo propaganda propagandą, ale skoro wśród inteligencji pod koniec XIX – na początku XX w. wstyd było być wierzącym, to winni są bynajmniej nie bolszewicy ani jakieś tajemnicze «żydowsko-masońskie spiski», lecz przede wszystkim tępy prawosławny oficjoz. Po wszystkim powyższym czytelnik musi nasunąć sobie naturalne pytanie, czy można odrodzić prawdziwą Ławrę Kijowsko-Peczerską, a jeśli można, to co trzeba w tym celu zrobić? Niezwykła świętość Ławry, rzecz jasna, w każdych okolicznościach ułatwia to tytaniczne zadanie. Jednak mimo to, niestety, odpowiedź na wyżej postawione pytanie na dzień dzisiejszy rysuje się dość niepocieszająco. Bo podobna «próba» do dziś już kosztowała Ławrę bardzo drogo – podeptano wiele z tego, co dzięki entuzjazmowi pracowników Rezerwatu zdołało przetrwać najciemniejsze dziesięciolecia oficjalnego Redaktor naczelny Iwan Mowczan Kolegium redakcyjne: Jarema Hojan, Anatolij Żurawski, Anatolij Pohrebnyj, Ołeksandr Ponomariw, Iwan Iszczuk spoza «działającego» korpusu. Próby jednak poszczególnych osób – i dziś wśród mnichów monasteru jest wielu gorących entuzjastów, których zdanie jednak nie ma żadnego znaczenia w warunkach czysto centralistycznego kierownictwa – by odrodzić «choć coś», są równie «ważkie i skuteczne», jak te, które w XIX w. podejmowali... Nowego zaś św. Teodozego czy św. Piotra Mohyły Ukraina dziś, niestety, nie ma. Nie ma ona nawet wystarczającej liczby po prostu duchowych ludzi, którzy mogliby choćby w pewnym stopniu sprzyjać odnowie prawdziwego życia zakonnego. Niestety, wszystko to prawda. Do tych problemów trzeba dodać jeszcze jeden – turystykę. Odwiedzanie Ławry przez taką liczbę nie pielgrzymów, lecz po prostu ciekawskich, a także nieunikniona perspektywa wzrostu tego strumienia oraz konieczność tworzenia infrastruktury na potrzeby tych osób również stanowią poważną przeszkodę dla funkcjonowania wspólnoty zakonnej. Notabene, ten problem pojawił się nie w XX w. Już w XVIII–XIX w. większość ławrskich podwижników żyła nie na samym terytorium Ławry, lecz w pustelniach, gdzie łatwiej było osiągnąć potrzebne odosobnienie. Czy więc Ławra ma pozostać żywym, działającym klasztorem? Dopóki żywa jest ławrska duchowość, dopóki przyciąga do siebie spragnionych – nadzieja nie znika. Jednak jasne jest, że wszystkie procesy «odnowy» muszą opierać się na najsurowszej kontroli państwa w sprawie ochrony zabytków, a także na tym, co pozostało z dawnej, prawdziwej Ławry – i na dziedzictwie kulturowym. Notabene, z koncepcyjną zmianą kierunków rozwoju swoich świętych miejsc zetknęły się w tym stuleciu również kraje, które kiedyś nie znały żadnej ateistycznej mantry – na przykład Włochy. W trudnych zaś warunkach Adres «Słowa Proświty»: 252001, Kijów, Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, tel. 228-01-30, e-mail: ZI.OUO. Indeks 30617. Zam. Nr 0315202. Wykonano z gotowych fotoform w kombinacie «Prasa Ukrainy». współczesnego ukraińskiego prawosławia podstawa kulturologiczna wysuwa się na pierwsze miejsce sama z siebie jako konsekwencja wielu pierwszorzędnych zadań naszego bytu: konieczności ochrony zabytków, studiów naukowych, kulturalno-oświatowej i masowej działalności. Równorzędnymi uczestnikami tego procesu mają stać się zarówno czysto kościelne instytucje, jak i państwowe instytucje naukowe, na przykład Narodowy Kijowsko-Peczerski Historyczno-Kulturalny Rezerwat, który ma obecnie duży personel wykwalifikowanych specjalistów, już dziś «okormlających» (lub starających się to robić) swoją wiedzą naukową kościelne organizacje na terytorium Ławry. Zatem obok negatywnego doświadczenia istnieje pewne doświadczenie pozytywne. Czy nasi przodkowie w XVIII wieku, gdy na terenie ławrskiej literatury, wydawnictwa i sztuki pracowali nie tylko mnisi klasztoru, ale także świeccy ludzie (większość z nich, jak się okazuje, później złożyła tu śluby zakonne), nie postępowali właśnie tak? Choć nie możemy teraz mówić o rzeczywistym odrodzeniu Ławry, nie możemy mówić o pomnożeniu jej duchowości, ale możemy badać i propagować jej dziedzictwo. Jako uczony, specjalista w zakresie historii Ławry, uważam, że w obecnych warunkach taka droga jest jedynie słuszna. Ukraina potrzebuje państwowego naukowo-oświatowego programu badania i propagowania prawosławnego, zwłaszcza ławrskiego dziedzictwa kulturowego, do którego na zasadzie równorzędności przyłączyłyby się wyznania prawosławne, organizacje naukowe i społeczne oraz poszczególne osoby. Wtedy nie pojawiałoby się paradoksalne pytanie o wydatki Rezerwatu na wydanie tej samej Pateryka czy jakichś innych dawnych tekstów, będących perłami dawnego ukraińskiego piśmiennictwa, podczas gdy na tym samym terytorium Ławry, a także poza jej granicami, wydaje się czudownie i z miłością opracowane [...] tymi czy innymi nieautentycznymi tekstami, zmienionymi przez władzę synodalną w XIX wieku zamiast prawdziwych ukraińskich, które bardzo łatwo można znaleźć, jeśli oczywiście wie się i chce wiedzieć, co i gdzie szukać. Wtedy, jak sądzę, rzadziej będziemy słyszeć w naszych środkach masowego przekazu wyjątkowe «odkrycia» w rodzaju tego, że paska należy piec w Wielki Piątek, w tym czasie, jako że jest to jedyny dzień Wielkiego Tygodnia, kiedy tego nie zaleca się robić, ustanie propagowanie obyczajów właściwych wyłącznie rosyjskiej cerkwi. Konieczne jest także masowe wydanie (w miarę możliwości, w wersji przystosowanej do współczesnego języka ukraińskiego) choćby najważniejszych dawnych ukraińskich tekstów hagiograficznych, historycznych i liturgicznych, zwłaszcza tych samych Czethy-Minei czy Pateryka. Potrzebny jest dla wierzących, duchowieństwa parafialnego i po prostu zainteresowanych jakiś program edukacyjny, który łączyłby dyscypliny czysto kościelne z kulturoznawczymi i muzealnymi. Tylko w ten sposób bowiem możemy, choćby w dość odległej przyszłości, zdjąć napięcie w kwestii adekwatnego wykorzystania zabytków kultowych (nawiasem mówiąc, także Rosja ma już nie tylko takie programy, ale również średnie i wyższe szkoły o tym samym zadaniu). Utworzenie ogólnoukraińskiego państwowego kulturalnego programu prawosławnego na bazie właśnie państwowej, a więc kontrolowanej przez państwo, wolnej od międzywyznaniowych sporów organizacji, jaką jest Narodowy Rezerwat Kijowsko-Peczerski, według naszego poglądu silnie sprzyjałoby temu, co jest bezwzględnie konieczne dla naszej Ojczyzny: zjednoczeniu różnych wyznań w jeden pomiestny Kościół, ponieważ nic tak nie sprzyja porozumieniu, jak wspólna bezstronna praca. WITAMY Olenę Zwanliwną Żołudź – zwyciężczynię konkursu na najlepszego nauczyciela w szkole nr 3 w Wyszhorodzie. Chętnie pomagaliśmy jej literaturą metodyczną w nauczaniu języka ukraińskiego w obwodzie mikołajowskim. Naszą współpracę będziemy kontynuować. Dział językowo-informacyjny Kijów-1, zaułek Muzealny, Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, tel. Kijów. Nakład 25 000

Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин